Komisioni Evropian ka propozuar një regjim të ri sanksionesh që do t’i mundësonte Bashkimit Evropian të ngrinte asetet e kontrabandistëve të emigrantëve, trafikantëve të qenieve njerëzore dhe rrjeteve të krimit të organizuar, si edhe t’u ndalonte hyrjen në territorin e bllokut.
Propozimi, i paraqitur më 9 korrik 2026, u hartua nën drejtimin e Përfaqësueses së Lartë të BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, njëherazi nënkryetare e Komisionit Evropian, Kaja Kallas.
Regjimi i ri do të zbatohet ndaj veprave penale që përfshijnë kontrabandën e emigrantëve, trafikimin e qenieve njerëzore, trafikun e paligjshëm të drogës, prodhimin dhe trafikimin e paligjshëm të armëve të zjarrit, si dhe pastrimin e parave.
Personat dhe subjektet që do të përfshihen në listën e sanksioneve do t’u nënshtrohen ngrirjes së aseteve dhe ndalimit të çdo forme financimi ose vënieje në dispozicion të fondeve dhe burimeve ekonomike. Gjithashtu, ndaj tyre do të vendosen ndalime udhëtimi, duke mos u lejuar hyrja ose kalimi tranzit nëpër shtetet anëtare të BE-së.
Komisioni Evropian theksoi se regjimi synon aktivitetet e paligjshme që e kanë origjinën jashtë Bashkimit Evropian dhe që, për shkak të karakterit të tyre të përhapur, sistematik ose të organizuar, përbëjnë kërcënim për vlerat e BE-së, sigurinë e saj dhe të shteteve anëtare, si edhe për sigurinë ndërkombëtare.
Në listën e sanksioneve mund të përfshihen edhe individët që drejtojnë, organizojnë ose mbështesin këto veprimtari.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se synimi është “t’i nxjerrim jashtë loje”, duke shtuar se janë evropianët ata që duhet të vendosin se kush hyn në kontinent dhe në çfarë rrethanash.
Sipas Komisionit, krimi i organizuar destabilizon shoqëritë, minon shtetin e së drejtës dhe demokracinë, si edhe dobëson stabilitetin ekonomik dhe sigurinë.
Edhe pse numri i hyrjeve të paligjshme në BE ka rënë me më shumë se 50 për qind gjatë dy viteve të fundit, Komisioni vlerëson se ende shumë njerëz humbin jetën për shkak të veprimtarisë së kontrabandistëve.
Von der Leyen e kishte paralajmëruar këtë nismë për herë të parë në fjalimin e saj mbi Gjendjen e Bashkimit Evropian në shtator 2025, kur kërkoi krijimin e një sistemi sanksionesh të posaçëm kundër kontrabandistëve dhe trafikantëve, me synim ngrirjen e aseteve të tyre, kufizimin e lëvizjes dhe ndërprerjen e përfitimeve financiare.
Për muaj të tërë, shtrirja e regjimit mbeti e paqartë. Një analizë e Shërbimit Kërkimor të Parlamentit Evropian, e publikuar më 9 mars 2026, theksonte se shtetet anëtare do të duhej të vendosnin se cilat vepra penale, përveç kontrabandës dhe trafikimit, do të përfshiheshin në regjim.
Komisioni Evropian tashmë i është përgjigjur kësaj çështjeje duke shtuar në listë edhe trafikun e drogës, armëve të zjarrit dhe pastrimin e parave.
Sipas të njëjtës analizë, të hartuar nga analistja e politikave Beatrix Immenkamp, Bashkimi Evropian nuk disponon aktualisht një regjim autonom sanksionesh të dedikuar posaçërisht për grupet transnacionale të krimit të organizuar dhe personat që i mbështesin ato.
BE-ja zbaton një Regjim Global të Sanksioneve për të Drejtat e Njeriut, të miratuar në vitin 2020, si edhe regjime sanksionesh për vende të veçanta, por asnjëri prej tyre nuk është ndërtuar posaçërisht për rrjetet kriminale.
Mbretëria e Bashkuar veproi më herët. Regjimi britanik i Sanksioneve për Migracionin e Parregullt Global dhe Trafikimin e Qenieve Njerëzore hyri në fuqi më 23 korrik 2025, ndërsa Ministria e Jashtme britanike e përshkroi atë si të parin e këtij lloji në botë.
Në fazën e parë të zbatimit u sanksionuan 20 individë dhe pesë subjekte.
Shtetet e Bashkuara zbatojnë masa të ngjashme kundër grupeve të krimit të organizuar, ndërsa Kombet e Bashkuara kanë vendosur sanksione ndaj kontrabandistëve dhe trafikantëve në Libi në kuadër të regjimit të tyre të sanksioneve për atë vend.
Propozimi do t’i kalojë tani për shqyrtim Këshillit të Bashkimit Evropian, dhe jo Këshillit Evropian. Ky dallim është i rëndësishëm, pasi sanksionet në kuadër të Politikës së Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë miratohen nga ministrat e shteteve anëtare dhe jo nga krerët e shteteve apo qeverive.
Vendimi i Këshillit për krijimin e këtij kuadri kërkon miratimin unanim të të 27 shteteve anëtare. Ndërkohë, rregullorja që i jep efekt juridik masave në të gjithë tregun e përbashkët miratohet me shumicë të cilësuar.
Qeveritë do të duhet gjithashtu të përcaktojnë me saktësi kriteret e listimit të personave dhe subjekteve që do të sanksionohen. Emrat e parë që do të përfshihen në listë do të tregojnë nëse kryeqytetet evropiane janë të gatshme të vendosin sanksione ndaj figurave në vende me të cilat bashkëpunojnë për menaxhimin e migracionit.
Parlamenti Evropian nuk ka rol legjislativ në miratimin e këtyre sanksioneve. Eurodeputetët mund të zhvillojnë debate mbi regjimin, por nuk kanë kompetencë ta ndryshojnë ose ta bllokojnë atë.
Propozimi vjen në një periudhë kur Bashkimi Evropian po shtrëngon më tej politikën e tij të migracionit. Pakti Evropian për Migracionin hyri në fuqi më 12 qershor 2026.
Më 1 qershor, shtetet anëtare dhe Parlamenti Evropian arritën një marrëveshje të përkohshme për Rregulloren e Kthimit, e cila lejon krijimin e të ashtuquajturave “qendra kthimi” jashtë territorit të BE-së dhe përshpejton procedurat e deportimit. Parlamenti e miratoi tekstin më vonë gjatë muajit.
Që prej asaj kohe, 19 liderë kombëtarë i kanë kërkuar Komisionit Evropian të kontribuojë financiarisht në ngritjen e këtyre qendrave, duke kërkuar që ato të jenë funksionale para fundit të vitit.
Megjithatë, jo të gjithë në krahun e djathtë politik besojnë se sanksionet do të kenë ndikim të madh. Instituti analitik MCC Brussels argumenton se Komisioni po përpiqet të zbusë një krizë të krijuar nga vetë politikat e tij dhe se po trajton pasojat, në vend që të forcojë kontrollin e kufijve të jashtëm.
Në një postim në platformën X më 9 korrik, organizata deklaroi se “varësia e BE-së nga sanksionet është një zëvendësim i pafuqisë së saj strategjike”.
Nga ana tjetër, organizatat për të drejtat e njeriut kanë kritikuar axhendën më të gjerë të migracionit, duke paralajmëruar se qendrat e kthimit mund t’i ekspozojnë emigrantët ndaj ndalimit të zgjatur dhe mbikëqyrjes së pamjaftueshme ligjore.
Në fund, suksesi i regjimit të ri të sanksioneve nuk do të varet vetëm nga teksti ligjor, por mbi të gjitha nga emrat e individëve dhe organizatave që do të përfshihen në listën e sanksioneve.