Vendet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë ranë dakord që të hedhin në tregun botëror 400 milionë fuçi naftë, në lirimin më të madh të rezervave të jashtëzakonshme në histori. Masa synon të përforcojë furnizimin me naftë dhe të frenojë rritjen e çmimeve të shkaktuar nga përplasjet në Lindjen e Mesme.
Drejtori i përgjithshëm i agjencisë, Fatih Birol, tha se vendet anëtare do të vënë në dispozicion këtë sasi për të kompensuar mungesën e furnizimit që vjen nga bllokimi i kalimit në Ngushtica e Hormuzit.
Sipas tij, kjo është një ndërhyrje e madhe për të zbutur pasojat e menjëhershme në tregje, por theksoi se kthimi i qëndrueshëm i furnizimit me naftë dhe gaz varet nga rifillimi i qarkullimit në këtë ngushticë të rëndësishme detare.
Sasia prej 400 milionë fuçish e tejkalon ndjeshëm lirimin e mëparshëm prej 182 milionë fuçish që vendet hodhën në treg në vitin 2022, kur Rusia nisi pushtimin e plotë të Ukrainës. Në atë periudhë edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës shitën rreth 180 milionë fuçi nga rezervat e veta strategjike gjatë gjashtë muajve.
Megjithatë, edhe kjo sasi rekord mund të mos mjaftojë për të zbutur goditjen e madhe në furnizimin me naftë, pasi kalimi nëpër Ngushticën e Hormuzit është pothuajse i bllokuar për anijet cisternë për shkak të shqetësimeve për sigurinë.
Në kushte normale, përmes kësaj rruge detare kalon rreth një e pesta e prodhimit ditor botëror të naftës. Tani, sipas të dhënave të agjencisë, çdo ditë mbeten jashtë tregut rreth 15 milionë fuçi naftë dhe 5 milionë fuçi produkte të tjera të naftës. Me këtë ritëm, 400 milionë fuçi do të përthitheshin nga tregu për vetëm 26 ditë.
Edhe pse vendimi u konsiderua i rëndësishëm, ai ka pasur pak ndikim në uljen e çmimeve. Pas njoftimit të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, nafta e tipit Brent u rrit rreth 4 për qind, duke arritur afërsisht 91 dollarë për fuçi, ndërsa treguesi amerikan WTI u ngjit në rreth 87 dollarë për fuçi.
Po ashtu mbetet e paqartë sa do të ndikojë lirimi i rezervave në uljen e çmimeve të karburantit për qytetarët. Një vlerësim i Departamentit të Thesarit i Shteteve të Bashkuara tregon se lirimi i rezervave në vitin 2022 uli çmimin e një galloni benzine vetëm me rreth 17 deri në 42 cent.
Ndërkohë, sipas të dhënave të Shoqata Amerikane e Automobilistëve, çmimi mesatar i benzinës në SHBA është rritur me 60 cent, duke arritur në 3.58 dollarë për gallon, që nga 28 shkurti, kur Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraeli sulmuan Iranin.