Çmimet globale të naftës kanë rënë ndjeshëm pasi Irani deklaroi se Ngushtica e Hormuzit do të jetë plotësisht e hapur për anijet tregtare gjatë periudhës së mbetur të armëpushimit në luftën SHBA–Izrael me Iranin.
Çmimi i naftës bruto Brent zbriti në rreth 88 dollarë për fuçi, pasi më herët gjatë së premtes kishte kaluar mbi 98 dollarë. Ngushtica e Hormuzit, një korridor i ngushtë detar në jug të Iranit, përmes të cilit kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm, konsiderohet një pikë kyçe për tregjet energjetike.
Presidenti amerikan Donald Trump mirëpriti njoftimin e Iranit, ndërsa organizatat detare ndërkombëtare vijojnë ta verifikojnë situatën në terren. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se kalimi për të gjitha anijet tregtare është tashmë i garantuar gjatë armëpushimit.
Reagimi pozitiv u reflektua edhe në tregjet financiare globale: indeksi S&P 500 u rrit me 1.2%, ndërsa bursat në Paris dhe Frankfurt shënuan rritje rreth 2%. Edhe FTSE 100 në Londër u mbyll në rritje prej 0.7%.
Ngushtica e Hormuzit ishte praktikisht e mbyllur që prej fundit të shkurtit, pas sulmeve ushtarake të SHBA-së dhe Izraelit në Iran. Trafiku i cisternave kishte rënë ndjeshëm, duke kufizuar furnizimin global dhe duke shkaktuar rritje të fortë të çmimeve. Para konfliktit, Brent tregtohej nën 70 dollarë për fuçi, ndërsa në mars arriti mbi 119 dollarë.
Megjithatë, pavarësisht deklaratës së Iranit, shqetësimet për sigurinë mbeten. Organizata ndërkombëtare e transportit detar BIMCO paralajmëroi për rreziqe të vazhdueshme, duke përfshirë kërcënimet nga minat detare. Sipas saj, zona nuk konsiderohet ende e sigurt për tranzit.
Edhe Organizata Ndërkombëtare Detare (IMO) po verifikon detajet e njoftimit të Iranit, ndërsa të dhënat tregojnë lëvizje minimale të anijeve në zonë.
Rritja e çmimeve të naftës gjatë konfliktit ka ndikuar drejtpërdrejt te konsumatorët, duke rritur çmimet e karburanteve dhe duke shtuar shqetësimet për furnizimin me karburant aviacioni. Mbyllja e ngushticës ka prekur gjithashtu zinxhirët globalë të furnizimit me plehra kimikë, duke rritur rrezikun për çmime më të larta ushqimore.
Megjithëse ka shenja të lehtësimit të çmimeve të karburanteve në disa tregje, ekspertët paralajmërojnë se pasojat e konfliktit do të ndihen për muaj të tërë për shkak të ndërprerjeve në zinxhirët e furnizimit.
Ndërkohë, SHBA ka vendosur të zgjasë përkohësisht lehtësimin e sanksioneve për eksportet ruse të naftës deri më 16 maj, në përpjekje për të rritur furnizimin global dhe për të stabilizuar tregjet.