Dezinformimi rreth hantavirusit është përhapur me shpejtësi në rrjetet sociale, ku përdorues të ndryshëm po rikthejnë teori konspirative të ngjashme me ato të periudhës së COVID-19 për të shpërndarë lajme të rreme mbi shpërthimin e virusit.
Nga pretendimet se termi “hantavirus” rrjedh nga hebraishtja, deri te akuzat se kompanitë farmaceutike e krijuan virusin për të rritur fitimet nga vaksinat, javët e fundit në internet kanë qarkulluar një sërë pretendimesh të pabazuara.
Shpërthimi i hantavirusit ndodhi në anijen MV Hondius, e cila u nis nga Argjentina më 1 prill dhe mbërriti në ishullin Tenerife të Ishujve Kanarie më 10 maj.
Njëmbëdhjetë persona në bord u sëmurën, me të paktën nëntë raste të konfirmuara. Tre pasagjerë humbën jetën, mes tyre një çift holandez që autoritetet shëndetësore besojnë se u ekspozuan fillimisht ndaj virusit gjatë një vizite në Amerikën e Jugut.
Infektimi me hantavirus zakonisht ndodh kur njerëzit bien në kontakt me jashtëqitje, urinë ose pështymë brejtësish, ndërsa më pas infeksioni mund të transmetohet edhe mes njerëzve.
Ivermektina nuk shëron hantavirusin
Në rrjetet sociale janë shpërndarë pretendime të rreme se ilaçi antiparazitar ivermektinë — i promovuar më parë gabimisht edhe si kurë për COVID-19 — mund të përdoret kundër hantavirusit.
Mes personave që shpërndanë këto pretendime ishte edhe Marjorie Taylor Greene, e njohur për teoritë konspirative.
Megjithatë, përdorimi i ivermektinës kundër hantavirusit nuk mbështetet nga prova shkencore, njësoj si në rastin e koronavirusit, konfirmoi Agjencia Evropiane e Barnave (EMA) për Euronews.
“EMA nuk ka parë asnjë provë që ivermektina, e përdorur kundër infeksioneve parazitare, është efektive ndaj hantavirusit.”
Sipas EMA-s, aktualisht nuk ekzistojnë trajtime apo vaksina të autorizuara për hantavirusin dhe trajtimi bazohet kryesisht në kujdes mbështetës dhe akses të hershëm në terapi intensive.
Moderna nuk “e organizoi” shpërthimin
Përdorues të tjerë në internet e kanë paraqitur si të dyshimtë faktin që kompania farmaceutike amerikane Moderna po punon prej kohësh për zhvillimin e një vaksine kundër hantavirusit.
Disa postime në X pretendonin se kjo ishte “provë” që kompania kishte dijeni paraprakisht për shpërthimin, duke rikthyer teori të ngjashme me ato të pandemisë COVID-19.
Por ekspertët thonë se kjo është një praktikë normale në shëndetin publik.
Amesh Adalja, studiues në Johns Hopkins Centre for Health Security, tha për Euronews se fakti që Moderna po punonte për vaksina ndaj hantavirusit tregon vetëm se virusi njihet prej dekadash si kërcënim.
Në realitet, është praktikë standarde që kompani si Moderna të zhvillojnë vaksina për viruse që njihen prej vitesh.
Bashkëpunimi mes Moderna-s dhe Korea University’s Vaccine Innovation Center ndodhet ende në fazë paraklinike, çka do të thotë se testimet tek njerëzit nuk kanë nisur ende.
Pretendimet për origjinën hebraike të emrit “hantavirus”
Në rrjetet sociale, shumë përdorues i kanë kërkuar chatbot-it Grok të shpjegojë kuptimin e fjalës “hanta” në hebraisht.
Fillimisht, Grok pretendoi gabimisht se “hanta” do të thotë mashtrim apo diçka e rreme, por më vonë korrigjoi përgjigjen duke sqaruar se fjala e saktë ishte “khartah”, një term zhargon në hebraisht me origjinë arabe.
Këto pretendime janë përdorur nga teori konspirative që fajësojnë Izraelin për shpërthimin ose pretendojnë se virusi është mashtrim.
Në fakt, emri “hantavirus” nuk ka lidhje me hebraishten.
Sipas studiuesve, emri vjen nga lumi Hantaan në Kore, pranë të cilit u identifikua virusi në vitet 1970, pas rasteve të para të një etheje hemorragjike të regjistruar te trupat e OKB-së gjatë Luftës së Koresë në vitet 1950. Dy dekada më vonë, në vitet 1970, shkencëtarët identifikuan një virus që jetonte te minjtë e fushës pranë Hantan River, duke çuar në emrin ‘virusi Hantaan’. Ndërsa u zbuluan më shumë viruse të ngjashme, ato u quajtën kolektivisht ‘hantaviruse’