Disa shkencëtarë mendojnë se temperatura mund të jetë po aq e rëndësishme sa drita në rregullimin e orës biologjike të trupit dhe të ritmit të gjumit.
Antropologu Gandhi Yetish kujton se, gjatë dimrave të ftohtë në Nju Xhersi, hapte dritaren para gjumit për të lejuar ajrin e ftohtë të freskonte fytyrën. Kjo e ndihmonte të ndihej më i përgjumur. Më vonë, gjatë studimeve mbi gjumin e komuniteteve indigjene, ai vuri re se temperaturat mund të luanin një rol më të madh nga sa mendohej.
Studimet mbi popujt Tsimane në Bolivi, Hadza në Tanzani dhe San në Afrikën Jugore sugjerojnë se oraret e gjumit mund të lidhen jo vetëm me dritën, por edhe me ndryshimet natyrore të temperaturës gjatë natës.
Pse freskia ndihmon gjumin?
Temperatura e brendshme e trupit fillon të ulet kur përgatitemi për të fjetur dhe zakonisht bie rreth 1°C nga niveli maksimal gjatë ditës deri në minimumin gjatë natës.
Kur dhoma është tepër e ngrohtë, gjumi mund të bëhet më i shkurtër dhe më i ndërprerë. Një studim i vitit 2007 zbuloi se ndryshimi gradual i temperaturës së dhomës gjatë natës lidhej me nivele më të larta të melatoninës, hormonit që ndihmon trupin të përgatitet për gjumë, si dhe me zgjim më të freskët në mëngjes.
Megjithatë, shkencëtarët ende nuk kanë përcaktuar ndryshimin ideal të temperaturës që ndihmon njerëzit të flenë më mirë.
A mund të ndikojë temperatura në orën biologjike?
Ritmi cirkadian është sistemi që rregullon ciklet 24-orëshe të trupit, përfshirë gjumin, zgjimin dhe oreksin. Tradicionalisht, drita është konsideruar sinjali kryesor që përcakton këtë ritëm.
Eksperimentet me kafshë dhe qeliza njerëzore kanë treguar se ciklet e temperaturës mund të ndikojnë në orën biologjike. Disa studime të vogla te njerëzit kanë dhënë rezultate të ngjashme, por nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar sa i madh është ky ndikim në jetën e përditshme.
Çfarë mund të bëjmë për të fjetur më mirë?
Ekspertët sugjerojnë se një dhomë gjumi më e freskët mund të ndihmojë në përmirësimin e cilësisë së gjumit. Mbajtja e një temperature të pandryshueshme gjatë gjithë ditës dhe natës mund të mos përputhet me kushtet natyrore në të cilat është zhvilluar organizmi ynë.
Megjithatë, temperatura nuk është faktori i vetëm që ndikon te gjumi. Ritmi cirkadian, koha që kemi qëndruar zgjuar dhe faktorët që na mbajnë në gjendje gatishmërie ndikojnë gjithashtu në momentin kur na zë gjumi.
Përfundimi: Ulja e temperaturës së dhomës gjatë natës mund të ndihmojë trupin të pushojë më mirë, por shkenca ende po studion nëse temperatura mund të luajë një rol po aq të rëndësishëm sa drita në përcaktimin e orarit tonë të gjumit.