Raundi i parë i bisedimeve mes zyrtarëve të lartë të Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në Zvicër ka përfunduar, ndërsa vendet ndërmjetësuese, Katari dhe Pakistani, njoftuan se palët kanë rënë dakord për një plan veprimi që synon arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare brenda 60 ditëve.
Sipas një deklarate të përbashkët, negociatat teknike do të vazhdojnë gjatë gjithë javës në resortin malor Buergenstock në Zvicër, në pronësi të Katarit.
Deklarata thekson gjithashtu se është arritur një mekanizëm për t’i dhënë fund luftimeve në Liban dhe është hapur një kanal komunikimi për të garantuar kalimin e sigurt të anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme për transportin global të energjisë.
Bisedimet nisën të dielën nën drejtimin e zëvendëspresidentit amerikan JD Vance dhe zyrtarëve iranianë, bazuar në një memorandum mirëkuptimi të arritur javën e kaluar për zgjatjen e armëpushimit të brishtë mes palëve për të paktën 60 ditë të tjera.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, deklaroi në rrjetet sociale se Irani ka siguruar përjashtime për eksportet e naftës dhe produkteve petrokimike, lirimin e një pjese të aseteve të ngrira dhe nisjen e një plani rindërtimi dhe zhvillimi për vendin.
Megjithatë, negociatat u zhvilluan në një atmosferë tensioni. Pak para nisjes së tyre, presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi Iranin se do të përballej me pasoja të rënda nëse do të tentonte sërish të mbyllte Ngushticën e Hormuzit.
Sipas raportimeve, Trump ka deklaruar se mbyllja e korridorit detar do të kishte pasoja të rënda për ekonominë globale dhe ka përsëritur kërcënimin se SHBA mund të marrë kontrollin e rrugës ujore nëse situata përshkallëzohet.
Nga ana tjetër, media iraniane Tasnim raportoi se delegacioni iranian refuzoi përkohësisht të rikthehej në sallën e negociatave pas publikimit të deklaratave të Trump, megjithëse komunikimet mes palëve vijuan përmes ndërmjetësve nga Katari dhe Pakistani.
Burime amerikane kanë mohuar një tërheqje të tillë, duke theksuar se diskutimet vazhduan deri në orët e vona të natës dhe përfshinë çështje si Ngushtica e Hormuzit, situata në Liban, programi bërthamor iranian dhe zbatimi i memorandumit të mirëkuptimit.
Ndërkohë, Irani ka justifikuar mbylljen e fundit të Ngushticës së Hormuzit me vazhdimin e luftimeve në Liban, duke argumentuar se SHBA nuk ka përmbushur angazhimet për ndalimin e konfliktit.
Pavarësisht shpalljes së një armëpushimi të ri në Liban javën e kaluar, përplasjet mes Izraelit dhe Hezbollahut kanë vijuar. Sipas raportimeve, mbi një milion persona janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre që prej fillimit të ofensivës izraelite në muajin mars.
Pas publikimit të deklaratës së përbashkët mbi progresin e bisedimeve, çmimi i naftës Brent në tregjet ndërkombëtare shënoi rënie, duke zbritur në 79.44 dollarë për fuçi.