Qeveria ruse ka njoftuar ndalimin e përkohshëm të eksporteve të karburantit të aviacionit, një masë që hyn në fuqi menjëherë dhe do të mbetet në fuqi deri më 30 nëntor 2026. Vendimi synon të garantojë furnizimin e tregut të brendshëm pas sulmeve të vazhdueshme me dronë nga Ukraina ndaj rafinerive ruse të naftës.
“Qëllimi i këtij vendimi është të sigurojë stabilitet në tregun e brendshëm të karburanteve”, deklaroi qeveria ruse në një njoftim zyrtar.
Ndalimi përfshin edhe karburantin e aviacionit të blerë përmes bursave të mallrave dhe përbën herën e parë që Moska vendos kufizime të tilla për eksportet e këtij produkti.
Megjithatë, furnizimet drejt vendeve që kanë marrëveshje aktive ndërqeveritare me Rusinë do të përjashtohen nga kufizimet.
Ministri rus i Transportit, Andrei Nikitin, deklaroi se vendi nuk përballet me mungesë të karburantit të aviacionit, duke shtuar se masa është marrë “në interes të linjave ajrore ruse”.
Vendimi vjen në një kohë kur kapacitetet ruse të përpunimit të naftës janë goditur nga sulmet ukrainase me rreze të gjatë veprimi gjatë vitit 2026. Kievi ka intensifikuar sulmet ndaj rafinerive, tubacioneve dhe terminaleve të eksportit në përpjekje për të reduktuar të ardhurat nga nafta që financojnë luftën e Kremlinit.
Si pasojë, disa rafineri janë dëmtuar, duke çuar në ulje të prodhimit vendas të karburanteve dhe mungesa të herëpashershme të benzinës. Raportime të ndryshme kanë folur për racionim të karburanteve dhe radhë të gjata në Krimenë e pushtuar.
Rusia eksporton pjesën më të madhe të karburantit të aviacionit me hekurudhë drejt vendeve të Azisë Qendrore, përfshirë Kazakistanin, Kirgistanin, Taxhikistanin dhe Uzbekistanin.
Ndalimi i ri pason kufizimet ekzistuese mbi eksportet e benzinës, të cilat janë në fuqi që nga janari i vitit 2026.
Sipas Bloomberg, përpunimi në rafineritë ruse ka rënë në 4.69 milionë fuçi në ditë, niveli më i ulët që nga dhjetori i vitit 2009. Ndërkohë, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) ka ulur parashikimin për kapacitetin e përpunimit të Rusisë në vitin 2026 me 150 mijë fuçi në ditë, duke përmendur efektivitetin në rritje të sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës energjetike.
Kompania analitike Vortexa vlerëson se Rusia ka një rol të kufizuar në tregun global të karburantit të aviacionit, duke mbuluar më pak se 2% të furnizimit botëror.
Të dhënat e Reuters të publikuara më 29 maj tregojnë se prodhimi rus i naftës dizel ra me rreth 10% gjatë muajit maj. Një rënie e ngjashme ishte regjistruar edhe në prill, pasi disa rafineri u detyruan të reduktonin ose të ndalonin përkohësisht aktivitetin për shkak të sulmeve ukrainase.
Aktualisht, Rusia eksporton rreth 40% të prodhimit të saj të naftës dizel. Edhe pse Moska nuk ka vendosur ende kufizime për këto eksporte, mediat ruse raportojnë se një masë e tillë po shqyrtohet.
Ndërkohë, analistët ushtarakë perëndimorë vlerësojnë se forcat ruse nuk kanë arritur përparime të rëndësishme në front gjatë vitit 2026. Sipas tyre, avancimi i trupave ruse është ngadalësuar ndjeshëm, ndërsa në prill është regjistruar edhe humbje neto territori, si rezultat i kundërveprimeve ukrainase, sulmeve me rreze të gjatë veprimi dhe vështirësive logjistike të ushtrisë ruse.