Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dhe presidenti i Kinës, Xi Jinping, shkëmbyen fjalë të ngrohta gjatë një darke shtetërore madhështore në Shtëpinë e Bardhë, por dhanë pak shenja për ndonjë përparim në çështjet më të rëndësishme që mbeten të hapura.
Xi theksoi se të dyja vendet duhet të sigurohen që inteligjenca artificiale të mbetet “nën kontrollin njerëzor” dhe të veprojnë “si vende të mëdha dhe të përgjegjshme”, ndërsa Trump ngriti një dolli për një të ardhme me “harmoni, paqe dhe sukses” për të dyja kombet.
Megjithatë, pavarësisht toneve diplomatike, tensionet mbeten, veçanërisht për çështjen e Tajvanit. Më herët gjatë ditës, Xi i kërkoi Trumpit të mbajë “qëndrimin e duhur” ndaj ishullit vetëqeverisës, të cilin Pekini e konsideron pjesë të territorit të tij. Kjo ndodhi në një kohë kur Trump ka pezulluar një paketë të madhe armësh për Tajvanin.
Në mesin e të ftuarve në darkë ishin drejtues të kompanive të mëdha, zyrtarë të administratës Trump dhe drejtues të kompanive amerikane të teknologjisë.
Mbërritja e tyre, megjithatë, u shoqërua me protesta jashtë Shtëpisë së Bardhë, ku disa prej protestuesve u arrestuan.
Duke iu drejtuar të pranishmëve vonë të enjten, Trump falënderoi Xi-n për udhëtimin e gjatë drejt SHBA-së dhe tha se marrëdhënia mes dy liderëve ishte e fortë.
“Ne kurrë nuk kemi shkuar kaq mirë me njëri-tjetrin”, tha Trump.
Ai vlerësoi historinë e gjatë të marrëdhënieve SHBA-Kinë, megjithëse gjatë fjalës së tij bëri edhe një devijim të paplanifikuar për të lavdëruar projektin e tij për ndërtimin e një salle të re balloje në Shtëpinë e Bardhë.
Në këtë moment spontan, Trump tha se, si një “surprizë e veçantë”, lideri kinez dhe bashkëshortja e tij mund të ishin të parët që do të hynin në sallën e ballos, e cila pritet të përfundojë vetëm pas rreth një viti.
“Për këdo që dëshiron të hyjë në një kantier ndërtimi që është i bukur, i pastër dhe shkëlqen, është nderi ynë t’ju kemi aty”, tha ai.
Trump i dhuroi gjithashtu Xi-t një skulpturë të shqiponjës tullace, simbolit kombëtar të Amerikës, duke thënë se ajo mishëronte “shpirtin e lirë dhe fluturues të Amerikës”.
“Shpresojmë që të gjejë një vend të bukur e të mrekullueshëm në Pekin. Është nderi juaj”, tha ai.
Trump shtoi se ai dhe zonja e parë, Melania Trump, kishin marrë pjesë në projektimin e skulpturës.
Ndërkohë, Xi falënderoi mikpritësit për pritjen që i rezervuan atij dhe bashkëshortes së tij, me “kujdes dhe vëmendje të përpiktë”, duke i bërë të ndiheshin “vërtet si në shtëpinë e tyre”.
Ai tha se dy liderët po “bënin histori” në marrëdhëniet dypalëshe.
“Ne ramë dakord të ndërtojmë një marrëdhënie konstruktive SHBA-Kinë, të bazuar në stabilitet strategjik”, tha Xi, duke shtuar se të dy kishin zhvilluar “shkëmbime të sinqerta dhe të thelluara”, të cilat do të forconin marrëdhëniet mes dy vendeve.
Ashtu si fjalimi i Trumpit, edhe ai i Xi-t ishte i mbushur me vlerësime pozitive, duke u përqendruar te lidhjet kulturore dhe historia e përbashkët mes SHBA-së dhe Kinës.
Marrëdhënia mes dy vendeve ishte “formuar në gjak dhe zjarr” gjatë luftës kundër Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, përpara se të merrte një tjetër drejtim përmes “diplomacisë së pingpongut” gjatë administratës së Nixonit, tha ai.
Në fund të fjalimit të tij, Xi tha se objektivat e SHBA-së dhe Kinës mund të ishin “reciprokisht përforcuese”. Ai u bëri thirrje të dyja palëve të eksplorojnë “një qasje të re për bashkëjetesën mes vendeve të mëdha”.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ishte ulur në një tavolinë tjetër, me një shprehje serioze në fytyrë. Pranë tij ishte bashkëshortja e tij, ndërsa aty pranë ndodheshin edhe Jared Kushner dhe shefja e stafit të Shtëpisë së Bardhë, Monica Crowley.
Shtëpia e Bardhë ftoi dhjetëra zyrtarë amerikanë, si dhe figura të medias konservatore, drejtues të industrisë së teknologjisë, drejtues të rrjeteve sociale dhe drejtues të tjerë të korporatave.
Në mesin e të ftuarve ishin anëtarë të kabinetit të Trumpit, si dhe anëtarë të familjes së tij, përfshirë fëmijët Ivanka, Eric dhe Tiffany.
Ndër drejtuesit e industrisë së teknologjisë të pranishëm ishin Tim Cook i Apple, Sam Altman i OpenAI, Sundar Pichai i Google, Jeff Bezos i Amazon dhe Jensen Huang i Nvidia-s.
Cook dhe Huang ishin ulur në të njëjtën tavolinë me Trumpin dhe Xi-n. Në të njëjtën tavolinë ishte edhe Elon Musk, i cili më parë ka shërbyer në administratën e Trumpit, ku drejtoi përpjekjet për tkurrjen e administratës qeveritare.
Në mesin e kompanive të tjera, drejtuesit e të cilave ishin të pranishëm, ishin General Motors, Visa, Paramount Skydance, ExxonMobil dhe kompani të tjera.
Në darkë mori pjesë gjithashtu edhe Mark Zuckerberg, drejtuesi i kompanisë së rrjeteve sociale Meta, si dhe miliarderi amerikan Jeff Yass, i cili zotëron një pjesë të TikTok-ut.
“Të gjithë donin të ishin aty”, tha Trump përpara eventit. “Do të thoja se aty është e gjithë bota e teknologjisë, e gjithë bota bankare dhe shumë më tepër.”
Një mungesë e rëndësishme ishte, megjithatë, ajo e Anthropic, një prej kompanive më të mëdha dhe më të vlefshme të inteligjencës artificiale në botë. BBC ka pyetur Anthropic nëse kompania ishte ftuar apo nëse kishte zgjedhur të mos merrte pjesë.
Zyra e zonjës së parë, Melania Trump, e cila organizoi eventin, tha se menuja e darkës do të prezantonte “përbërës amerikanë me ndikime të holla kineze”.
Si pjatë të parë, të ftuarit shijuan kungull të verdhë, kërpudha të egra dhe pancetë krokante. Ata hëngrën në tavolina të mbuluara me mbulesa të kuqe, pasi e kuqja është simbol i fatit dhe mbarësisë në kulturën kineze.
Pjata kryesore përbëhej nga levrek i mbështjellë me susam, bok çoj i zier dhe patëllxhan i pjekur.
Për ëmbëlsirë, dy liderët dhe të ftuarit e tyre shijuan krem vaniljeje me qershi të tharta të konfiguruara, shoqëruar me akullore “të përgatitur me mjaltë të mbledhur në Shtëpinë e Bardhë”.
Mes verërave të përzgjedhura nga zonja e parë ishte Schramsberg Blanc de Noir, një referencë ndaj “Dollisë për Paqen” të presidentit Nixon në vitin 1972 me kryeministrin e atëhershëm kinez, Zhou Enlai, kur ata përdorën një shishe nga e njëjta vreshtari.
Trump dhe Xi do ta nisin ditën e tyre me çaj në Dhomën e Kuqe të Shtëpisë së Bardhë, së bashku me bashkëshortet e tyre.
Më pas, grupi do të shkojë në Arkivat Kombëtare të SHBA-së për të vizituar ndërtesën dhe ekspozitat e saj.
E njohur zyrtarisht si Administrata Kombëtare e Arkivave dhe Regjistrimeve, ndërtesa ruan disa prej dokumenteve më të rëndësishme që lidhen me themelimin e Shteteve të Bashkuara, përfshirë Kushtetutën e SHBA-së, Deklaratën e Pavarësisë dhe Ligjin e të Drejtave.
Xi dhe bashkëshortja e tij do të largohen nga Uashingtoni më vonë gjatë ditës.