POLITICO
Media e njohur Politico ka shkruar në lidhje me mbylljen e profileve në Instagram të aktivistëve, gazetarëve dhe kreut të Partisë Mundësia, Agron Shehaj, të cilët kanë pasqyruar protestat kundër qeverisë Rama.
Politico shkruan se rrjetet sociale kanë luajtur një rol vendimtar në protestë, duke u mundësuar qytetarëve dhe gazetarëve të raportojnë në kohë reale nga llogaritë e tyre, të mobilizojnë protestuesit dhe të dokumentojnë përplasjet me policinë.
“Por gjatë javëve të fundit, ata janë përballur me njoftime për shkelje të të drejtave të autorit, heqje të përmbajtjeve dhe pezullime dhe mbyllje të llogarive”- shkruan Politico.
Mes profileve të mbyllura është edhe ajo e kreut të partisë Mundësia, Agron Shehaj, llogaria e të cilit është çaktivizuar që prej të mërkurës.
Politico më tej shkruan se “Organizata joqeveritare për të drejtat digjitale Repro Uncensored tha se ka shqyrtuar qindra raste dhe nuk ka konstatuar shkelje të standardeve të komunitetit të Instagramit”.
Artikulli i plotë
Personat e prekur këmbëngulin se nuk kanë shkelur asnjë nga rregullat e Instagramit, por kanë marrë njoftime për shkelje të të drejtave të autorit lidhur me përmbajtje që i kanë filmuar ose krijuar vetë.
Dhjetëra llogari në Instagram të përdorura nga aktivistë shqiptarë, gazetarë dhe lideri i një partie opozitare janë mbyllur ose çaktivizuar mes protestave që vazhdojnë kundër një zhvillimi hoteli luksoz të lidhur me dhëndrin e presidentit të SHBA-së Donald Trump, Jared Kushner.
Protestat kanë vazhduar në Shqipëri për gati 100 ditë për shkak të planeve për zhvillimin e një resorti luksoz përgjatë bregdetit jugor, në një projekt të mbështetur nga Jared Kushner, i cili është i martuar me Ivanka Trump, vajzën e madhe të presidentit amerikan. Demonstratat, të quajtura Revolucioni i Flamingos, që atëherë janë shndërruar në një thirrje për dorëheqjen e të gjithë qeverisë shqiptare.
Sandro Gozi, një anëtar italian i Parlamentit Evropian, dënoi bllokimin e llogarive në Instagram. “Kur dhjetëra llogari të opozitës dhe aktivistëve të lidhura me të njëjtën lëvizje protestuese zhduken pothuajse njëkohësisht, nuk mund ta trajtojmë thjesht si një problem teknik”, tha Gozi, Sekretar i Përgjithshëm i Partisë Demokratike Evropiane dhe eurodeputet i Renew Europe, në një deklaratë të shpërndarë për mediat të enjten. “Meta duhet të shpjegojë se çfarë ka ndodhur dhe duhet ta bëjë këtë shpejt.”
Rrjetet sociale kanë luajtur një rol vendimtar në protestë, duke u mundësuar qytetarëve dhe gazetarëve të raportojnë në kohë reale nga llogaritë e tyre, të mobilizojnë protestuesit dhe të dokumentojnë përplasjet me policinë. Por gjatë javëve të fundit, ata janë përballur me njoftime për shkelje të të drejtave të autorit, heqje të përmbajtjeve dhe pezullime dhe mbyllje të llogarive.
Të prekurit këmbëngulin se nuk kanë shkelur asnjë nga rregullat e Instagramit, megjithatë kanë marrë njoftime për shkelje të të drejtave të autorit për përmbajtje që i kanë filmuar ose krijuar vetë. Organizata joqeveritare për të drejtat digjitale Repro Uncensored tha se ka shqyrtuar qindra raste dhe nuk ka konstatuar shkelje të standardeve të komunitetit të Instagramit.
“Shumica e rasteve ndjekin të njëjtin model: llogaritë synohen përmes raportimeve të përsëritura për shkelje të të drejtave të autorit dhe platformat i kufizojnë ose i çaktivizojnë ato përpara se të përcaktojnë nëse pretendimet janë të ligjshme”, thotë Martha Dimitratou, themeluese e Repro Uncensored. “Disa llogari janë shënjestruar vazhdimisht, ndërsa llogaritë zëvendësuese të krijuara pas pezullimit janë çaktivizuar gjithashtu.”
Një zëdhënës i Metës tha në komentet e dërguara me email se ata po shqyrtojnë masat e marra ndaj llogarive, por kanë rikthyer tashmë disa prej tyre që ishin hequr gabimisht. Kompania mëmë e Instagramit dhe Facebook-ut shtoi: “Na vjen keq për shqetësimin e shkaktuar” dhe vuri në dukje se Instagram ka një proces apelimi në rastet kur njerëzit mendojnë se llogaritë e tyre janë bllokuar gabimisht.
Ndërsa qasja e disa përdoruesve është rikthyer, të tjerë përballen me kufizime për të dalë drejtpërdrejt në transmetim dhe për të bashkëpunuar me krijues të tjerë, ose përjetojnë “shadow ban”, ku shpërndarja e përmbajtjes së tyre te përdoruesit e tjerë kufizohet, zakonisht pa njoftim.
Agron Shehaj, anëtar i Parlamentit shqiptar dhe lideri i partisë opozitare Mundësia, e kishte llogarinë të çaktivizuar të mërkurën në mbrëmje. “Nëse rregullat që rregullojnë pezullimin dhe heqjen e llogarive nuk janë të qarta dhe transparente, qeveria ka çdo mundësi ta shtrijë censurën e saj edhe në rrjetet sociale, duke shkaktuar potencialisht dëme të pakthyeshme ndaj shoqërisë”, i tha ai POLITICO-s.
Shehaj tha se rregullat e platformës ishin të paqarta dhe se boshllëqe të tilla mund të shfrytëzohen lehtësisht nga qeveritë ose nga persona të mobilizuar prej tyre për të heshtur zërat kritikë. “Dhe pikërisht këtë po dëshmojmë tani: brenda natës, qindra llogari që mbështesin protestat dhe bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama janë mbyllur”, tha ai.
Rama reagoi ndaj akuzës në X: “Pra, le ta bëj absolutisht të qartë: ne nuk kemi të bëjmë në asnjë mënyrë me çaktivizimin ose kufizimin e ndonjë llogarie në rrjetet sociale, dhe as nuk zotërojmë aftësinë teknike për të kryer një operacion të tillë. Turp për gjithë këtë tufë dështakësh që përhapin marrëzi të tilla.”
POLITICO kontaktoi Kushnerin për koment dhe një zëdhënës nga SAZAN Coast, një kompani e lidhur me projektin e propozuar në Shqipëri, u përgjigj se ajo nuk kishte asnjë përfshirje në vendimet e moderimit të përmbajtjes nga Meta apo ndonjë kompani tjetër, por “nuk jemi të befasuar që ata kanë ndërmarrë këtë veprim”.
Duke e quajtur atë një “fushatë opozitare të koordinuar dhe të sajuar”, zëdhënësi tha: “Meta dhe platformat e tjera kanë të drejtë të ndërmarrin veprime kundër lëvizjeve artificiale të drejtuara nga bot-et.”
Represioni digjital
Të tjerë të shënjestruar nga Meta përfshijnë Arjan Koçin, një kuzhinier shqiptaro-britanik që përdor Instagramin për të shpërndarë pamje nga dronët — si dhe videot dhe intervistat e tij — duke grumbulluar më shumë se 55 milionë shikime mujore. Ai tha në komente me shkrim se rreth orës 1 të mëngjesit të së enjtes, llogaria e tij “Ari Shady” u mbyll, “pa email, pa paralajmërim, pa asnjë njoftim”.
“Pastaj kërkova miqtë e mi të tjerë dhe të gjithë ishin bllokuar në të njëjtën kohë, të gjithë, në orën 1 të mëngjesit.”
Gazetarja Alesia Burnazi tha në një deklaratë se Instagrami është “i vetmi medium ku shqiptarët po ndajnë informacion thelbësor rreth Revolucionit të Flamingos”, duke e quajtur këtë “një epokë të re të represionit digjital”. Ajo filloi të përballej me heqjen e përmbajtjeve të saj origjinale dhe me kufizime në llogarinë e saj më 19 gusht, pasi kishte dokumentuar protestat për gati tre muaj.
Aktivistët kanë akuzuar qeverinë shqiptare për llogaritë e pezulluara, por Repro Uncensored tha në deklaratën e saj se nuk ishte në gjendje të përcaktonte në mënyrë të pavarur një lidhje. Megjithatë, organizata joqeveritare dyshon për një “fushatë të koordinuar për të heshtur aktivistët dhe për të hequr përmbajtjet politike kritike nga rrjetet sociale”.
Ndërkohë, Partia Demokratike Evropiane i ka dërguar një kërkesë zyrtare për sqarim Metës, duke i kërkuar të shpjegojë pse llogaritë u pezulluan dhe u mbyllën, dhe nëse kjo ishte rezultat i “raportimeve masive të koordinuara” apo nëse “Meta zbuloi përpjekje të organizuara për të manipuluar mekanizmat e saj të raportimit”.
Gozi, një zë i rëndësishëm që kërkon më shumë përgjegjshmëri nga platformat digjitale, shtoi: “Kjo është veçanërisht e rëndësishme në Shqipëri, një vend që dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian”, tha ai. “Anëtarësimi në BE nuk ka të bëjë vetëm me integrimin ekonomik: ai nënkupton mbrojtjen e demokracisë, shtetit të së drejtës dhe të drejtës së qytetarëve dhe forcave opozitare për të folur lirshëm. Ne presim që si Meta, ashtu edhe Komisioni Evropian, ta marrin seriozisht këtë çështje.”
Gozi tha se gjithashtu e ka çuar çështjen përpara Komisionit Evropian përmes një pyetjeje parlamentare, duke kërkuar sqarim urgjent nga Meta.
Në deklaratën e tij në X, Rama kritikoi gjithashtu partinë e Gozit, duke i quajtur deklaratat e tyre një “formë të ulët propagande” që vjen nga “njerëz që hiqen si Demokratë Evropianë”.