Ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk Yeol, është dënuar me burgim të përjetshëm për organizimin e një kryengritjeje, pasi tentoi të vendoste sundim ushtarak.
Sipas një vendimi të gjykatës në Seul, Yoon u përpoq të minonte Kushtetutën duke dislokuar trupa ushtarake për të bllokuar Asamblenë Kombëtare dhe duke urdhëruar arrestimin e politikanëve më 3 dhjetor 2024. Veprimet e tij dëmtuan thellësisht demokracinë e Koresë së Jugut dhe meritojnë një ndëshkim të ashpër, deklaroi gjyqtari kryesues, Ji Gwi-yeon. Prokurorët kishin kërkuar dënimin me vdekje.
Edhe pse zgjati pak, urdhri për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme e la vendin më të polarizuar se kurrë, dhe këto ndarje të thella u shfaqën qartë gjatë shpalljes së dënimit.
Turma të mëdha mbështetësish të Yoon u mblodhën jashtë gjykatës disa orë para seancës, duke mbajtur pankarta me mbishkrimin “Yoon, sërish”. Shumë prej tyre shpërthyen në lot pas shpalljes së vendimit. Në të njëjtën kohë, protestues kundër Yoon kërkonin që ai të dënohej me vdekje.
Vetë Yoon nuk shfaqi emocione kur mësoi fatin e tij. Avokatët e tij pretenduan se vendimi nuk mbështetej në prova dhe akuzuan gjyqtarin se kishte ndjekur një “skenar të parapërgatitur”.
Nëse njëra palë paraqet apel, çështja do të shqyrtohet nga Gjykata e Lartë, çka do të thotë se mund të duhen muaj para se vendimi të marrë formë të prerë.
Yoon tronditi vendin më 3 dhjetor 2024, kur shpalli gjendjen e jashtëzakonshme në një transmetim televiziv drejtpërdrejt. Ai pretendoi se veprimi ishte i nevojshëm për të mbrojtur vendin nga “forcat anti-shtetërore” që simpatizonin me Korenë e Veriut. Megjithatë, shpejt u bë e qartë se ai ishte nxitur nga problemet e brendshme politike: opozita, e cila mbante shumicën parlamentare, e kishte dobësuar autoritetin e tij si president, ndërsa bashkëshortja e tij, Kim Keon Hee, ishte në qendër të disa akuzave për korrupsion.
Ai e tërhoqi urdhrin brenda pak orësh, pasi ligjvënësit arritën të hynin në Asamblenë Kombëtare dhe ta shfuqizonin atë.
Ish-kryeministri Han Duck-soo u dënua muajin e kaluar me 23 vite burg për rolin e tij në kryengritje, ndërsa ish-ministri i Mbrojtjes Kim Yong-hyun, i cili e kishte këshilluar Yoon të shpallte gjendjen e jashtëzakonshme, u dënua me 30 vite burg. Ish-ministri i Brendshëm Lee Sang-min, ish-komandanti i inteligjencës Roh Sang-won dhe ish-shefi i policisë Cho Ji-ho ishin ndër zyrtarët e tjerë të burgosur për atë që gjykatësit e kanë përshkruar si “një kryengritje nga maja e shtetit”.
Brenda sallës së gjyqit, gjyqtari Ji e quajti Yoon “udhëheqës të kryengritjes”, megjithëse trupi gjykues konstatoi se nuk kishte prova të mjaftueshme për të vërtetuar se ai e kishte planifikuar shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme një vit para njoftimit publik.
Gjatë gjyqit, Yoon i mbrojti vazhdimisht veprimet e tij, duke argumentuar se si president kishte autoritetin për të shpallur gjendjen e jashtëzakonshme dhe se po reagonte ndaj bllokimit të qeverisë nga partitë opozitare. Ai këmbënguli se urdhri ishte i domosdoshëm “për të mbrojtur lirinë dhe sovranitetin e popullit dhe për të ruajtur kombin dhe Kushtetutën”.
Partia Demokratike në pushtet, e cila fitoi zgjedhjet presidenciale pas largimit të Yoon nga detyra, akuzoi gjykatën për “minim të drejtësisë gjyqësore” duke mos e dënuar atë me vdekje. Udhëheqësi i partisë, Jung Chung-rae, deklaroi: “Yoon organizoi një kryengritje që tronditi vetë themelet e kombit tonë. Vendimi i sotëm përbën një hap pas nga revolucioni i popullit… Publiku do ta konsiderojë thellësisht të pakënaqshëm dhe të papranueshëm.”
Yoon aktualisht po vuan një tjetër dënim me burg për shpërdorim detyre dhe pengim të arrestimit të tij pas shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme. Ai përballet ende me tre procese të tjera gjyqësore të lidhura me këtë çështje.
Edhe disa ish-presidentë të tjerë para Yoon janë dënuar dhe burgosur, por janë falur pas dy deri në pesë vitesh vuajtje dënimi – dhe shumëkush pret që e njëjta gjë të ndodhë edhe në rastin e tij.