Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka paralajmëruar për një përshkallëzim të madh të konfliktit nëse dështon procesi i paqes me Iranin, duke theksuar se prania ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme do të vazhdojë deri në arritjen e një marrëveshjeje.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump deklaroi se anijet, avionët dhe personeli amerikan, të pajisur me municione dhe armatim shtesë, do të qëndrojnë në rajon për të shkatërruar, nëse është e nevojshme, një armik të dobësuar ndjeshëm. Megjithatë, ai shprehu besimin se një marrëveshje e qëndrueshme do të arrihet dhe do të respektohet.
“Nëse për ndonjë arsye kjo nuk ndodh, gjë që është shumë e pamundur, atëherë të shtënat do të fillojnë, më të mëdha dhe më të fuqishme se kurrë më parë”, tha Trump, duke shtuar se, sipas tij, Irani ka rënë dakord të mos ndjekë armë bërthamore dhe të rihapë Ngushticën e Hormuzit.
Ndërkohë, ai theksoi se ushtria amerikane është në gatishmëri të plotë, duke e mbyllur mesazhin me deklaratën: “Amerika është rikthyer!”.
Edhe pse SHBA dhe Irani kanë shpallur fitore pas një konflikti pesëjavor që ka lënë mijëra viktima, mosmarrëveshjet thelbësore mbeten të pazgjidhura. Të dyja palët vazhdojnë të mbajnë qëndrime të kundërta për kushtet e një marrëveshjeje që mund të ndikojë rajonin për breza të tërë.
Situata u përkeqësua më tej pas një sulmi të madh të koordinuar nga Izraeli në Libani, ku u vranë mbi 250 persona. Kjo ka ngritur shqetësime serioze për fatin e bisedimeve të paqes.
Kryetari i parlamentit iranian, Mohammed Bagher Qalibaf, i cilësoi negociatat “të paarsyeshme” në këto kushte, duke akuzuar Izraelin për përshkallëzim të konfliktit.
Tensionet në Lindjen e Mesme kanë ndikuar menjëherë në tregjet globale. Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm për shkak të frikës për furnizimet dhe kufizimet në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e energjisë globale.
Investitorët shfaqën shqetësim për brishtësinë e armëpushimit dhe rreziqet gjeopolitike, ndërsa tregjet aziatike dhe ato perëndimore reflektuan pasiguri me luhatje të indekseve kryesore.
Një tjetër pikë përplasjeje mbetet përfshirja e Libanit në marrëveshje. SHBA dhe Izraeli deklarojnë se Libani nuk është pjesë e armëpushimit, ndërsa presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, këmbëngul se ndalimi i luftimeve në Liban është kusht thelbësor për çdo marrëveshje.
Nga ana tjetër, grupi Hezbollah, i mbështetur nga Irani, njoftoi se ka lëshuar raketa drejt territorit izraelit, duke paralajmëruar sulme të tjera nëse nuk ndalet ajo që e cilëson “agresion izraelito-amerikan”.
Pavarësisht marrëveshjes për armëpushim, nuk ka shenja të qarta se lundrimi në Ngushticën e Hormuzit është rikthyer plotësisht në normalitet. Irani vazhdon të ushtrojë kontroll mbi këtë rrugë jetike, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz të lëngshëm.
Ndërkohë, Britania e Madhe ka kundërshtuar çdo përpjekje për vendosjen e tarifave për kalimin në këtë zonë. Ministrja e Jashtme britanike, Yvette Cooper, pritet të deklarojë se lundrimi në këtë korridor ndërkombëtar duhet të mbetet i lirë.