SHBA ka nisur një bllokadë ndaj porteve të Iranit, një veprim që ka zemëruar Teheranin dhe ka shtuar pasigurinë rreth një prej rrugëve ujore më të rëndësishme në botë. Megjithatë, shpresat për rifillimin e dialogut mes palëve kanë ndikuar në lehtësimin e tregjeve të naftës, ku çmimet ranë nën 100 dollarë për fuçi të martën.
Lëvizja vjen pas dështimit të bisedimeve të fundjavës në Islamabad mes dy kundërshtarëve. Një zyrtar amerikan bëri të ditur se kontaktet vazhdojnë dhe se ka përparim drejt arritjes së një marrëveshjeje. Edhe kryeministri pakistanez, Shehbaz Sharif, deklaroi se përpjekjet për zgjidhjen e konfliktit janë ende në zhvillim.
Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se Irani ka shprehur gatishmëri për një marrëveshje, por theksoi se nuk do të pranojë asnjë pakt që i lejon Teheranit të zotërojë armë bërthamore.
Që prej nisjes së luftës më 28 shkurt mes SHBA-së dhe Izraelit nga njëra anë dhe Iranit nga ana tjetër, Teherani ka kufizuar kalimin në Ngushticën e Hormuzit, duke lejuar vetëm anijet e veta ose ato që pranojnë kushtet dhe tarifat iraniane. Kjo ka pasoja të mëdha globale, pasi rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë dhe gaz kalonte përmes kësaj rruge para konfliktit.
Uashingtoni ka paralajmëruar se do të ndalojë anijet iraniane dhe çdo mjet tjetër që paguan tarifa për kalim, ndërsa ka kërcënuar se do të shkatërrojë çdo anije luftarake iraniane që i afrohet bllokadës. Nga ana tjetër, Irani ka paralajmëruar sulme ndaj anijeve ushtarake dhe porteve të vendeve fqinje në Gjirin Persik.
Të dhënat e transportit tregojnë se një cisternë kineze ka kaluar ngushticën të martën, duke u bërë e para që nga fillimi i bllokadës amerikane. Zhvillimi tregon tensionet e vazhdueshme dhe pasigurinë në tregtinë globale të energjisë.
Bllokada amerikane ka errësuar më tej perspektivën e sigurisë energjetike globale dhe furnizimit me mallra, ndërsa ka marrë mbështetje të kufizuar ndërkombëtare. Aleatët e NATO-s, përfshirë Britaninë dhe Francën, kanë refuzuar të përfshihen në bllokadë, duke theksuar nevojën për rihapjen e rrugës detare.
Zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, deklaroi se është arritur përparim në komunikimin me Iranin, duke shtuar se SHBA ka sqaruar qartë vijat e saj të kuqe, veçanërisht për çështjen bërthamore.
Ndërkohë, armëpushimi që i dha fund gjashtë javëve sulmesh ajrore dhe përplasjeve në rajon duket i brishtë, me vetëm një javë të mbetur. Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane njoftoi se bllokada do të zbatohet ndaj të gjitha anijeve që hyjnë ose dalin nga portet iraniane, por nuk do të pengojë kalimin neutral drejt destinacioneve jo-iraniane.
Irani e ka cilësuar çdo kufizim ndaj transportit ndërkombëtar si “pirateri”, duke paralajmëruar se nëse portet e tij rrezikohen, asnjë port në Gjirin Persik apo atë të Omanit nuk do të jetë i sigurt.
Në të njëjtën kohë, tensionet janë përhapur edhe në rajone të tjera. Izraeli ka vijuar sulmet në Liban, duke synuar pozicionet e Hezbollahut në jug të vendit. Ushtria izraelite raportoi për viktima në radhët e saj gjatë përleshjeve të fundit.
Konflikti mbetet në një pikë kritike, ndërsa përpjekjet diplomatike vazhdojnë për të shmangur një përshkallëzim të mëtejshëm dhe për të stabilizuar tregjet globale të energjisë.