Vdekja e një punonjëseje në një institut kundër murtajës në Rusi, pas një incidenti në laborator, ka rikthyer vëmendjen te sëmundja e murtajës dhe mënyra se si ajo përhapet.
Një punonjëse e institutit kundër murtajës në Irkutsk të Rusisë humbi jetën pasi një provëz u thye në laborator, raportuan mediat lokale, duke cituar burime anonime pranë strukturave të sigurisë së rajonit.
Autoritetet ruse deklaruan se nuk kishin gjetur prova që sëmundja e saj të ishte shkaktuar nga ndonjë prej patogjenëve me të cilët ajo punonte. Megjithatë, rasti ka shkaktuar shqetësim në Rusi, pasi disa raportime të pakonfirmuara në media sugjeruan se ajo mund të ketë humbur jetën nga murtaja pulmonare – një formë më e rrallë, por e rëndë e sëmundjes, e cila mund të transmetohet nga personi në person.
Sipas mediave ruse, rreth 200 persona që kishin pasur kontakt me punonjësen e ndjerë janë vendosur nën mbikëqyrje të rreptë mjekësore. Ndërkohë, disa spitale në rajon u mbyllën dhe u vendosën në karantinë.
“Duke qenë se infektimi ka ndodhur në një laborator, i cili me sa duket është dezinfektuar plotësisht, dhe njerëzit janë vendosur me shpejtësi në karantinë, ka shumë pak gjasa që sëmundja të përhapet më tej. Pra, edhe pse është ngjitëse, mundësitë për përhapjen e saj janë të kufizuara”, tha Alice Hughes, profesore e shkencave të ruajtjes në Universitetin e Melburnit, në një deklaratë për Science Media Centre.
Megjithatë, autoritetet e shëndetit publik po ndjekin nga afër çdo zhvillim të ri.
Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) i tha Euronews se po “monitoron nga afër situatën” dhe se është në kontakt me Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
“Jemi në dijeni të rastit të pneumonisë me origjinë të panjohur në Rusinë lindore, për të cilin dyshohet se mund të jetë murtajë. Ky dyshim ende nuk është konfirmuar”, tha një zëdhënës i ECDC-së në një deklaratë me shkrim.
Zëdhënësi shtoi se, bazuar në informacionin e kufizuar të disponueshëm aktualisht, nuk ka raportime për raste dytësore apo transmetim të vazhdueshëm nga personi në person. Ai theksoi gjithashtu se ka “pak udhëtime” mes Irkutskut dhe vendeve të Bashkimit Evropian dhe Zonës Ekonomike Evropiane, “veçanërisht në kushtet aktuale për shkak të luftës së Rusisë kundër Ukrainës”.
Murtaja ka munguar në Evropë prej më shumë se 50 vitesh. Megjithatë, raste te njerëzit raportohen ende në Afrikë, veçanërisht në Republikën Demokratike të Kongos dhe Madagaskar.
Çfarë thonë ekspertët për rrezikun?
Edhe pse informacioni lidhur me rastin e dyshuar në Rusi është shumë i kufizuar, ekspertët theksojnë se rastet sporadike të murtajës pulmonare nuk janë të pazakonta.
“Murtaja nuk është një sëmundje historike”, tha Zania Stamataki, profesore e asociuar e imunologjisë virale në Universitetin e Birminghamit, në një deklaratë për Science Media Centre.
“Ajo mbetet endemike në popullatat e brejtësve në pjesë të Afrikës, Azisë dhe Amerikës, ndërsa rastet te njerëzit shfaqen çdo vit, përfshirë edhe shpërthime të formës pulmonare.”
Sipas Brendan Wren, profesor i patogjenezës mikrobike në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër, “nuk duhet të ketë shumë shqetësim, pasi transmetimi i Yersinia pestis nga një person te tjetri është përgjithësisht i dobët”.
Çfarë është murtaja pulmonare?
Murtaja pulmonare shfaqet kur murtaja, një sëmundje infektive e shkaktuar nga bakteret, prek mushkëritë.
Ajo është forma më e rëndë e murtajës dhe e vetmja formë që mund të transmetohet nga një person te tjetri. Nëse nuk trajtohet, shkalla e vdekshmërisë mund të variojë nga 30% deri në 100%.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), murtaja pulmonare është veçanërisht ngjitëse dhe mund të shkaktojë epidemi të rënda përmes transmetimit nga personi në person, nëpërmjet grimcave të frymëmarrjes. Megjithatë, mundësia e shërimit është e lartë nëse sëmundja diagnostikohet dhe trajtohet në kohë.
Periudha e inkubacionit mund të jetë vetëm 24 orë dhe një person i infektuar mund ta transmetojë sëmundjen te të tjerët përmes grimcave të frymëmarrjes.
Cilat janë simptomat?
Murtaja pulmonare zhvillohet kur bakteret përhapen në mushkëritë e një pacienti me murtajë bubonike ose septikemike të patrajtuar, ose kur një person thith pika infektive të nxjerra gjatë kollitjes nga një person apo kafshë e infektuar.
Simptomat zakonisht shfaqen një deri në tre ditë pas infektimit. Ato përfshijnë probleme të rënda të frymëmarrjes, si vështirësi në frymëmarrje dhe kollë, shpesh të shoqëruara me sekrecione të përgjakshme ose ujore.
Si trajtohet?
Nëse nuk trajtohet, murtaja pulmonare mund të jetë me shpejtësi fatale. Diagnostikimi dhe trajtimi i hershëm janë thelbësorë për mbijetesën dhe për reduktimin e komplikacioneve.
Antibiotikët që përdoren zakonisht kundër enterobaktereve mund ta kurojnë në mënyrë efektive sëmundjen nëse administrohen në fazat e hershme.
“Murtaja është një sëmundje e rëndë infektive. Megjithatë, ajo mund të diagnostikohet dhe trajtohet me antibiotikë që janë lehtësisht të disponueshëm në Evropë”, theksoi zëdhënësi i ECDC-së.
Në rastet e murtajës pulmonare, pacientët duhet të izolohen, ndërsa personat që kanë pasur kontakt me ta duhet të identifikohen dhe të marrin trajtimin e nevojshëm, sipas agjencisë.
A ekzistojnë vaksina?
OBSH nuk rekomandon vaksinimin e përgjithshëm, përveç grupeve me rrezik të lartë, si personeli laboratorik që ekspozohet vazhdimisht ndaj infeksionit dhe punonjësit e kujdesit shëndetësor.
Duke qenë se murtaja te njerëzit është e rrallë në pjesën më të madhe të botës, autoritetet e shëndetit publik nuk e shohin të nevojshme vaksinimin e popullsisë së përgjithshme, përveç personave që janë veçanërisht të ekspozuar ndaj rrezikut të infektimit.