Italia ka zgjatur me 15 ditë pezullimin e lëvizjes së lirë në kuadër të zonës Schengen me Spanjën, duke mbajtur në fuqi kontrollet e identitetit për udhëtarët që mbërrijnë me avion dhe me traget, një muaj pas kalimit masiv të emigrantëve drejt enklavës spanjolle të Ceutës, në Afrikën e Veriut.
Ministria e Brendshme italiane deklaroi se vlerësimi mbi situatën, i cili çoi në vendosjen e kontrolleve më 1 gusht, mbetet ende i vlefshëm. Roma iu referua gjithashtu masave të ndërmarra nga Spanja dhe Bashkimi Evropian, të cilat mund të ndihmojnë në rikthimin e situatës në Ceuta në normalitet.
Ministri i Brendshëm italian, Matteo Piantedosi, e njoftoi homologun e tij spanjoll, Fernando Grande-Marlaska, për vendimin gjatë një telefonate të cilësuar nga ministria si konstruktive. Sipas rregullave të Kodit Kufitar të Schengenit, Italia duhet të njoftojë Komisionin Evropian për çdo zgjatje të kontrolleve.
Brenda pak orësh, edhe Madridi reagoi. Qeveria spanjolle, e cila më 8 gusht vendosi kontrolle kufitare ndaj udhëtarëve që mbërrijnë nga Italia, dhe jo nga Maroku, ka zgjatur kontrollet për pasagjerët që mbërrijnë nga Italia me rrugë detare dhe ajrore deri më 21 shtator.
Ministri i Jashtëm italian, Antonio Tajani, e cilësoi zgjatjen e kontrolleve si vendimin e duhur dhe tha se lëvizja e plotë e lirë duhet të rikthehet sapo kushtet ta lejojnë realisht. Ai e përshkroi masën si të përkohshme, me synim parandalimin e infiltrimeve, veçanërisht të atyre me karakter xhihadist.
Kryeministri spanjoll, Pedro Sánchez, tha se kontrollet italiane nuk kanë kuptim. Në një intervistë radiofonike, ai kujtoi se Spanja kishte ndihmuar Italinë në pritjen e emigrantëve që mbërritën në ishullin e Lampedusës dhe argumentoi se vendet në vijën e parë të krizës kanë nevojë për solidaritet nga vendet e Evropës Veriore dhe Qendrore.
Sánchez kritikoi gjithashtu një letër të nënshkruar nga 22 prej 27 vendeve anëtare të BE-së, të cilat vunë në pikëpyetje politikën spanjolle të migracionit. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ishte mes nënshkruesve.
Sipas shifrave të bëra publike nga Grande-Marlaska më 4 gusht, rreth 72 mijë persona kaluan nga Maroku në Ceuta më 30 korrik. Autoritetet spanjolle thonë se nga 5 mijë deri në 8 mijë prej tyre ndodhen ende në qytet.
Piantedosi kishte deklaruar përpara përfundimit të afatit se situata në Ceuta ishte larg përmirësimit. Zyrtarët italianë thonë se kontrollet zbatohen vetëm për shtetasit e vendeve të treta dhe nuk prekin italianët, spanjollët apo qytetarët e tjerë evropianë.
Komisioneri evropian për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner, shkroi më 31 korrik: “Asnjë person i vetëm nuk ka kaluar drejt territorit të BE-së.”
Komisioni Evropian ende nuk ka dhënë një vlerësim përfundimtar nëse kontrollet e vendosura nga Italia dhe Spanja janë të nevojshme dhe proporcionale.
Në qershor, nëntë vende anëtare kishin ende në fuqi kontrolle të brendshme kufitare, ndërsa Komisioni Evropian u kërkoi atyre të fillonin heqjen graduale të masave.
Vetë Ceuta ndodhet jashtë zonës Schengen.