Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka akuzuar SHBA-në se po zgjedh një “aventurë ushtarake të pamatur” sa herë që “një zgjidhje diplomatike është në tryezë”.
Iranianët “nuk do t’i nënshtrohen kurrë presionit”, tha Araghchi në një postim në X, një ditë pasi të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për sulme në Ngushticën e Hormuzit dhe ndërsa SHBA-ja goditi më shumë mjete detare iraniane.
Pavarësisht përplasjeve, Donald Trump deklaroi se armëpushimi mbetej në fuqi. Ai synon të krijojë mundësinë për bisedime që do t’i japin fund luftës së nisur nga SHBA-ja dhe Izraeli në shkurt.
Sipas Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, Irani pritej t’u përgjigjej propozimeve amerikane të premten.
“Shpresoj që të jetë një ofertë serioze, vërtet shpresoj”, tha Rubio gjatë një vizite në Itali.
Irani ka kontrolluar Ngushticën e Hormuzit dhe ka sulmuar aleatët e SHBA-së në Gjirin Persik si kundërpërgjigje ndaj sulmeve amerikane dhe izraelite. Rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë kalon përmes kësaj rruge detare jetike, bllokimi i së cilës ka shkaktuar rritje të ndjeshme të çmimeve.
Në fillim të kësaj jave, Trump nisi – dhe më pas pezulloi – një operacion ushtarak amerikan për të ndihmuar në lirimin e rreth 2,000 anijeve që kanë mbetur të bllokuara në zonë që nga shkurti.
SHBA-ja po mban gjithashtu një bllokadë detare ndaj porteve iraniane për të ushtruar presion mbi Teheranin që të pranojë kushtet amerikane – një veprim që ka zemëruar autoritetet iraniane.
Të premten, Komanda Qendrore Amerikane (Centcom) deklaroi se forcat amerikane kishin neutralizuar dy tankerë nafte me flamur iranian, të pambushur me ngarkesë, që po përpiqeshin të hynin në një port iranian në Gjirin e Omanit “në shkelje të bllokadës amerikane në fuqi”.
Sipas deklaratës, forcat amerikane kishin përdorur “municione precize ndaj oxhaqeve të tyre, duke penguar anijet që nuk iu bindën urdhrit të hynin në Iran”.
Centcom tha se forcat amerikane po pengonin më shumë se 70 tankerë të hynin ose të dilnin nga portet iraniane.
Më vonë të premten, SHBA-ja sinjalizoi gatishmërinë për të pritur javën e ardhshme një raund të ri bisedimesh mes Izraelit dhe Libanit, me synim ndalimin e përplasjeve në Liban mes Hezbollahut të mbështetur nga Irani dhe forcave izraelite.
Një zëdhënës i Departamentit Amerikan të Shtetit deklaroi se bisedimet “intensive” të 14 dhe 15 majit synojnë të sjellin “siguri afatgjatë për Izraelin, si dhe sovranitet dhe rindërtim për Libanin”.
SHBA-ja dhe Izraeli thonë se çdo marrëveshje paqeje kërkon çarmatimin e plotë të Hezbollahut, por grupi militant shiit i kundërshton bisedimet, të cilat nisën muajin e kaluar mes ambasadorëve izraelitë dhe libanezë në Uashington. Një armëpushim i brishtë ishte arritur, por është shkelur vazhdimisht nga Izraeli dhe Hezbollahu.
Ndërkohë, zëvendëspresidenti amerikan JD Vance u takua të premten në Uashington me kryeministrin e Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, për të diskutuar përpjekjet ndërmjetësuese të Pakistanit mes SHBA-së dhe Iranit.
Kryeministri i Katarit u bëri thirrje të gjitha palëve të angazhohen në negociata për të adresuar “shkaqet rrënjësore të krizës” dhe për të arritur “paqe të qëndrueshme”, thuhej në një deklaratë të Ministrisë së Jashtme të Katarit në X.
Sulmet më të fundit amerikane ndaj objektivave iraniane pasuan shkëmbimet e së enjtes në Ngushticën e Hormuzit, për të cilat të dyja palët fajësuan njëra-tjetrën.
Centcom akuzoi Iranin për lëshimin e raketave, dronëve dhe mjeteve të vogla detare kundër tre luftanijeve amerikane, në atë që e quajti një “sulm të paprovokuar”.
Nga ana tjetër, komanda e lartë ushtarake iraniane pretendoi se SHBA-ja kishte shënjestruar një tanker iranian nafte dhe një tjetër anije që po afrohej drejt Ngushticës së Hormuzit, si dhe kishte kryer “sulme ajrore” ndaj disa zonave bregdetare.
Sipas Mohammad Radmehr, një zyrtar në provincën jugore iraniane të Hormozganit, një nga anijet e mallrave të sulmuara pranë ujërave të Minabit kishte marrë flakë.
“Dhjetë marinarë të plagosur janë transferuar në spital dhe grupet lokale së bashku me ekipet e kërkimit po përpiqen të mësojnë fatin e marinarëve të tjerë”, tha Radmehr për agjencinë shtetërore iraniane të lajmeve Mehr.
Presidenti amerikan Donald Trump shkroi gjatë natës në Truth Social se SHBA-ja kishte shkatërruar disa mjete të vogla detare, raketa dhe dronë, duke shtuar se “sulmuesve iranianë u ishte shkaktuar dëm i madh”.
“Ashtu siç i goditëm përsëri sot, do t’i godasim shumë më fort dhe shumë më dhunshëm në të ardhmen, nëse nuk e nënshkruajnë marrëveshjen e tyre, SHPEJT!”