Armëpushimi i brishtë në Lindjen e Mesme është vënë në pikëpyetje këtë të martë, pasi Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë ndërmarrë sulme të reja në përpjekje për të marrë kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare në botë.
Ushtria amerikane njoftoi se të hënën shkatërroi gjashtë mjete të vogla detare iraniane, si dhe raketa lundruese dhe dronë, pasi presidenti Donald Trump urdhëroi dërgimin e marinës për të shoqëruar cisternat e bllokuara në ngushticë.
Nga ana tjetër, kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Baqer Qalibaf, deklaroi se siguria e transportit detar dhe e furnizimeve energjetike është kërcënuar nga shkeljet e armëpushimit katërjavor nga SHBA dhe aleatët e saj.
Ngushtica e Hormuzit është një arterie jetike për furnizimet globale me naftë, plehra kimike dhe mallra të tjera, dhe ka qenë praktikisht e bllokuar që prej nisjes së sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt, duke shkaktuar rritje të çmimeve në tregjet ndërkombëtare.
Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit thuhet se ka vendosur kontroll efektiv mbi ngushticën, duke kërcënuar me mina detare, dronë dhe mjete të armatosura. SHBA-ja ka reaguar duke vendosur një bllokadë ndaj porteve iraniane.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, deklaroi se zhvillimet e fundit tregojnë se nuk ka zgjidhje ushtarake për krizën dhe se bisedimet për paqe po përparojnë me ndërmjetësimin e Pakistanit.
Megjithatë, situata mbetet e paqartë, pasi palët japin versione të ndryshme. Ushtria amerikane pretendon se dy anije tregtare amerikane kanë kaluar ngushticën nën mbrojtjen e marinës, ndërsa Irani e mohon këtë. Ndërkohë, kompania Maersk konfirmoi se një anije me flamur amerikan ka dalë nga Gjiri e shoqëruar nga forcat amerikane.
Po ashtu, SHBA pretendon se ka shkatërruar gjashtë mjete iraniane, gjë që mohohet nga Teherani, i cili akuzon forcat amerikane për goditje ndaj mjeteve civile dhe vrasjen e pesë civilëve.
Irani deklaroi gjithashtu se ka qëlluar ndaj një anijeje luftarake amerikane, duke e detyruar të tërhiqet, por më vonë e cilësoi incidentin si “të shtëna paralajmëruese”.
Koreja e Jugut raportoi se një nga anijet e saj tregtare, “HMM Namu”, pësoi shpërthim dhe zjarr në dhomën e motorit, por pa viktima. Ndërkohë, autoritetet britanike të sigurisë detare njoftuan se dy anije janë goditur pranë brigjeve të Emirateve të Bashkuara Arabe.
Kompania shtetërore e naftës ADNOC bëri të ditur se një cisternë e saj bosh u godit nga dronë iranianë.
Autoritetet iraniane publikuan gjithashtu një hartë që sipas tyre tregon zgjerimin e zonës detare nën kontrollin e tyre, që shtrihet përtej Ngushticës së Hormuzit dhe përfshin pjesë të gjata të bregdetit të Emirateve.
Pas një serie sulmesh me dronë dhe raketa gjatë ditës, përfshirë një zjarr në portin e rëndësishëm të Fujairah, Emiratet e Bashkuara Arabe deklaruan se bëhet fjalë për një përshkallëzim serioz dhe rezervojnë të drejtën për t’u përgjigjur.
Çmimet e naftës pësuan një rënie të lehtë prej 1% të martën, pas një rritjeje deri në 6% një ditë më parë, mes sinjaleve se marina amerikane po dobëson kontrollin iranian mbi ngushticën.
Konflikti në Lindjen e Mesme ka shkaktuar mijëra viktima dhe ka tronditur ekonominë globale. SHBA dhe Irani kanë zhvilluar një raund bisedimesh direkte për paqe, por përpjekjet për takime të tjera kanë dështuar deri tani.
Presidenti Trump ka deklaruar se sulmet synojnë eliminimin e kërcënimeve të afërta nga Irani, duke përmendur programin e tij bërthamor dhe raketor, si dhe mbështetjen për grupet si Hamasi dhe Hezbollahu. Irani, nga ana e tij, mohon synimin për të ndërtuar armë bërthamore.
Ndërkohë, një propozim iranian me 14 pika për zgjidhjen e krizës është në shqyrtim, por mbetet e paqartë nëse do të pranohet nga pala amerikane.