Komisioni Europian ka paralajmëruar Shqipërinë që të mos ndërmarrë veprime që mund të ndikojnë në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE, në një kohë kur në vend po zhvillohen protesta kombëtare lidhur me një projekt zhvillimi në bregdetin jugor, i lidhur me Jared Kushner.
Protestat kombëtare hynë të dielën në ditën e tyre të shtatë radhazi, ndërsa qytetarët shqiptarë kërkojnë anulimin e një resorti luksoz të lidhur me dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner. Protestuesit argumentojnë se projekti rrezikon një zonë të mbrojtur natyrore, ku jetojnë flamingo, foka dhe ku bëjnë folenë breshkat.
Komisioni paralajmëron se projekti mund ta vendosë Shqipërinë në konflikt me rregullat mjedisore të BE-së, duke rrezikuar mbylljen e Kapitullit 27 të negociatave të anëtarësimit, që lidhet me mjedisin dhe klimën.
“Shqipëria duhet të përmbahet nga veprime që mund të dëmtojnë përmbushjen e piketave përmbyllëse dhe presim që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë,” tha një zëdhënës i Komisionit Evropian për POLITICO.
“Gjatë procesit të anëtarësimit në BE, si pjesë e piketave përmbyllëse për Kapitullin 27 mbi mjedisin dhe ndryshimet klimatike, Shqipëria pritet të përafrojë plotësisht legjislacionin e saj me atë të BE-së, përfshirë direktivat për zogjtë dhe habitatet,” shtoi zëdhënësi, duke kërkuar që Shqipëria të shfuqizojë ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe të “anulojë” ligjin për investimet strategjike.
Sipas Komisionit, Shqipëria duhet të përputhet plotësisht me rregullat mjedisore të BE-së gjatë procesit të integrimit.
Zëdhënësi gjithashtu i tha POLITICO-s se ministri i Mjedisit i Shqipërisë, Sofjan Jaupaj, kishte informuar Komisionin në Bruksel se punimet për projektin janë pezulluar dhe se do të kryhet një vlerësim i ndikimit në mjedis në bashkëpunim me shoqërinë civile.
“Ne tashmë i kemi shprehur shqetësimet tona ministrit të mjedisit për mangësitë e mundshme të këtij projekti,” tha zëdhënësi.
Jaupaj nuk iu përgjigj kërkesës për koment deri në momentin e publikimit.
Protestat, të quajtura “Revolucioni i Flamingove” për shkak të pranisë së flamingove në zonën e mbrojtur, u intensifikuan gjatë fundjavës, ndërsa janë shtuar thirrjet për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Edhe Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka hapur një hetim mbi ndryshimet e diskutueshme në statusin e mbrojtjes së zonës dhe pronësinë e tokës në vitin 2024.
“Vëmë re se projekti është gjithashtu objekt i hetimeve të SPAK-ut, të cilat thuhet se shtrihen përtej çështjeve mjedisore,” tha zëdhënësi.
Rama i tha së fundmi POLITICO-s se aktualisht nuk ka shumë interes nga liderët e BE-së për trazirat politike në Shqipëri. Në një intervistë në margjinat e Samitit BE–Ballkani Perëndimor në Mal të Zi gjatë EU–Western Balkans Summit më 5 qershor, Rama deklaroi gjithashtu se “po të mos ishte Jared, nuk do t’ia kishin fare haberin” për projektin.
Shqiptarë në Nju Jork, Londër, Bruksel, Milano dhe Berlin, si dhe në qytete të tjera brenda Shqipërisë, i janë bashkuar thirrjeve për anulimin e projektit dhe për mbrojtjen e natyrës nga zhvillimi i pakontrolluar i turizmit.
Shqipëria është një nga vendet kryesuese për anëtarësim në BE, së bashku me Malin e Zi, dhe kryeministri Rama ka vendosur objektivin e anëtarësimit deri në vitin 2030, ndërsa negociatat teknike pritet të mbyllen deri në fund të vitit 2027.
Shqetësimet lidhen me ndryshimet e vitit 2024 në Ligjin për Zonat e Mbrojtura, të cilat kritikët thonë se hapën rrugën për zhvillime të mëdha në zona të ndjeshme natyrore. Kjo përfshin zonën e mbrojtur Vjosa–Narta, ku është planifikuar projekti i lidhur me Kushner, dhe ku mungon një vlerësim i plotë i ndikimit në mjedis.
Brukseli gjithashtu prej kohësh i ka bërë thirrje Tiranës që të shfuqizojë ligjin e vitit 2015 për Investimet Strategjike, pasi ai u jep projekteve të favorizuara trajtim të përshpejtuar që mund të anashkalojë standardet mjedisore të BE-së./Politico