Një gjykatës federal në Uashington, D.C., nxori të enjten një urdhër të përkohshëm, duke urdhëruar Shtëpinë e Bardhë të rikthente aksesin për gazetarët e CNN, MS NOW dhe Politico, të cilëve u ishte ndaluar hyrja nga presidenti Donald Trump.
Në vendimin prej tetë faqesh, gjykatësi federal Timothy Kelly, i emëruar nga Trump, urdhëroi Shtëpinë e Bardhë që “menjëherë të rikthejë dhe rivendosë” aksesin e këtyre mediave për një periudhë 14-ditore. Ai argumentoi se padia e tyre kundër presidentit kishte gjasa të rezultonte e suksesshme në vërtetimin se akreditimet e gazetarëve ishin hequr pa respektuar procedurat ligjore.
Megjithatë, vetëm disa orë pas publikimit të vendimit, gazetarët e CNN dhe Politico thanë se vijonin të pengoheshin nga hyrja në ambientet e Shtëpisë së Bardhë.
Trump njoftoi më 18 shtator ndalimin e gazetarëve të CNN, MS NOW dhe Politico, duke deklaruar se këto media “vazhdimisht shkruajnë ose raportojnë trillime apo gënjeshtra” për administratën e tij.
Tre organizatat mediatike ngritën të hënën një padi në gjykatën federale, duke pretenduar se Trump kishte shkelur të drejtat e tyre të garantuara nga Amendamenti i Parë i Kushtetutës së SHBA-së, duke u hakmarrë ndaj tyre për shkak të raportimeve që nuk i pëlqenin.
“Presidenti Trump e ka bërë të qartë se do të preferonte të mbulohej vetëm nga organizata mediatike dhe gazetarë që lavdërojnë administratën e tij”, thuhej në padi. “Por Kushtetuta nuk i lejon presidentit apo ndonjë zyrtari tjetër qeveritar t’i mohojë medias të drejtat dhe liritë e garantuara nga Amendamenti i Parë, si dhe interesat e saj pasurore, pa njoftim apo procedurë, vetëm për shkak se nuk i pëlqen përmbajtja e raportimeve.”
Organizatat argumentuan se gazetarëve të tyre nuk u ishte garantuar një proces i rregullt ligjor dhe i kërkuan gjykatës federale të vendoste me shpejtësi se ndalimi i vendosur nga Trump ishte antikushtetues. Në padi citohet një vendim i vitit 1977 i Gjykatës së Apelit të Qarkut të Kolumbias, sipas të cilit Shtëpia e Bardhë nuk mund t’ia mohojë në mënyrë arbitrare një gazetari akreditimin pa respektuar procesin e rregullt ligjor.
“Ky ndalim nuk mund të ishte një sulm më i drejtpërdrejtë ndaj Amendamentit të Parë dhe as një shkelje më flagrante e parimeve tona themelore kushtetuese”, thuhej në padi.
Dhjetëra organizata mediatike nënshkruan një deklaratë të përbashkët në mbështetje të CNN, MS NOW dhe Politico.
Administrata Trump paraqiti të martën përgjigjen e saj ndaj padisë, duke argumentuar se “aksesi në Shtëpinë e Bardhë është privilegj dhe jo e drejtë”.
Sipas administratës, Trump arriti në përfundimin se tre mediat kishin shkelur “standardet e profesionalizmit dhe etikës të pritshme nga ata që lejohen të kenë akses në kompleksin e Shtëpisë së Bardhë”, ndër të tjera duke përhapur pretendime të verifikueshme si të rreme mbi sigurinë kombëtare dhe çështje të tjera, si dhe duke publikuar informacione sensitive ose të klasifikuara.
Trump kishte deklaruar më herët se do të apelonte çdo vendim gjyqësor kundër tij.
Si u zhvillua ndalimi
Të premten pasdite, Trump njoftoi ndalimin përmes një postimi në Truth Social, duke thënë se vendimi nuk ishte nxitur nga ndonjë artikull i veçantë, por ishte “rezultat i ‘raportimeve’ të tyre të vazhdueshme me LAJME TË RREME!”.
“Është thjesht grumbullimi i historive të viteve të fundit. Të lodhesh prej tyre”, tha Trump një orë më vonë gjatë një aktiviteti në Zyrën Ovale, teksa shpjegonte vendimin për të vendosur “ndalimin ndaj medias së lirë”.
“Ka diçka që nuk shkon me një vend që lejon njerëzit të shkruajnë qëllimisht histori negative”, tha presidenti. “Nëse duan t’i shkruajnë, le t’i shkruajnë, por unë nuk jam i detyruar t’i lejoj të hyjnë në shtëpinë time, në shtëpinë e popullit.”
Sipas CNN, këshilltarja e afërt e Trump, Natalie Harp, i kishte treguar atij materiale nga raportimet e mediave pak përpara se presidenti të njoftonte ndalimin.
Të shtunën, gazetarët e CNN, MS NOW dhe Politico u ndaluan nga pjesëtarë të Shërbimit Sekret në hyrje të Shtëpisë së Bardhë dhe iu konfiskuan akreditimet e tyre, të ashtuquajturat “hard passes”, të nevojshme për akses në kompleks.
Gazetarët — Betsy Klein e CNN, Akayla Gardner e MS NOW dhe Cheyenne Haslett e Politico — janë renditur si paditëse në çështjen gjyqësore.
Tre mediat janë anëtare prej vitesh të grupit të gazetarëve të Shtëpisë së Bardhë, i cili siguron mbulim të alternuar të administratës dhe udhëton me presidentin.
Shoqata e Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë e dënoi vendimin, duke thënë se ai shkel Amendamentin e Parë.
“Populli amerikan, përmes një shtypi të lirë dhe të pavarur, duhet të jetë në gjendje të vëzhgojë dhe shqyrtojë punën e të zgjedhurve në pushtet, pavarësisht nëse zyrtarët qeveritarë e shohin këtë në mënyrë të favorshme”, tha në një deklaratë Jacqui Heinrich, korrespondente e Fox News në Shtëpinë e Bardhë dhe presidente e Shoqatës së Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë.
“Kjo është arsyeja pse gjykatat kanë vendosur vazhdimisht se, pasi Shtëpia e Bardhë u jep gazetarëve akses, ajo nuk mund t’ua mohojë atë në mënyrë arbitrare ose për shkak të përmbajtjes së raportimeve të tyre”, shtoi ajo.
Në përgjigje të ndalimit, katër rrjete të mëdha televizive — ABC, CBS, NBC dhe Fox News — refuzuan të merrnin pjesë në grupin e gazetarëve të Shtëpisë së Bardhë, një ekip i përbërë në mënyrë të alternuar nga gazetarë, fotografë dhe operatorë që dokumentojnë aktivitetet publike të presidentit.
CNN ishte planifikuar të mbulonte turnin televiziv të së hënës, përfshirë udhëtimin e Trump në Nju Jork për Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
Si pasojë, Trump mezi dëgjohej gjatë një ceremonie të prerjes së shiritit për helipadën e re të Shtëpisë së Bardhë të hënën, ku ai mbajti një fjalim të shkurtër pa mikrofonin që zakonisht sigurohet nga grupi i gazetarëve.