Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez deklaroi në Kongres se qeveria “nuk ka asgjë për të fshehur” lidhur me krizën në Ceuta, duke njoftuar se kishte urdhëruar publikimin e një dosjeje të plotë me dokumente, në mënyrë që ato të shqyrtohen nga publiku.
Ai mbrojti punonjësit e forcave të rendit që, sipas tij, “zgjodhën të mbronin jetën njerëzore” gjatë kalimit masiv të njerëzve nga Maroku në korrik. Në të njëjtën kohë, Sánchez fajësoi përhapjen e mesazheve në rrjetet sociale për nxitjen e fluksit të emigrantëve.
Në një fjalim që zgjati pak më shumë se një orë, Sánchez tha se mbi 90% e personave që kishin mbërritur u kthyen brenda 72 orëve, duke e cilësuar këtë si “një nga proceset më të shpejta të kthimit në historinë e Evropës”. Ai këmbënguli gjithashtu se asnjë shërbim inteligjence nuk e kishte parashikuar kalimin masiv.
Fjalimi i tij u mbajt pas një dite protestash masive në të gjithë Spanjën, në një klimë në rritje të opozitës dhe kritikave ndaj mënyrës se si qeveria e kishte menaxhuar krizën dhe ndaj rolit të Marokut në të.
“Qeveria nuk ka asgjë për të fshehur në këtë çështje dhe kam urdhëruar publikimin e një dosjeje me të gjitha dokumentet, në mënyrë që publiku t’i shqyrtojë ato. Transparencë absolute dhe akses publik në të gjitha dokumentet”, u tha Sánchez deputetëve në Kongres.
Sánchez: Rrjetet sociale nxitën kalimet
Sánchez deklaroi se, në ditët para ngjarjeve të korrikut, rrjetet sociale ishin “mbushur” me mesazhe që i nxisnin njerëzit të kalonin drejt Spanjës. Sipas tij, kjo përkoi me një rritje të ndjeshme të numrit të emigrantëve që hynin në vend përmes detit.
Duke folur për agjentët e forcave të rendit që reaguan ndaj situatës, Sánchez tha:
“Oficerët tanë duhej të merrnin vendime brenda pak minutash. Ata zgjodhën të mbronin jetën njerëzore. Ne jemi shumë krenarë për atë vendim.”
Kryeministri mbrojti më tej reagimin e përgjithshëm të qeverisë, duke deklaruar në Kongres se situata ishte vënë nën kontroll brenda pak ditësh.
“Ne përforcuam kufijtë dhe parandaluam hyrjet e mëtejshme. 72 orë më vonë, më shumë se 90% e tyre ishin kthyer”, tha ai.
Sánchez e përshkroi operacionin si “një nga proceset më të shpejta të kthimit në historinë e Evropës” dhe tha se edhe Komisioni Evropian e kishte vlerësuar atë.
Sánchez: Nuk mund t’i trajtosh emigrantët si “një thes me mbeturina”
Sánchez hodhi poshtë sugjerimet se Spanja duhej të kishte vepruar më me forcë për largimin e emigrantëve, duke theksuar detyrimet ligjore të qeverisë.
“Spanja është një demokraci. Nuk mund ta kapësh një qenie njerëzore për krahu dhe ta hedhësh përtej kufirit si një thes me mbeturina”, tha ai në Kongres.
“Ka ligje dhe traktate që jemi të detyruar t’i respektojmë”, shtoi kryeministri.
Sa i përket pyetjes se pse kriza nuk ishte parashikuar, Sánchez ishte i drejtpërdrejtë:
“Asnjë shërbim inteligjence nuk e parashikoi kalimin masiv.”
Ai e lidhi reagimin e qeverisë me një vendim të Gjykatës së Lartë të 8 korrikut, duke shpjeguar se pas këtij vendimi u miratuan një sërë masash.
“Ne rritëm mbikëqyrjen detare. Zhvilluam takime me autoritetet marokene për të trajtuar situatën. Kjo është ajo që bëmë: reaguam ndaj ndryshimit”, tha ai.
Kryeministri pranoi se mbeten ende pyetje të rëndësishme pa përgjigje lidhur me mënyrën se si u zhvillua kriza.
“Ajo që po ndodh në Ceuta është shumë më komplekse dhe me shumë dimensione”, tha Sánchez në Kongres.
Ceuta do të mbetet spanjolle “deri në fund të kohës”
Sánchez tha se asnjë institucion policor, ligjor apo ndërkombëtar nuk i kishte paraqitur qeverisë së Spanjës “prova të forta” se Maroku kishte planifikuar ose zbatuar incidentin.
“Nëse do të ekzistonin prova të tilla të forta, ne do të vepronim në përputhje me to”, tha Sánchez.
Muajin e kaluar, ministri i Drejtësisë i Marokut, Abdellatif Ouahbi, bëri thirrje për një “zgjidhje përfundimtare” që do t’i kalonte këto territore nën autoritetin e Rabatit. Sánchez shfrytëzoi fjalimin e së enjtes për t’u bërë të ditur ligjvënësve se kishte thirrur ambasadorin e Marokut për shkak të këtyre komenteve, të cilat i cilësoi si “të papranueshme”.
Ceuta dhe Melilla, dy territoret që përbëjnë kufijtë e vetëm tokësorë të Bashkimit Evropian me Afrikën, do të mbeten spanjolle “deri në fund të kohës”, deklaroi Sánchez.
Sánchez u paraqit në Kongresin e Deputetëve, me kërkesën e tij, për të raportuar mbi mënyrën se si qeveria kishte menaxhuar ngjarjet dhe mbi situatën aktuale në qytetin autonom. Ai gjithashtu i bëri thirrje kreut të shtetit, mbretit Felipe VI, të vizitojë enklavën.
Ngjarja ka nxitur gjithashtu një debat të fortë politik mbi kontrollin e kufijve, pritjen e emigrantëve dhe rolin e Marokut në krizë.
Opozita ka kërkuar që qeveria të shpjegojë vendimet e marra që nga fillimi i emergjencës dhe të paraqesë masat e planifikuara për menaxhimin e pasojave të saj.
Fjalimi i Sánchez u mbajt pas një dite protestash masive në disa zona të Spanjës, përfshirë Madridin dhe Seviljen.
Në kryeqytet, Delegacioni i Qeverisë vlerësoi se në protestë morën pjesë më shumë se 50,000 persona, ndërsa Bashkia e Madridit e vendosi shifrën në 150,000.
Megjithëse protestat ishin kryesisht paqësore, nata përfundoi me trazira në afërsi të Kongresit të Deputetëve.