Papa Leo XIV ka bërë thirrje për “çarmatimin” e inteligjencës artificiale (AI) dhe ka kërkuar që besimtarët të “agjërojnë” nga teknologjia, në enciklikën e tij të parë të shumëpritur, duke paralajmëruar për “forma të reja skllavërie” të lidhura me zhvillimin e saj.
Papa i parë amerikan prezantoi dokumentin “Magnifica Humanitas” (Njerëzimi Madhështor) në Vatikan, në praninë e ekspertëve të inteligjencës artificiale.
Dokumenti, i nënshkruar më 15 maj, shënon 135-vjetorin e “Rerum Novarum”, enciklikës historike të Papa Leo XIII të vitit 1891, e cila hodhi themelet e doktrinës sociale të Kishës gjatë Revolucionit Industrial.
Në pesë kapituj dhe 110 faqe, Papa Leo XIV e paraqet revolucionin e AI-së si një zgjedhje qytetëruese mes ngritjes së “një Kulle të re të Babelit” ose ndërtimit të “qytetit ku Zoti dhe njerëzimi bashkëjetojnë”.
Papa thekson se teknologjia “nuk është neutrale”, pasi ajo merr formën e atyre që e projektojnë, financojnë, rregullojnë dhe përdorin atë. Ai paralajmëron kundër “garës për algoritme gjithnjë e më të fuqishme dhe databaza më të mëdha”, të nxitura nga dëshira për dominim gjeopolitik apo komercial.
Në një nga pjesët më të forta të enciklikës, Leo XIV kërkon një “aleancë arsimore” që të rinjtë të ruajnë aftësinë për të menduar vetë. “Duhet të mësohemi me agjërimin nga AI,” shkruan ai.
Papa gjithashtu kundërshton një “paradigmë teknokratike”, ku efikasiteti dhe fitimi përcaktojnë rregullat, duke theksuar se “dinjiteti themelor i çdo personi nuk fitohet dhe nuk ka nevojë të provohet”.
Sa i përket luftës, Papa argumenton se revolucioni digjital po ndryshon “gramatikën e luftës”, duke e bërë përdorimin e forcës “më të shpejtë, më të largët dhe jopersonal”. Ai shprehet prerazi kundër armëve autonome: “Asnjë algoritëm nuk mund ta bëjë luftën moralisht të pranueshme.”
Leo XIV kritikon edhe rritjen e shpenzimeve ushtarake, të paraqitura si “e vetmja përgjigje” ndaj pasigurisë globale, duke e quajtur këtë logjikë një “realizëm të rremë” që normalizon luftën dhe e kthen paqen në utopi.
Në enciklikë dënohet edhe “kolonializmi digjital”, përvetësimi i të dhënave personale, si dhe format moderne të shfrytëzimit pas bumit teknologjik. Papa përmend moderatorët e përmbajtjes që detyrohen të shohin materiale shqetësuese dhe fëmijët që punojnë në nxjerrjen e mineraleve të rralla për industrinë teknologjike.
Sipas Kombeve të Bashkuara, inteligjenca artificiale mund të arrijë një vlerë deri në 4.8 trilionë dollarë deri në vitin 2033, me fitimet që përqendrohen në duart e pak kompanive të mëdha.
Përballë kësaj, Papa Leo XIV propozon ndërtimin e “qytetërimit të dashurisë” – jo duke refuzuar teknologjinë, por duke e jetuar atë “përmes Ungjillit”, në mënyrë që edhe në epokën e algoritmeve, “bota të njohë te njeriu vendin ku Zoti dëshiron të banojë”.