avarësisht “disa pikave të mbetura të mosmarrëveshjes”, Presidenti Trump vlerësoi “përparimin e jashtëzakonshëm” që ekipi i tij ka bërë drejt përfundimit të luftës së Rusisë në Ukrainë.
Më herët, kryediplomati i tij, Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio, mbajti të njëjtin ton optimist pas bisedimeve “shumë pozitive” për Ukrainën, të zhvilluara në Gjenevë gjatë fundjavës. Çështjet që mbeten, deklaroi ai, “nuk janë të pakapërcyeshme”.
Ndërkohë, ndërsa një i dërguar ushtarak amerikan u takua me zyrtarë rusë në Abu Dhabi, madje u deklarua se “ukrainasit janë dakord me marrëveshjen e paqes”, pavarësisht se “disa detaje të vogla duhet ende të sqarohen”.
Ky është përshkrimi në mënyrë të njëtrajtshme optimist që administrata Trump po i jep negociatave të vështira dhe të ndjeshme që po zhvillohen aktualisht për të formësuar një qëndrim të përbashkët mes SHBA, Ukrainës dhe Evropës për mënyrën se si duhet të përfundojë përmes negociatave lufta në Ukrainë.
Por, sipas një burimi të lartë ukrainas me njohuri të drejtpërdrejta mbi negociatat, ende ekzistojnë diferenca të mëdha mes asaj që administrata Trump po kërkon nga Ukraina dhe asaj që autoritetet e rrethuara në Kiev janë të gatshme të pranojnë.
Duke folur për CNN nga kryeqyteti ukrainas, burimi pranoi se është arritur një “konsensus” mbi shumicën e pikave të përfshira në draftin 28-pikësh të propozimit amerikan për paqe, i cili u publikua vitin e kaluar.
Megjithatë, sipas burimit, përveç disa mosmarrëveshjeve të vogla, ekzistojnë të paktën tre çështje kyçe ku dallimet mbeten të mëdha – dallime që mund të përcaktojnë suksesin ose dështimin e përpjekjeve për t’i dhënë fund konfliktit përmes negociatave.
Së pari, çështja tejet e ndjeshme nëse Ukraina duhet t’i dorëzojë territoret kryesore në rajonin e Donbasit – të aneksuara, por ende të pakonkueruara plotësisht nga Rusia – duke përfshirë edhe “brezin e fortifikimeve” të qyteteve të mbrojtura rëndë që konsiderohen jetike për sigurinë ukrainase.
Propozimet e mëparshme amerikane kërkonin që Ukraina ta dorëzonte këtë territor për t’u shndërruar në një zonë të demilitarizuar të administruar nga Rusia. Burimi ukrainas i tha CNN-it se ka pasur “njëfarë përparimi” mbi këtë propozim, por se nuk është arritur asnjë vendim përfundimtar, as për përmbajtjen dhe as për formulimin në draft-marrëveshje.
“Do të ishte krejtësisht e gabuar të thuhej se kemi tashmë një version që pranohet nga Ukraina”, shtoi burimi.
Së dyti, propozimi kontrovers amerikan që kufizon ushtrinë ukrainase në 600,000 trupa – siç parashikohet në planin 28-pikësh – ende po diskutohet. Burimi ukrainas tha se është përmendur një numër më i lartë, por se Kievi kërkon ndryshime të mëtejshme përpara se të pranojë kufizime të tilla mbi forcat e tij të armatosura.
Së treti, kërkesa që Ukraina të heqë dorë nga synimi për t’u anëtarësuar në NATO mbetet e papranueshme, tha burimi për CNN. Një lëshim i tillë do të krijonte një “precedent të keq” dhe në praktikë do t’i jepte Rusisë një veto mbi një aleancë ushtarake perëndimore “pjesë e së cilës ajo as nuk është anëtare”.
Të treja këto çështje – dorëzimi i territorit të aneksuar, demilitarizimi i Ukrainës dhe përjashtimi i përhershëm nga NATO – janë arsyet më shpesh të përmendura nga Kremlini për nisjen e luftës së tij në Ukrainë. Zgjidhja e tyre në favor të Rusisë është gjithashtu kushti kryesor i Moskës për t’i dhënë fund fushatës së saj brutale.
Por këto janë gjithashtu pika tejet delikate dhe “vija të kuqe” historike për Ukrainën – për të cilat dhjetëra mijëra ushtarë ukrainas kanë luftuar dhe kanë humbur jetën. Heqja dorë prej tyre është një kërkesë tepër e madhe dhe potencialisht shumë e rrezikshme për udhëheqësit ukrainas që do të merrnin vendimin.
Pavarësisht mënyrës se si administrata Trump e paraqet situatën, këto nuk janë aspak vetëm “disa pika të mbetura mosmarrëveshjeje”, apo “çështje të pakapërcyeshme”, e as “detaje të vogla për t’u rregulluar”.