Komisioni Evropian njoftoi të premten se presidentja Ursula von der Leyen nuk do të vizitojë Serbinë dhe Bosnje-Hercegovinën gjatë turit të saj në Ballkanin Perëndimor, më 30 shtator deri më 2 tetor, duke iu referuar zgjedhjeve të ardhshme në të dyja vendet.
“Në dritën e zgjedhjeve të ardhshme parlamentare dhe të përgjithshme në Bosnje-Hercegovinë dhe Serbi, presidentja synon t’i vizitojë këto vende në një datë të mëvonshme”, tha të premten zëdhënësja e Komisionit Evropian, Arianna Podesta.
Gjatë vizitës, von der Leyen do të udhëtojë në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoni të Veriut, ku do të takohet me liderët e vendeve dhe do të vizitojë projekte të financuara nga BE-ja.
Pas njoftimit të BE-së, presidenti i Serbisë la të kuptohet se zgjedhjet e afërta nuk ishin arsyeja e vetme për mungesën e von der Leyen, duke iu referuar kritikave të saj të fundit ndaj qeverisë së tij.
“Ursula von der Leyen është një grua shumë e mençur dhe inteligjente për të pasur iluzione rreth opinionit publik në Serbi apo për të mos qenë në dijeni të tij. Prandaj, jam i sigurt se ajo e di shumë mirë… [por] le të mos hyjmë në këtë çështje”, tha Vuçiç.
Von der Leyen dhe zyrtarë të tjerë të BE-së kanë kritikuar qeverinë serbe për glorifikimin e kriminelit serb të Bosnjës, të dënuar për krime lufte, Ratko Mlladiç. Në ceremoninë mortore të tij në Beograd, më 7 shtator, morën pjesë ministra dhe zyrtarë të lartë nga Serbia, si dhe nga Republika Srpska, entiteti me shumicë serbe në Bosnje-Hercegovinë.
“U tmerrova nga pamjet e funeralit të Ratko Mlladiçit në Beograd javën e kaluar. Ai kreu krimet më mizore kundër njerëzimit. Glorifikimi i kriminelëve të luftës thjesht nuk ka vend në Bashkimin Evropian”, tha von der Leyen më 16 shtator. Serbia është vend kandidat për anëtarësim në BE.
Një ditë pas funeralit të Mlladiçit, von der Leyen shkroi gjithashtu në X se “elementët e mbështetjes zyrtare dhe prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në funeral janë thellësisht për të ardhur keq”.
Në fillim të shtatorit, Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, Marta Kos, anuloi vizitën e planifikuar në Serbi, një ditë pasi trupi i Mlladiçit u transportua me një avion qeveritar drejt Beogradit, ku u prit nga zyrtarë dhe një njësi nderi e ushtrisë.
Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi do të mbahen më 25 tetor. Presidenti Vuçiç i shpalli zgjedhjet pas një viti e gjysmë protestash antiqeveritare, gjatë të cilave protestuesit kanë kërkuar zgjedhje të parakohshme.
Zgjedhjet do të përbëjnë sfidën më të madhe për Vuçiçin që nga ardhja e tij në pushtet në vitin 2012. Rivali kryesor i Partisë Përparimtare Serbe (SNS), në pushtet, është Lista e Studentëve, një listë politike e formuar nga studentët serbë, të cilët protestojnë që nga nëntori i vitit 2024, pas shembjes vdekjeprurëse të mbulesës së një stacioni hekurudhor në Novi Sad.
Bosnje-Hercegovina do të mbajë zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare më 4 tetor.