Partia Republikane e Presidentit Trump pësoi një humbje të rëndë në zgjedhjet shtetërore më herët këtë muaj. Kjo nuk do të thotë se ai është tashmë në telashe politike, por sinjalizon se gjatë vitit të ardhshëm mund të ketë një ndryshim kursi.
Nuk kishte asnjë mënyrë për të gjetur një dritë pozitive në rezultatet e votimeve në Virxhinia dhe Nju Xhersi. Kandidatët demokratë për guvernator fituan me 15 dhe 13 pikë diferencë, ndërsa partia fitoi një numër të madh vendesh në legjislaturat e të dy shteteve. Votuesit madje zgjodhën një kandidat demokrat i cili kishte shkëmbyer mesazhe ku shprehte dëshirën që një ligjvënës republikan dhe fëmijët e tij të vriteshin për shkak të pikëpamjeve të tyre politike.
Kjo humbje u përkoi me një rënie të papritur të nivelit të miratimit të punës së Trump në rang kombëtar. Mesatarja e sondazheve të Real Clear Politics e vendos Trumpit në 43 për qind, nga 45 për qind një javë para zgjedhjeve shtetërore.
Kjo rënie e shpejtë është një tregues se gjërat mund të mos jenë aq të këqija për Trumpun sa sugjerojnë rezultatet e zgjedhjeve. Përplasja partiake rreth buxhetit federal ishte intensifikuar gjatë asaj jave, ndërsa mungesat e kontrollorëve të trafikut ajror kishin filluar të shkaktonin anulime fluturimesh dhe një program kryesor ndihmash sociale po mbetej pa fonde për përfitimet.
Votuesit me shumë gjasë filluan ta shihnin me sy të keq mbylljen e qeverisë pikërisht në momentin më të pafavorshëm për republikanët.
Është gjithashtu e nevojshme që humbjet të vendosen në perspektivë. Të dy shtetet janë bastione demokratike. Trump i humbi secilin prej tyre me rreth 6 pikë në vitin 2024, që ishte një përmirësim i ndjeshëm krahasuar me humbjet dyshifrore të vitit 2020. Sikur republikanët të kishin humbur vetëm me 6–10 pikë, parashikimi kombëtar për partinë do të kishte qenë relativisht i mirë.
Fakti që humbja ishte shumë më e thellë, i kombinuar me rënien e mbështetjes për Trumpin, tregon se demokratët aktualisht duken të pozicionuar për të rimarrë Dhomën e Përfaqësuesve dhe ndoshta të fitojnë një ose dy vende në Senat në zgjedhjet afatmesme të vitit të ardhshëm. Pyetja tani është çfarë mund të bëjë Trump për ta parandaluar këtë rezultat.
Ai ka bërë tashmë hapin e parë duke nënshkruar projektligjin për t’i dhënë fund mbylljes së qeverisë. Ai duhet të parandalojë mbyllje të tjera në vitin 2026, edhe nëse kjo do të thotë t’u japë demokratëve më shumë nga sa dëshiron në negociatat buxhetore të vitit të ardhshëm.
Më e rëndësishmja, ai duhet të fokusohet më pak te çështjet e jashtme dhe më shumë te problemet e përditshme të kostos së jetesës që vazhdojnë të shqetësojnë amerikanët.
Inflacioni është stabilizuar rreth 3 për qind në vit, me rritje shumë më të mprehta në disa produkte të profilit të lartë si mishi i viçit. Tarifat e Trumpit nuk kanë shkaktuar rritjen dramatike të çmimeve që shumë ekonomistë kishin frikësuar, por ato padyshim po ushtrojnë presion në rritje mbi inflacionin.
Vendimet e fundit të Trump për të hequr ose ulur tarifat mbi produkte ushqimore si kafeja, mishi i viçit dhe bananet janë një hap i mirë në drejtimin e duhur politik.
Trump gjithashtu do të duhet të balancojë nismën e tij për nxitjen e reinvestimit përmes tarifave me rregullimet ekonomike afatshkurtra. Politika tarifore, në mënyrë të pashmangshme, sjell dhimbje ekonomike afatshkurtër para se të ndihen përfitimet e investimeve. Propozimi i tij për t’u dërguar amerikanëve çeqe rimbursimi prej 2,000 dollarësh nga tarifat ka pak gjasa të miratohet nga Kongresi, por nuk do të ishte e habitshme nëse miratohej një shumë më e vogël për të ndihmuar familjet të përballonin situatën.
Ai gjithashtu duhet të shqyrtojë me kujdes politikat e tij të imigracionit. Amerikanët përgjithësisht e miratojnë goditjen ndaj emigracionit të paligjshëm, por taktikat e përdorura nga agjentët e imigracionit shpesh u duken jashtë mase brutale. Vëmendja ndaj paraqitjes publike dhe reduktimi i bastisjeve të profilit të lartë do të ndihmonin gjasat e Trump për rritjen e miratimeve.
Nuk është e pazakontë që presidentët të pësojnë humbje gjatë një ose dy viteve të para në detyrë. Ronald Reagan, Bill Clinton dhe Barack Obama të tre pësuan disfata të mëdha në zgjedhjet e para afatmesme dhe më pas u rizgjedhën. Trump nuk mund të kandidojë sërish, por nëse përpjekjet e tij dramatike për të riformësuar ekonominë amerikane japin rezultat deri në vitin 2028, zëvendëspresidenti JD Vance mund të ketë një rrugë të lehtë drejt një kandidimi të suksesshëm.
Fokusi afatgjatë është ajo që do të përcaktojë përfundimisht nëse përpjekja e Trump për të ndryshuar drejtimin e Amerikës do të ketë sukses.
Trump po shtyn për ndryshimin më të rëndësishëm në trajektoren e Amerikës që prej Reaganit në vitin 1980. Ai dëshiron që ekonomia të zhvendoset nga konsumi drejt prodhimit, ndërsa në politikën e jashtme kërkon ta zhvendosë fokusin nga mbrojtja e rendit global përmes bashkëpunimit shumëpalësh, drejt mbështetjes rajonale për aleatë të fortë dhe të armatosur mirë.
Të dyja këto struktura ekzistuese janë zhvilluar për dekada dhe nuk mund të përmbysen për disa muaj. Do të ketë patjetër dhimbje gjatë këtyre tranzicioneve.
Por nëse plani i Trump funksionon, deri në vitin 2028 amerikanët mund të shohin inflacion të ulët, treg pune të fortë dhe rritje të prodhimit industrial e energjetik brenda vendit. Ata gjithashtu do të shohin një ushtri më të fuqishme që mbështet aleatë të cilët vetë kanë rritur kapacitetet për t’u përballur me kërcënimet nga Rusia dhe Kina.
E kombinuar me një strukturë të re aleancash në Lindjen e Mesme që mundëson tërheqjen e trupave amerikane nga rajoni, Amerika mund të përballet me një botë me më pak konflikte që kërkojnë ndërhyrje të drejtpërdrejtë amerikane.
Kjo me shumë gjasa do të sillte një miratim të fuqishëm për Vance dhe politikën e Trump në vitin 2028.
Përpjekjet e Trump mund të dështojnë, dhe në atë rast humbjet e këtij nëntori ka të ngjarë të thellohen dhe të çojnë në një ringritje të demokratëve gjatë viteve të ardhshme. Megjithatë, është shumë herët për të qenë të sigurt se një rikthim i tillë tashmë është i pashmangshëm./Brussels Signal