Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, ka zhvilluar një takim me ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork. Në fokus të bisedimeve ishin rrugët diplomatike për t’i dhënë fund luftës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, si dhe rihapja e plotë e ngushticës së Hormuzit.
Në një postim në rrjetin social X pas takimit, Kallas deklaroi se anijet nuk duhet të paguajnë për të kaluar përmes ngushticës pasi konflikti të përfundojë. Ajo theksoi se para luftës nuk aplikoheshin tarifa apo pagesa dhe se lundrimi duhet të jetë “i lirë dhe i papenguar” si në ngushticën e Hormuzit, ashtu edhe në Bab al-Mandab, në pjesën jugore të Detit të Kuq.
Kallas tha gjithashtu se gjatë takimit ngriti shqetësimet për represionin brenda Iranit, duke iu referuar rritjes së ndjeshme të ekzekutimeve dhe dënimeve me vdekje.
Takimi u zhvillua në një kohë kur negociatorët amerikanë dhe iranianë po zhvillonin bisedime indirekte në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.
Nga pala amerikane morën pjesë të dërguarit Steve Witkoff dhe Jared Kushner, ndërsa delegacioni iranian drejtohej nga Araghchi. Witkoff deklaroi se palët kishin “përfunduar me sukses një raund diskutimesh”, ndërsa pritet që një tjetër raund të zhvillohet së shpejti.
Në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme, presidenti amerikan Donald Trump tha se përballej me një “vendim të madh” lidhur me mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje me Iranin. Megjithatë, dallimet mes palëve mbeten të mëdha.
Parlamenti iranian ka miratuar rregulla që parashikojnë gjoba për anijet që kalojnë ngushticën pa autorizim, një masë që bie ndesh me kërkesën e Kallas për kalim pa tarifa.
Ndërkohë, forcat Houthi të mbështetura nga Irani kanë intensifikuar sulmet ndaj Arabisë Saudite, duke hapur një front të dytë në konfliktin që nisi në shkurt.
Irani akuzon Evropën për “standarde të dyfishta”
Araghchi është takuar gjithashtu në Nju Jork me ministrin e Jashtëm holandez, Tom de Bruijn, sipas kanalit të tij në Telegram.
Gjatë takimit, Araghchi kritikoi ashpër “standardet e dyfishta të vendeve evropiane” lidhur me zhvillimet në rajon. Ai iu referua në mënyrë të veçantë, sipas deklaratës, heshtjes dhe qëndrimit të butë të Evropës ndaj “veprimeve agresive dhe krimeve” të kryera nga SHBA-ja dhe Izraeli kundër Iranit.
“Ministri i Jashtëm theksoi se vendet evropiane nuk mund, nga njëra anë, të pretendojnë se mbrojnë shtetin e së drejtës dhe të drejtat e njeriut dhe, nga ana tjetër, të qëndrojnë indiferente ndaj – apo edhe të mbështesin – agresionin e hapur ushtarak të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit”, thuhej në deklaratë.
De Bruijn nënvizoi rëndësinë e diplomacisë dhe paraqiti qëndrimet e vendit të tij mbi zhvillimet aktuale në rajon dhe marrëdhëniet mes Iranit dhe Evropës.
Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm (EEAS) deklaroi se Kallas ka mbërritur në Nju Jork me një mesazh të qartë dhe të unifikuar: e drejta ndërkombëtare dhe Karta e OKB-së duhet të respektohen, sovraniteti dhe integriteti territorial duhet të mbrohen dhe shkeljet e së drejtës ndërkombëtare nuk duhet të mbeten pa ndëshkim.
Kallas, presidenti i Këshillit Evropian António Costa dhe presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen përfaqësuan BE-në në takimin e tetë trepalësh me Bashkimin Afrikan dhe Kombet e Bashkuara, të zhvilluar të dielën. Të tre zhvilluan gjithashtu bisedime me sekretarin e përgjithshëm të OKB-së, António Guterres.
Të martën, tre liderët e BE-së morën pjesë në hapjen e Debatit të Përgjithshëm të Asamblesë së OKB-së. Më pas, Kallas bashkëdrejtoi një aktivitet të nivelit të lartë për sigurinë ushqimore globale dhe Detin e Zi, së bashku me Ukrainën, Francën dhe Rumaninë.
Të mërkurën, ajo bashkëdrejton takimin vjetor të ministrave të Jashtëm të BE-së dhe vendeve të Amerikës Latine dhe Karaibeve (CELAC), së bashku me ministrin e Jashtëm të Uruguait, si dhe një takim ministror për sigurinë detare.
Sesioni i këtij viti zhvillohet nën temën: “Rikthimi i besimit, menaxhimi i transformimit: një Organizatë e Kombeve të Bashkuara që jep rezultate për të gjithë.”
Gati 130 krerë shtetesh dhe qeverish pritet të mbajnë fjalime gjatë Debatit të Përgjithshëm, i cili do të vijojë deri më 28 shtator.