Forcat e sigurisë iraniane u përplasën me protestues në Pazarin e Madh të Teheranit, ndërsa zemërimi ndaj krizës së rëndë ekonomike vazhdon të përshkallëzohet. Sipas dëshmitarëve, demonstruesit organizuan një protestë ulur, por autoritetet përdorën gaz lotsjellës për t’i shpërndarë, duke detyruar mbylljen e tregut.
Pazari i Madh, simbol historik i jetës ekonomike dhe politike të Iranit, u bë skenë e tensioneve në një moment kur monedha kombëtare, riali, ra në nivelin më të ulët historik. Aktivistë jashtë vendit raportojnë se të paktën 36 persona kanë humbur jetën dhe mbi 2.000 janë arrestuar që nga nisja e protestave.
Situata pritet të përkeqësohet pas vendimit të Bankës Qendrore të Iranit për të ulur ndjeshëm kursin e subvencionuar të dollarit për importuesit, duke e ruajtur atë vetëm për ilaçe dhe grurë. Ky hap pritet të sjellë rritje të mëtejshme çmimesh, ndërsa kursimet e qytetarëve tashmë janë tkurrur ndjeshëm pas vitesh sanksionesh ndërkombëtare.
Presidenti reformist Masoud Pezeshkian pranoi se kriza po del jashtë kontrollit të qeverisë. “Nuk duhet të presim që qeveria t’i përballojë të gjitha e vetme. Thjesht nuk e ka këtë kapacitet,” deklaroi ai në një fjalim televiziv.
Pamjet nga Pazari i Madh treguan protestues të ulur përballë forcave të sigurisë, ndërsa dyqanet përreth mbylleshin. Më vonë, policia ndërhyri me gaz lotsjellës. Media shtetërore iraniane nuk e raportoi menjëherë incidentin, ndërsa pamje të tjera treguan përdorim të gazit edhe pranë një spitali dhe stacioni metroje në Teheran.
Protestat shpërthyen pas kolapsit të rialit, i cili në dhjetor arriti nivelin 1.4 milion riale për dollar. Të martën, dollari u këmbye me 1.46 milion riale, një rekord i ri negativ. Para Revolucionit Islamik të vitit 1979, kursi ishte rreth 70 riale për dollar.
Rritja e çmimeve ka goditur drejtpërdrejt qytetarët. Çmimi i vajit të gatimit është dyfishuar, ndërsa djathi, mishi i pulës dhe produkte të tjera bazë janë shtrenjtuar ndjeshëm. Në disa dyqane mungon orizi i importuar, sipas raportimeve zyrtare.
Në provincën Ilam, në jugperëndim të vendit, janë raportuar përplasje të rënda. Video online pretendojnë se forcat e sigurisë kanë qëlluar mbi civilë, ndërsa një ndërhyrje në një spital lokal ka ngjallur reagime të forta ndërkombëtare. Departamenti Amerikan i Shtetit e quajti incidentin “krim”, duke theksuar se spitalet “nuk janë fusha beteje”.
Protestat janë shtrirë në mbi 280 qytete dhe zona në 27 nga 31 provincat e Iranit, duke sinjalizuar një nga valët më të gjera të pakënaqësisë sociale në vitet e fundit.