Çfarë dimë për armëpushimin Izrael-Liban

Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim 10-ditor mes Izrael dhe Liban, i cili hyri në fuqi më 16 prill dhe mund të zgjatet nëse negociatat ecin përpara. Marrëveshja parashikon që Izraeli ruan të drejtën për të vepruar në vetëmbrojtje, ndërsa Libani duhet të ndërmarrë hapa për të ndaluar sulmet nga grupe të armatosura, përfshirë Hezbollah, edhe pse ky i fundit nuk përmendet drejtpërdrejt në marrëveshje.

Të dy liderët, përfshirë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, e kanë mirëpritur armëpushimin si një mundësi për një marrëveshje më të gjerë paqeje. Edhe Libani shpreson që kjo të lejojë kthimin e të zhvendosurve. Hezbollah ka shprehur gatishmëri për armëpushim, por kërkon ndalimin e plotë të sulmeve dhe kufizimin e lëvizjeve të forcave izraelite.

Megjithatë, situata mbetet e tensionuar: Izraeli ka deklaruar se do të mbajë trupat në jug të Libanit, duke krijuar një “zonë sigurie”, gjë që është kritikuar nga autoritetet libaneze dhe aktorë ndërkombëtarë si Kombet e Bashkuara dhe Bashkimi Europian. Kjo rrit frikën për një okupim afatgjatë.

Konflikti ka shkaktuar pasoja të rënda humanitare, me mbi 1.2 milionë të zhvendosur dhe mijëra të vrarë në Liban, ndërsa dëmet në infrastrukturë janë të mëdha. Përplasjet nisën pas sulmeve të ndërsjella mes Izraelit dhe Hezbollah, në një kontekst më të gjerë tensioni rajonal që përfshin edhe Iranin.

Negociatat për armëpushimin u zhvilluan në SHBA, por mbetet e paqartë sa i përfshirë ishte drejtpërdrejt Hezbollah. Megjithatë, SHBA synon të vazhdojë ndërmjetësimin për të arritur një marrëveshje më të qëndrueshme paqeje.