Presidenti Donald Trump mbajti të martën në mbrëmje fjalimin e parë për Gjendjen e Unionit të mandatit të tij të dytë, në Kapitolin e SHBA-së.
Fjalimi erdhi pak pasi Gjykata e Lartë rrëzoi tarifat e tij globale, një nga politikat e tij kryesore, ndërkohë që ai po shqyrton një raund të dytë të mundshëm sulmesh ushtarake ndaj Iranit dhe teksa pozita e tij politike duket ndër më të dobëtat në të dy mandatet.
Fjalimi zgjati rreth 1 orë e 47 minuta, duke thyer rekordin për kohëzgjatje të vendosur nga adresimi i tij para Kongresit vitin e kaluar.
Trump sfidon demokratët për emigracionin
Muajt e fundit, Trump ka hasur vështirësi në ndalimin e rënies së mbështetjes politike. Por, teksa u përpoq të kornizonte zgjedhjet e vitit 2026, ai iu rikthye një teme të njohur: emigracionit.
Pasi përmendi “nënat engjëj”, fëmijët e të cilave, sipas tij, janë viktima të emigrantëve pa dokumente, Trump deklaroi se vota për demokratët do të ishte votë për rihapjen e kufijve të Amerikës.
“Shumë prej jush në këtë sallë jo vetëm që lejuan pushtimin e kufirit para se unë të përfshihesha, por do ta bënin sërish po t’u jepej mundësia,” tha ai.
Më pas, ai bëri diçka që e praktikon shpesh në këto fjalime: i sfidoi demokratët të vendosnin nëse do të ngriheshin për të duartrokitur.
Ai u kërkoi të ngriheshin nëse pajtoheshin me deklaratën se “detyra e parë e qeverisë amerikane është të mbrojë qytetarët amerikanë, jo emigrantët e paligjshëm”. Demokratët qëndruan ulur, ndërsa republikanët u ngritën dhe duartrokitën gjatë, duke theksuar kontrastin.
Trump u tha demokratëve: “Duhet të turpëroheni që nuk u ngritët.”
Dy ligjvënëse demokrate, Rashida Tlaib dhe Ilhan Omar, ndërhynë me thirrje nga vendi, pavarësisht paralajmërimeve të mëparshme të udhëheqjes demokrate për të shmangur shpërthimet gjatë fjalimit.
Edhe pse emigracioni nuk duket të jetë më një kartë aq e fortë për Trumpin sa dikur, sondazhet tregojnë se amerikanët ende priren ta favorizojnë Partinë Republikane ndaj asaj Demokrate për këtë çështje.
Tarifat dhe përplasja me Gjykatën e Lartë
Trump nuk e përsëriti sulmin e ashpër të së premtes ndaj Gjykatës Supreme për rrëzimin e tarifave globale. Ai u fokusua më shumë në pretendimin se ende ka autoritet dhe ndikim të madh në çështjen e tarifave, një pretendim i debatueshëm.
Megjithatë, ai bëri një deklaratë të rëndësishme: tha se Kongresi nuk ka nevojë t’i kthejë tarifat e tij në ligj.
“Nuk do të jetë i nevojshëm asnjë veprim nga Kongresi,” u shpreh ai.
Kjo pavarësisht faktit se Kushtetuta i jep Kongresit kompetencën për vendosjen e tarifave.
Trump gjithashtu parashikoi se tarifat e paguara nga vendet e huaja mund të zëvendësojnë në masë të madhe sistemin modern të tatimit mbi të ardhurat, duke lehtësuar barrën financiare për qytetarët amerikanë. Edhe pse historikisht tarifat kanë qenë burim kryesor i të ardhurave në SHBA, një skenar i tillë sot konsiderohet shumë pak i mundshëm.
Protesta të shumta nga demokratët
Përveç Tlaib dhe Omar, edhe ligjvënës të tjerë demokratë injoruan thirrjet për vetëpërmbajtje.
Deputeti Al Green nga Teksasi u shoqërua jashtë sallës, ashtu si edhe vitin e kaluar. Ai mbante një pankartë me mbishkrimin: “Njerëzit me ngjyrë nuk janë majmunë!”, në referencë me një video raciste të shpërndarë më herët nga Trump.
Kur Trump pretendoi se kishte përfunduar tetë luftëra, një demokrat e quajti atë “gënjeshtar”, duke rikujtuar një incident të ngjashëm ndaj ish-presidentit Barack Obama vite më parë.
Disa ligjvënës të tjerë u larguan nga salla gjatë fjalimit.
Spektakël dhe simbolikë
Trump mbetet një figurë me prirje për spektakël, dhe fjalimi përfshiu elementë të shumtë simbolikë.
Ai nderoi ekipin amerikan të hokejit për meshkuj, fitues të medaljes së artë olimpike, dhe njoftoi se portieri Connor Hellebuyck do të marrë Medaljen Presidenciale të Lirisë.
Gjithashtu, ai akordoi Medaljen e Nderit për një veteran 100-vjeçar të Luftës së Koresë dhe për një oficer për rolin e tij në një mision të urdhëruar nga Trump kundër ish-presidentit venezuelian Nicolás Maduro.
Çështjet që Trump shmangu
Trump shmangu disa tema të ndjeshme.
Ai nuk përmendi rastin e dy qytetarëve amerikanë të vrarë nga agjentë të emigracionit në Minneapolis, çështje që ka nxitur kundërshtime ndaj politikave të tij. Po ashtu, nuk foli për dosjet Epstein, pavarësisht pretendimeve për transparencë nga administrata e tij.
Ai nuk u ndal gjatë as tek çështjet ekonomike dhe kostoja e jetesës – një dobësi e rëndësishme politike për partinë e tij.
Një argument i rrallë për sulme të mundshme ndaj Iranit
Një nga pyetjet më urgjente është se çfarë do të bëjë Trump me Iranin. Tetë muaj pas sulmeve ndaj objekteve bërthamore iraniane, ai ka lënë të hapur mundësinë e goditjeve të tjera nëse nuk arrihet marrëveshje.
Trump deklaroi se Irani dhe aleatët e tij kanë vrarë dhe plagosur mijëra ushtarë amerikanë dhe akuzoi regjimin për vrasjen e 32 mijë protestuesve.
Ai theksoi se nuk do të lejojë që Irani të zotërojë armë bërthamore, duke e quajtur atë “sponsori numër një i terrorizmit në botë”, por shtoi se ende preferon një marrëveshje diplomatike.
Një deklaratë ogurzezë për mashtrim zgjedhor
Trump po shtyn përpara një ligj të rreptë për identifikimin e votuesve, të quajtur “Save America Act”, dhe ka ngritur sërish pretendime për mashtrim zgjedhor.
“Të vetmen mënyrë si ata mund të fitojnë është duke mashtruar. Dhe ne do ta ndalim këtë,” tha ai për demokratët.
Megjithatë, nuk ka prova për mashtrim të përhapur në zgjedhjet e fundit në SHBA.
Një seri pretendimesh të pasakta
Fjalimi përmbante edhe pretendime të diskutueshme apo të pasakta.
Trump deklaroi se trashëgoi “inflacion në nivele rekord”, megjithëse normat e fundit kanë qenë shumë më të ulëta se kulmi 40-vjeçar i vitit 2022.
Ai pretendoi se benzina ishte nën 2.30 dollarë për gallon në disa shtete – gjë që nuk konfirmohet nga të dhënat kombëtare.
Po ashtu, ai foli për 18 trilionë dollarë investime nga e gjithë bota – një shifër e konsideruar e ekzagjeruar.
Ndërsa tha se “më shumë amerikanë janë në punë se kurrë më parë”, kjo është e vërtetë vetëm në terma absolutë, për shkak të rritjes së popullsisë. Shkalla e papunësisë ka shënuar rritje dhe rritja e vendeve të punës në vitin 2025 ka qenë ndër më të dobëtat në dekada.
Trump e përshkroi momentin aktual si “epokë të artë” me një “ekonomi që po lulëzon si kurrë më parë”, por për të mbështetur këtë pretendim, ai mori jo pak liri interpretimi.