Trump shtrëngon duart me Putinin dhe Xi Jinping përpara bisedimeve historike në Kinë

Presidenti amerikan Donald Trump dhe homologu i tij rus Vladimir Putin janë takuar të mërkurën për herë të parë pas më shumë se një viti, në prag të bisedimeve të rëndësishme që pritet të zhvillohen në Kinë, së bashku me presidentin kinez Xi Jinping.

Trump u prit personalisht nga Xi Jinping në momentin e mbërritjes në Shenzhen, ku po zhvillohet samiti i liderëve të vendeve të rajonit Azi-Paqësor. Takimi i shumëpritur mes tre presidentëve pritet të jetë një nga zhvillimet kryesore të këtij samiti.

Pas një ceremonie të organizuar me kujdes, ku Trump dhe Xi shkëmbyen shtrëngime duarsh dhe përqafime në pistën e aeroportit, presidenti amerikan takoi më vonë edhe Vladimir Putinin. Dy liderët shkëmbyen përshëndetje dhe biseda të shkurtra përpara një pritjeje zyrtare.

Trump dhe Putin pritet të zhvillojnë një takim kokë më kokë të enjten, në margjinat e samitit, ku një nga temat kryesore mund të jetë lufta në Ukrainë.

Megjithatë, vëmendja kryesore gjatë forumit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC) do të përqendrohet te takimi trepalësh mes SHBA-së, Kinës dhe Rusisë. Ky do të jetë takimi i parë fizik mes tre liderëve.

Axhenda e plotë nuk është bërë publike, por deri tani janë përmendur disa çështje që mund të diskutohen, përfshirë luftërat në Ukrainë dhe Iran, përhapjen e armëve bërthamore, tensionet tregtare dhe zhvillimet në fushën e inteligjencës artificiale.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi se Trump dhe Putin nuk kanë zhvilluar ende një takim të mirëfilltë, por vetëm janë përshëndetur gjatë ditës së mërkurë.

Peskov bëri të ditur gjithashtu se për bisedimet trepalëshe të së enjtes mes Putinit, Trumpit dhe Xi Jinping është parashikuar një kohëzgjatje prej jo më shumë se një ore.

Ndërkohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka shprehur shqetësimin se mund të diskutohet një plan për përfundimin e luftës, pa praninë e përfaqësuesve të Ukrainës apo të vendeve evropiane.

Mbetet e paqartë nëse Kina do të dëshirojë që çështja e Ukrainës të jetë pjesë e axhendës në Shenzhen. Pekini është shprehur në terma më të përgjithshëm për nevojën e diskutimeve që synojnë “ruajtjen e paqes botërore dhe promovimin e stabilitetit strategjik”.

Që prej nisjes së pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022, Kina ka mbajtur zyrtarisht një qëndrim neutral. Pekini ka hedhur poshtë akuzat e Ukrainës dhe aleatëve të saj se po mbështet në mënyrë indirekte Moskën, përfshirë përmes eksporteve të teknologjisë me përdorim të dyfishtë, e cila mund të përdoret edhe nga ushtria ruse.

Përshëndetja e së mërkurës shënon takimin e parë ballë për ballë mes Trump dhe Putin që prej gushtit 2025, kur presidenti rus udhëtoi drejt Alaskës për bisedime mbi luftën në Ukrainë. Takimi i atëhershëm nuk prodhoi ndonjë përparim konkret.

Pritje madhështore për Trump në Kinë

Pritja që Xi Jinping i rezervoi Trumpit në aeroport ishte e ngjashme me gjestin e bërë nga presidenti amerikan gjatë vizitës së liderit kinez në Uashington, në muajin shtator. Në atë kohë, Xi e kishte cilësuar pritjen si një gjest “të veçantë”.

Në Shenzhen, për mbërritjen e Trumpit ishte shtruar tapeti i kuq përpara avionit presidencial Air Force One. Në ceremoni ishin përfshirë një turmë që e përshëndeste, një gardë nderi, një fluturim demonstrues i avionëve ushtarakë dhe një prezantim me lule.

Agjencia shtetërore kineze e lajmeve Xinhua citoi presidentin Xi të ketë deklaruar se synon të ndërtojë me SHBA-në një “marrëdhënie strategjike konstruktive dhe të qëndrueshme, të bazuar në respekt, drejtësi dhe barazi”.

Pritja personale e Trumpit nga Xi shihet si një gjest diplomatik që synon t’i japë një ton miqësor bisedimeve mes dy fuqive gjatë kësaj jave.

Samiti i APEC-ut zhvillohet në Shenzhen, një nga qytetet më të zhvilluara të Kinës juglindore, i njohur për industrinë prodhuese dhe teknologjinë e avancuar.

Vizita zhvillohet gjithashtu në një klimë tensionesh mes Uashingtonit dhe Pekinit, të cilat janë shtuar pas zhvillimeve që lidhen me drejtuesin ekzekutiv të Nvidia-s, Jensen Huang. Sipas raportimit, ai është përfshirë në një çështje që lidhet me pretendimet për një marrëdhënie jashtëmartesore me një grua të dyshuar nga inteligjenca amerikane për spiunazh në favor të Pekinit. Kina i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i cilësuar si një fushatë denigruese.

Trump ka ndjekur një politikë afrimi me Kinën, por kjo çështje tregon se tensionet mes dy fuqive vazhdojnë të jenë të pranishme.

Disa orë përpara mbërritjes së Trumpit, në Shenzhen kishte zbarkuar edhe Vladimir Putin. Presidenti rus zhvilloi rreth dy orë bisedime me Xi Jinping, me të cilin ka kërkuar vazhdimisht forcimin e bashkëpunimit ekonomik dhe ushtarak.

Gjatë takimit, Xi deklaroi se të dyja vendet do të “ecin përpara me vendosmëri dhe guxim”, duke e përshkruar marrëdhënien mes Kinës dhe Rusisë si “të qëndrueshme si mali dhe të patundur përballë stuhive”.