Irani dhe Shtetet e Bashkuara thanë se të dyja palët kanë kryer sulme ndaj objektivave ushtarake, duke akuzuar njëra-tjetrën për veprime agresive, ndërsa përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund një lufte tre-mujore vazhdojnë të zvarriten.
Ushtria amerikane tha se gjatë fundjavës kishte goditur mbrojtjet ajrore iraniane, një stacion kontrolli tokësor dhe dy dronë që, sipas saj, përbënin kërcënim për anijet, si përgjigje ndaj “veprimeve agresive iraniane”, përfshirë rrëzimin e një droni amerikan mbi ujërat ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit tha të hënën se kishte shënjestruar një bazë ajrore të përdorur nga SHBA si kundërpërgjigje ndaj një sulmi në jug të Iranit. Nuk u specifikua baza, por Kuvajti aktivizoi sistemet e mbrojtjes ajrore të hënën dhe dënoi sulmet me raketa dhe dronë iranianë, duke thënë se ato po minojnë përpjekjet për uljen e tensioneve në rajon.
IZRAELI ZGJEROHET MË THELLË NË LIBAN
Çmimet e naftës, të cilat janë rritur ndjeshëm që nga fillimi i luftës, u rritën mbi 3% të hënën pas sulmeve. Tensionet u shtuan edhe më tej pasi Izraeli urdhëroi trupat të avancojnë më thellë në Liban kundër Hezbollahut të mbështetur nga Teherani, në një konflikt që u rindez nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit.
SHBA dhe Irani kanë shkëmbyer sulme në mënyrë sporadike që nga hyrja në fuqi e një armëpushimi në fillim të prillit, ndërsa Pakistani ka ndërmjetësuar përpjekjet për të arritur një marrëveshje më të qëndrueshme. Një shkëmbim sulmesh javën e kaluar u përshkrua në mënyrë të ngjashme nga të dyja palët.
Lufta e nisur nga SHBA dhe Izraeli më 28 shkurt ka shkaktuar mijëra viktima, kryesisht në Iran dhe Liban. Ajo gjithashtu ka sjellë pasoja të rënda ekonomike globale, duke rritur çmimet e energjisë pasi Irani ka kufizuar efektivisht Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm.
TRUMP: NDALONI “ZËRAT NEGATIVË”
Në një postim të vonë në rrjetet sociale, presidenti amerikan Donald Trump nuk e përmendi drejtpërdrejt përplasjen ushtarake, por përsëriti qëndrimin e tij se Irani “vërtet dëshiron të arrijë një marrëveshje”.
Ai kritikoi kundërshtarët e tij, përfshirë atë që i quajti “republikanë që duken jo patriotë”, për “zëra negativë” rreth negociatave për përfundimin e konfliktit.
“Thjesht rrini të qetë dhe relaksohuni, në fund gjithçka do të shkojë mirë – gjithmonë shkon!” shkroi ai.
Pavarësisht deklaratave të Trumpit, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, akuzoi Uashingtonin të hënën se po ndryshon vazhdimisht qëndrimin e tij negociues dhe dënoi atë që e quajti sjellje agresive amerikane.
Ai tha se dërgimi i mesazheve kontradiktore nuk funksionon si taktikë negociuese dhe i kërkoi SHBA të mbajë një qëndrim të qartë dhe përfundimtar sa më shpejt të jetë e mundur.
“Negociatat kanë nisur në një klimë dyshimi dhe mosbesimi të thellë, dhe shkëmbimi i mesazheve po ndodh në këtë atmosferë,” tha Baghaei.
“Shteti tjetër po ndryshon vazhdimisht qëndrimet e tij dhe po paraqet kërkesa të reja ose kontradiktore (…) është e natyrshme që kjo situatë të zgjasë negociatat,” shtoi ai, duke theksuar se Teherani i sheh veprimet izraelite në rajon, përfshirë në Liban, si të pandara nga ato të SHBA.
PALËT MBETEN NË KONFLIKT PËR SHUMË ÇËSHTJE
Trump është nën presion për të rihapur Ngushticën e Hormuzit dhe për të ulur çmimet e benzinës në SHBA para zgjedhjeve të nëntorit, ndërsa votuesit shprehin pakënaqësi në rritje për rritjen e kostove. Në të njëjtën kohë, ai përballet me kundërshtime nga krahët e ashpër ndaj Iranit brenda partisë së tij për çdo lëshim ndaj Teheranit.
Trump ka deklaruar se qëllimi i tij kryesor në këtë konflikt është të parandalojë Iranin nga zhvillimi i një arme bërthamore me uranium të pasuruar. Teherani mohon se synon të ndërtojë arsenal bërthamor.
Të dy palët mbeten të ndara edhe për çështje të tjera, si kërkesa e Teheranit për heqjen e sanksioneve dhe lirimin e dhjetëra miliarda dollarëve të të ardhurave iraniane nga nafta të ngrira në banka të huaja.
Lufta e Izraelit në Liban kundër milicisë Hezbollah, të mbështetur nga Irani, është gjithashtu një pengesë.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha të dielën se kishte urdhëruar trupat të avancojnë më thellë në Liban në luftën kundër Hezbollahut. Të hënën ai urdhëroi ushtrinë të godasë objektiva në periferitë jugore të Bejrutit, një bastion i Hezbollahut. Zyra e tij akuzoi grupin për shkelje të përsëritura të armëpushimit të arritur në fund të prillit.
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio zhvilloi biseda me presidentin libanez Joseph Aoun dhe me Netanyahun lidhur me negociatat diplomatike mes Izraelit dhe Libanit, dhe ka propozuar një plan për “ulje graduale të tensioneve”, tha një zyrtar amerikan.