Njoftimi i Presidentit Donald Trump të mërkurën se po shqyrtonte tërheqjen e një pjese të trupave amerikane nga Gjermania i tronditi zyrtarët e mbrojtjes, të cilët nxituan të kuptonin nëse presidenti ishte serioz këtë herë për ta çuar deri në fund kërcënimin e tij.
Postimi i Trump në rrjetet sociale ishte hera e parë që shumë prej tyre dëgjonin për një nismë të re për të tërhequr qindra, në mos mijëra, trupa amerikane nga Gjermania, sipas tre zyrtarëve të mbrojtjes. Ai bie në kontrast të fortë me një rishikim të përfunduar së fundmi, që kishte zgjatur me muaj, mbi shpërndarjen globale të trupave të Pentagonit, i cili nuk parashikonte tërheqje të mëdha nga Europa.
Pentagoni “nuk e priste këtë dhe nuk ka planifikuar asnjë lloj tërheqjeje”, tha një këshilltar i Kongresit i njohur me situatën. “Por duhet ta marrim seriozisht, sepse ai ishte serioz edhe gjatë mandatit të tij të parë”, duke iu referuar urdhrit të korrikut 2020 për të tërhequr 12,000 trupa nga Gjermania, i cili nuk u zbatua kurrë.
Ndërsa kërcënimet e mëparshme të Trump nuk janë realizuar, gjatë mandatit të tij të dytë ai ka shtuar retorikën kundër Europës, duke kërcënuar me dalje nga NATO për shkak të mosangazhimit të aleatëve në luftën me Iranin, si dhe duke paralajmëruar se mund të marrë nën kontroll Grenlandën.
Kërcënimi i fundit ndaj aleancës transatlantike vjen vetëm disa ditë pasi kancelari gjerman Friedrich Merz tha se SHBA po “poshtërohej” nga Irani në tryezën e negociatave. Trump vazhdoi sulmet ndaj liderit gjerman edhe të enjten, duke i kërkuar Merz të “kalojë më shumë kohë” për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë dhe për të zgjidhur problemet e energjisë dhe emigracionit në Europë, “dhe më pak kohë duke ndërhyrë tek ata që po eliminojnë kërcënimin bërthamor iranian”.
Postimi fillestar i Trump erdhi disa orë pasi ai foli në telefon me presidentin rus Vladimir Putin, i cili prej kohësh kërkon reduktimin e trupave të NATO-s në Europë. Ai ndodhi gjithashtu në kohën kur shefi i mbrojtjes së Gjermanisë, gjenerali Carsten Breuer, po përfundonte një ditë takimesh me zyrtarë amerikanë në Uashington për të diskutuar strategjinë e re të mbrojtjes së Berlinit.
Zyrtarët gjermanë reaguan me habi ndaj postimeve të presidentit, pasi kishin zhvilluar bisedime produktive me homologët amerikanë, tha një zyrtar i lartë gjerman, i cili kërkoi të mbetet anonim për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
“Si ekonomia më e madhe në Europë, Gjermania ka ambicien të marrë një rol më të madh udhëheqës në NATO,” tha Breuer para gazetarëve pas takimeve. “Është e qartë që Gjermania duhet të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj.”
Komentet e Trump erdhën gjithashtu ndërsa Sekretari i Ushtrisë amerikane, Dan Driscoll, përfundonte një vizitë dyditore në poligonet stërvitore në Gjermani për të theksuar praninë amerikane në vend.
Të enjten, presidenti hodhi edhe idenë e tërheqjes së trupave nga Spanja dhe Italia. “Pse jo?” u tha ai gazetarëve. “Italia nuk na ka ndihmuar fare. Dhe Spanja ka qenë e tmerrshme. Absolutisht e tmerrshme.”
Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se departamenti “planifikon për çdo skenar dhe është plotësisht i përgatitur të zbatojë urdhrat e komandantit të përgjithshëm në kohën dhe vendin që ai zgjedh”. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
Tërheqja e forcave amerikane mund të dobësonte një pengesë të rëndësishme ushtarake ndaj Rusisë, e cila po armatoset sërish dhe që, sipas zyrtarëve europianë, mund të përgatitet për të sulmuar territorin e NATO-s në vitet e ardhshme. Kërcënimet e Trump kanë shtuar gjithashtu pakënaqësinë e zyrtarëve europianë ndaj SHBA-së.
Edhe një rishikim i pranisë ushtarake amerikane në Gjermani mund të rrisë tensionet brenda aleancës, veçanërisht pasi disa vende të NATO-s i refuzuan Pentagonit akses në bazat e tyre gjatë luftës me Iranin.
“Politika e kërcënimeve të ashpra të Trump ka arritur kufijtë e saj,” tha një zyrtar gjerman. “Retorika e tij është konsumuar. Tërheqja e trupave nga Gjermania do të dobësonte seriozisht vetë SHBA-në.”
Një tërheqje e shpejtë e forcave amerikane nga Gjermania do të ishte e vështirë për një Pentagon që tashmë është i angazhuar në një luftë në vazhdim me Iranin.
Gjermania strehon midis 35,000 dhe 40,000 trupa amerikane dhe ofron tokë falas për bazat, si dhe fuqi punëtore lokale për mbështetjen e tyre. Aty ndodhen edhe dy nga qendrat kryesore ushtarake të SHBA-së — Komanda Europiane dhe Komanda për Afrikën — si dhe spitali më i madh ushtarak amerikan jashtë territorit të SHBA-së.
“Ka kosto për zhvendosjen, dhe në varësi të vendit ku do të zhvendosen, mund të ketë edhe kosto të mëdha ndërtimi,” tha analisti i buxhetit të mbrojtjes Todd Harrison. “Nuk kemi kapacitete për t’i strehuar në Poloni, kështu që kjo do të ishte një kosto afatgjatë.”
Do të ishte gjithashtu e kushtueshme kthimi i trupave, familjeve dhe pajisjeve të tyre në SHBA, pasi nuk ka mjaftueshëm strehim të disponueshëm.
Forcat amerikane në Gjermani janë thelbësore për pozicionimin global ushtarak të Uashingtonit dhe për parandalimin bërthamor. Bazat ajrore amerikane mundësojnë lëvizjen e trupave drejt Lindjes së Mesme dhe Afrikës, ndërsa spitalet dhe poligonet e mëdha stërvitore shërbejnë për ushtrime të përbashkëta me NATO-n.
Kërcënimet e mëparshme për tërheqje nga Europa janë kritikuar nga republikanët në Kongres, por këtë herë reagimet kanë qenë më të kujdesshme.
“Duhet të dëgjojmë më shumë për strategjinë pas kësaj,” tha senatori Kevin Cramer. “Ramstein është një bazë strategjike shumë e rëndësishme.”
Një ligj për mbrojtjen, i miratuar në dhjetor, ndalon Pentagonin të ulë numrin total të trupave në Europë nën 76,000 pa një vlerësim të rreziqeve dhe pa certifikuar se kjo është në interes të sigurisë së SHBA-së.
Vetëm javën e kaluar, zyrtarët e Pentagonit vlerësuan përpjekjet e Gjermanisë për të rritur mbrojtjen, përfshirë planin për të rritur shpenzimet në 3.7% të PBB-së deri në vitin 2030. Gjermania do të presë gjithashtu fabrikat e para europiane për sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot dhe planifikon të rrisë prodhimin e raketave Stinger dhe artilerisë 155 mm.
Senatori Mike Rounds tha se nuk mendon që politika amerikane në Europë ka ndryshuar.
“Presidenti po reagonte ndaj disa komenteve nga zyrtarë gjermanë,” tha ai. “Unë i kushtoj më shumë rëndësi veprimeve konkrete sesa deklaratave publike.”