Çmimet e naftës u rritën me më shumë se 2% të hënën, pas sulmit të forcave amerikane ndaj dy lëshuesve raketash në ishullin iranian Larak, në Ngushticën e Hormuzit. Përshkallëzimi i ri i konfliktit ka shtuar shqetësimet për furnizimin global me naftë dhe rihapjen e një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë.
Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rritën me 2.21 dollarë, ose 2.51%, duke arritur në 90.31 dollarë për fuçi. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u tregtua në 85.23 dollarë për fuçi, me një rritje prej 1.83 dollarësh, ose 2.19%.
Forcat amerikane goditën të dielën dy lëshues në ishullin Larak, në Ngushticën e Hormuzit. Ky ishte sulmi i parë i njohur amerikan ndaj Iranit që nga fundi i korrikut.
Në kundërpërgjigje, Irani sulmoi dy baza ajrore amerikane në Jordani, raportuan mediat iraniane, duke cituar Gardën Revolucionare.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të dielën në një postim të shkurtër në rrjetet sociale se qendra energjetike iraniane në ishullin Kharg po “shkatërrohej plotësisht”. Megjithatë, nuk kishte prova të pavarura se ishulli ishte nën sulm. Postimi shoqërohej edhe me një video të krijuar me inteligjencë artificiale dhe nuk jepte detaje të tjera.
Ngushtica e Hormuzit, në qendër të shqetësimeve
Negociatat për përfundimin e konfliktit kanë ngecur, ndërsa ndërmjetësit po përpiqen të mundësojnë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Përpara nisjes së luftës në fund të shkurtit, përmes kësaj ngushtice kalonte rreth një e pesta e naftës së tregtuar në botë.
“Ne shohim më shumë mundësi për një përballje të kufizuar sesa për një përshkallëzim të qëndrueshëm të konfliktit. Ajo që ndikohet vazhdimisht nga çdo përshkallëzim janë afatet për rihapjen e Hormuzit”, tha Suvro Sarkar, drejtues i kërkimeve për energjinë në DBS.
Sipas tij, rikthimi në negociatat SHBA-Iran deri në fund të tremujorit të tretë po duket gjithnjë e më pak i mundshëm.
“Prandaj, presim që çmimet e naftës të mbeten në intervalin 85-95 dollarë për fuçi, përveç rasteve kur shfaqet më shumë qartësi mbi situatën në Ngushticën e Hormuzit”, shtoi Sarkar.
Të dhënat e transportit detar treguan se gjatë fundjavës numri i anijeve të mallrave që kaluan në mënyrë të dukshme përmes ngushticës ra në vetëm pesë në ditë. Rënia pasqyron kujdesin e kompanive të transportit, të cilat druhen nga sulmet ndaj anijeve.
Operacionet e Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) raportuan të dielën se një cisternë nafte u godit nga një predhë të shtunën, teksa po lundronte drejt ngushticës.
Ndërkohë, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi të dielën se Shtetet e Bashkuara pritet të vendosin sanksione të reja dytësore ndaj Iranit çdo javë, me synimin për të rritur presionin ndaj Teheranit.
Nafta drejt një tjetër muaji në rënie
Pavarësisht rritjes së së hënës, Brent dhe WTI pritet ta mbyllin muajin gusht me rënie të lehtë. Javën e kaluar të dy treguesit ranë me më shumë se 4%, duke regjistruar rënien e tyre të parë javore pas tre javësh rritjeje.
Në një tjetër zhvillim, Trump deklaroi të dielën se nafta e siguruar përmes një marrëveshjeje të arritur së fundmi me Venezuelën do të përdoret për të rimbushur Rezervën Strategjike të Naftës të SHBA-së, e cila ka zbritur pranë nivelit më të ulët në 44 vjet.
Tregjet vijojnë të monitorojnë me kujdes zhvillimet në Ngushticën e Hormuzit, pasi çdo ndërprerje e zgjatur e transportit përmes saj mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta për çmimet e energjisë në tregjet globale.