Raundi i parë i bisedimeve trepalëshe mes Ukrainës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara ka përfunduar të shtunën në Abu Dhabi, me të gjitha palët që shprehën optimizëm pas dy ditësh diskutimesh intensive.
Zyrtarë amerikanë e përshkruan takimin si një proces që “i tejkaloi pritshmëritë”, duke theksuar se atmosfera ishte “shumë pozitive dhe konstruktive”.
Një zyrtar amerikan tha se takimi përbën një hap të rëndësishëm përpara pas muajsh diplomacie të heshtur, duke nënvizuar se, edhe pse një marrëveshje përfundimtare nuk është e garantuar, progresi nuk do të kishte qenë i mundur pa kontakte direkte.
“Të arrinim deri këtu ishte një hap shumë i madh,” u shpreh ai, duke shtuar se palët po testojnë pozicionet e njëra-tjetrës dhe po kërkojnë zgjidhje kreative.
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, deklaroi se “u diskutua shumë dhe është e rëndësishme që bisedimet ishin konstruktive”, duke shtuar se takime të tjera mund të zhvillohen që javën e ardhshme.
“Fokusi kryesor i diskutimeve ishte përcaktimi i parametrave të mundshëm për përfundimin e luftës,” tha Zelensky, duke shtuar se përfaqësuesit amerikanë kishin propozuar formalizimin e këtyre parametrave dhe kushteve të sigurisë për zbatimin e tyre.
“Të gjitha palët ranë dakord të raportojnë në kryeqytetet e tyre për çdo aspekt të negociatave dhe të koordinojnë hapat e mëtejshëm me liderët e tyre. Nëse ka gatishmëri për të ecur përpara – dhe Ukraina është e gatshme – takime të tjera mund të mbahen, potencialisht që javën e ardhshme,” tha ai.
Edhe zyrtarët amerikanë ndanë të njëjtin vlerësim, duke pranuar se ende ka çështje të mëdha të pazgjidhura.
“De-përshkallëzimi është i rëndësishëm. Po ashtu edhe territori, por kemi eliminuar shumë pika ku palët nuk binin dakord më parë në Gjenevë,” tha një zyrtar amerikan, duke iu referuar një raundi të mëparshëm bisedimesh pa rezultat në Zvicër. “Është e rëndësishme të ruajmë këtë momentum.”
Sipas zyrtarëve amerikanë, raundi i ardhshëm i bisedimeve do të nisë më 1 shkurt, sërish në Abu Dhabi.
Pas takimit, zëvendësministri i Jashtëm rus, Sergei Ryabkov, tha për agjencinë shtetërore TASS se Moska synon të hartojë një plan që “përputhet plotësisht me mirëkuptimet themelore” të arritura mes presidentit rus Vladimir Putin dhe presidentit amerikan Donald Trump gjatë samitit të tyre në Alaskë vitin e kaluar.
Rusia dërgoi në Abu Dhabi një delegacion ushtarak, përfshirë një zyrtar të lartë të shërbimeve sekrete dhe shefin e inteligjencës ushtarake. Ukraina u përfaqësua nga negociatorë të nivelit të lartë, diplomatë dhe zyrtarë të sigurisë, ndërsa SHBA-ja u përfaqësua nga i dërguari i Trump, Steve Witkoff, dhëndri i tij Jared Kushner dhe Josh Gruenbaum, komisioner i Shërbimit Federal të Prokurimeve.
Witkoff dhe Kushner kishin zhvilluar më herët një takim rreth katërorësh me presidentin Putin në Rusi, të cilin zyrtarët amerikanë e përshkruan si “shumë produktiv”. Në atë takim u diskutuan çështje të sigurisë, pasurisë, aseteve të ngrira, territorit dhe de-përshkallëzimit.
Para nisjes së bisedimeve, ishte e qartë se territori mbetej çështja kyçe për zgjidhje. Kremlini ka përsëritur qëndrimin se Ukraina duhet të tërhiqet nga rajoni i Donbasit, kërkesë që Kievi e ka refuzuar vazhdimisht.
Rajoni i Donbasit përbëhet nga zonat e pasura me qymyr të Donetskut dhe Luhanskut, që dikur ishin zemra industriale e Ukrainës. Pikërisht aty nisi në vitin 2014 përpjekja e Putinit për destabilizimin dhe pushtimin e vendit.
Zona përfshin gjithashtu një rrjet qytetesh industriale, hekurudhash dhe rrugësh që përbëjnë shtyllën e mbrojtjes dhe furnizimit të vijës së frontit. Humbja e saj do ta linte pjesën tjetër të Ukrainës lindore të pambrojtur.
Administrata Trump më herët ka ushtruar presion ndaj Ukrainës për të pranuar një marrëveshje paqeje, pavarësisht shqetësimeve se një marrëveshje e tillë mund të favorizojë Moskën.
Gati katër vjet pas nisjes së pushtimit në shkallë të gjerë, Rusia kontrollon rreth 20% të territorit të Ukrainës, sipas kufijve të njohur ndërkombëtarisht, përfshirë pothuajse të gjithë rajonin e Luhanskut dhe pjesë të Donetskut, Khersonit dhe Zaporizhzhias.