Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka njoftuar se do të nisë një bllokadë të trafikut detar drejt dhe nga portet iraniane duke filluar nga sot, pas dështimit të bisedimeve të fundjavës për të arritur një marrëveshje për përfundimin e konfliktit me Iranin. Vendimi vjen në një moment kur një armëpushim i brishtë dy-javor është në rrezik.
Bisedimet, të zhvilluara në Islamabad nga e shtuna deri të dielën në mëngjes, ishin takimi i parë i drejtpërdrejtë SHBA–Iran pas më shumë se një dekade dhe niveli më i lartë i kontakteve diplomatike që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Ato u zhvilluan disa ditë pas hyrjes në fuqi të armëpushimit, i cili synonte t’i jepte fund gjashtë javëve luftime në rajonin e Gjirit, që kanë shkaktuar mijëra viktima dhe kanë ndikuar në furnizimet globale të energjisë.
Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së, bllokada do të hyjë në fuqi të hënën në orën 10:00 sipas orës së Uashingtonit dhe do të zbatohet ndaj të gjitha anijeve, pavarësisht vendit të origjinës, që hyjnë ose dalin nga portet iraniane, përfshirë ato në Gjirin Persik dhe Gjirin e Omanit.
Ushtria amerikane theksoi se anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit për destinacione jo-iraniane nuk do të pengohen, ndërsa njoftime të mëtejshme do t’u jepen operatorëve detarë para hyrjes në fuqi të masës.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se forcat amerikane do të ndërhyjnë gjithashtu ndaj çdo anijeje në ujëra ndërkombëtare që, sipas tij, ka paguar “tarifë të paligjshme” për Iranin. Ai paralajmëroi se çdo sulm ndaj forcave amerikane ose anijeve paqësore do të përballej me përgjigje të ashpër ushtarake.
Ndërkohë, Irani ka reaguar duke paralajmëruar se çdo veprim ushtarak pranë Ngushticës së Hormuzit do të konsiderohet shkelje e armëpushimit dhe do të trajtohet me vendosmëri. Tensionet në rajon mbeten të larta, ndërsa palët akuzojnë njëra-tjetrën për mungesë vullneti politik.
Sipas zyrtarëve amerikanë, Irani ka refuzuar kërkesat për ndalimin e pasurimit të uraniumit dhe kufizimin e programeve të tij bërthamore, si dhe ndërprerjen e mbështetjes për grupe si Hamas, Hezbollah dhe Houthit.
Çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm pas njoftimit, ndërsa tregjet globale reaguan me rritje të dollarit dhe rënie të kontratave të aksioneve në SHBA, mes frikës për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit dhe ndikim në furnizimet energjetike.
Pavarësisht tensioneve, të dyja palët kanë lënë të hapur mundësinë e vijimit të negociatave, megjithëse qëndrimet mbeten thellësisht të ndara mbi çështjet kyçe, përfshirë programin bërthamor iranian dhe sigurinë në Ngushticën e Hormuzit.