Saktësisht një vit pas njoftimit të parë për të integruar Groenlandën në territorin amerikan për arsye “të sigurisë kombëtare”, Donald Trump rikthehet me të njëjtin synim.
Presidenti amerikan ka emëruar guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si i dërguari i posaçëm i SHBA-së për Greenlandin, me qëllimin e deklaruar për “integrimin e Groenlandës në Shtetet e Bashkuara”. Ai ripërsëriti se territori i nevojitet Amerikës për arsye të sigurisë kombëtare.
Komentet e tij janë marrë seriozisht nga krerët e shteteve dhe qeverive të BE-së, të cilët po paraqesin një front të unifikuar kundër asaj që e përshkruajnë si ambicie ekspansioniste amerikane ndaj territorit autonom, pjesë e Mbretërisë së Danimarkës.
Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, dhe Ministri i tij për Evropën dhe Punët e Jashtme, Jean-Noël Barrot, reaguan ndaj njoftimit duke riafirmuar mbështetjen për integritetin e territorit të Danimarkës.
“Groenlanda i takon popullit të tij. Danimarka është garantuesi i tij. Bashkoj zërin tim me atë të evropianëve për të shprehur solidaritetin tonë të plotë.”
Të martën, Trump i tha gazetarëve se Shtetet e Bashkuara “kanë nevojë për Groenlandën për sigurinë kombëtare, jo për minerale apo naftë, por për siguri kombëtare. Dhe nëse shikoni Greenlandin, ka anije ruse dhe kineze kudo. Pra, na nevojitet kjo për mbrojtje.”
Ai gjithashtu kritikoi Danimarkën për, sipas tij, neglizhencën ndaj territorit: “Nuk kanë shpenzuar asgjë, nuk kanë mbrojtje ushtarake, thonë se Danimarka ka mbërritur atje 300 vjet më parë me anije – ne gjithashtu kemi qenë atje me anije, jam i sigurt. Do të duhet ta rregullojmë gjithçka.”
Komisionerja Ursula von der Leyen shtoi gjithashtu se “integriteti territorial dhe sovraniteti janë parime themelore të së drejtës ndërkombëtare”, duke i bërë një referim indirekt SHBA-së si aleate në sigurinë arktike, pavarësisht tonit të fortë që po vjen nga Uashingtoni.
Kryeministri spanjoll, Pedro Sánchez, përkrahu këtë qëndrim: “Respektimi i sovranitetit dhe integritetit territorial është thelbësor për BE-në dhe për të gjitha vendet e botës,” shkroi ai në X (Twitter). “Siguria në Arktik është një prioritet, ku synojmë të bashkëpunojmë me aleatët dhe partnerët.”
SHBA-ja dhe Danimarka janë pjesë e NATO-s, aleancës që duhet të sigurojë mbrojtje të përbashkët në rast agresioni ndaj njërit prej anëtarëve. Ky parim nuk është testuar kurrë në rastin e një konflikti midis anëtarëve nëse njëri do të tentonte të pushtonte territorin e tjetrit.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka qëndruar deri tani i heshtur mbi këtë çështje. Gjatë një konference për shtyp me Trump në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë në mars, ai gjithashtu zgjodhi të mos komentojë pas një pyetjeje nga një gazetar.
“Kur bëhet fjalë për Groenlandën, nëse ai i bashkohet SHBA-së apo jo, do ta lë jashtë kësaj bisede sepse nuk dua të përfshij NATO-n në këtë,” tha ai.