Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka nënshkruar një urdhër ekzekutiv që parashikon reduktimin e numrit të vaksinave të rekomanduara për fëmijët, si dhe administrimin veçmas të vaksinave kundër fruthit, shytave dhe rubeolës, të njohura si MMR.
“Disa dekada më parë, fëmijët merrnin vetëm një pjesë të vogël të vaksinave që kërkohen sot”, deklaroi Trump. “Në atë kohë, njerëzit ishin shumë më të shëndetshëm dhe, sigurisht, nivelet e larta të autizmit që vërehen sot nuk ekzistonin.”
Trump ka shprehur prej kohësh dyshime mbi sigurinë e vaksinës MMR, por studime të shumta shkencore kanë arritur në përfundimin se nuk ka asnjë lidhje mes vaksinës MMR dhe autizmit.
Ekspertët e shëndetësisë e kanë kritikuar urdhrin e ri, duke paralajmëruar se ai mund të ulë shkallën e vaksinimit dhe t’i ekspozojë fëmijët ndaj sëmundjeve të rrezikshme.
Sipas urdhrit, numri i vaksinave të rekomanduara gjatë fëmijërisë duhet të reduktohet nga 18, sa rekomandohen aktualisht nga Akademia Amerikane e Pediatrisë (AAP), në 11.
Megjithatë, urdhri i Trump nuk përbën një detyrim ligjor. Ai shërben si udhëzim, pasi kërkesat për vaksinimin e fëmijëve që ndjekin shkollën përcaktohen në nivel shtetëror dhe jo nga qeveria federale.
Vaksinat që urdhri rekomandon për të gjithë fëmijët mbrojnë nga fruthi, shytat, rubeola, difteria, tetanozi, pertusisi (kolla e mirë), poliomieliti, Haemophilus influenzae tip B, sëmundjet pneumokoksike, virusi i papillomës njerëzore (HPV) dhe variçela (lia e dhenve).
“Po i reduktojmë”, tha Trump. “Nuk është vetëm se po bëni më pak vaksina ose injeksione, siç i quajnë, por edhe se ato do të administrohen gjatë një serie vizitash te mjeku.”
Presidenti sugjeroi gjithashtu se vaksina MMR mund të jetë “mjaft vdekjeprurëse” nëse administrohet e gjitha në të njëjtën kohë. Ai e krahasoi këtë me derdhjen e një shisheje pije të gazuar në trupin e një fëmije.
Sipas Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA), një dozë e vetme e vaksinës MMR është 0.5 ml.
Kur një gazetar i kërkoi Trumpit prova për pretendimin se vaksina është “vdekjeprurëse”, ai u përgjigj: “Ajo që kam dëgjuar është se ka disa njerëz që thonë se është kështu.”
Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), vaksina MMR shoqërohet me një rrezik shumë të vogël për konvulsione febrile te fëmijët e vegjël. Personat me probleme të caktuara shëndetësore, përfshirë ata që kanë pasur reaksione të rënda alergjike ose kanë sistem imunitar të dobësuar, këshillohen të konsultohen me mjekun përpara vaksinimit.
CDC thekson se shumica e njerëzve që marrin vaksinën MMR nuk përjetojnë probleme serioze dhe se vaksinimi është shumë më i sigurt sesa infektimi me fruth, shyta ose rubeolë.
Sipas CDC-së, nuk ka prova shkencore të publikuara që tregojnë ndonjë përfitim nga ndarja e vaksinës së kombinuar MMR në tri vaksina të veçanta.
Ekspertët paralajmërojnë se lënia e intervaleve më të gjata mes vaksinimeve mund t’i bëjë fëmijët më të ekspozuar ndaj sëmundjeve gjatë kësaj periudhe. Po ashtu, sa më shumë vizita të nevojiten te mjeku, aq më e madhe është mundësia që prindërit të humbasin një prej takimeve të planifikuara.
Dr. William Schaffner, nga Shkolla e Mjekësisë e Universitetit Vanderbilt në Nashville, i tha BBC-së se rritja e numrit të vizitave do ta bënte më të vështirë për prindërit dhe ofruesit e shërbimeve shëndetësore ndjekjen e vaksinimeve. Sipas tij, kjo do të rriste edhe kostot, pa sjellë ndonjë përfitim shkencor.
Që prej marrjes së detyrës në vitin 2025, Sekretari amerikan i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore (HHS), Robert F. Kennedy Jr., ka kërkuar ndryshimin dhe lehtësimin e rregullave që lidhen me vaksinat.
Gjatë një interviste 20-minutëshe dhe të tensionuar në CNN javën e kaluar, Kennedy këmbënguli se ai “nuk e ka vënë kurrë në dyshim efikasitetin e vaksinës MMR”.
Ai tha se ndryshimet e propozuara synojnë t’u japin prindërve më shumë zgjedhje dhe jo t’ua kufizojnë aksesin te vaksinat e fëmijërisë.
Zyrtarët e administratës Trump kanë deklaruar se, sipas kalendarit të ri, fëmijët në SHBA do të marrin shumë më pak se 72 dozat e vaksinave të rekomanduara në kalendarin e mëparshëm. Kjo shifër përfshin edhe vaksinat vjetore kundër gripit dhe COVID-19.
Dr. Andrew Racine, president i Akademisë Amerikane të Pediatrisë, e cilësoi urdhrin ekzekutiv të Trumpit si “të rrezikshëm” dhe tha se ai nuk bazohet në “shkencën e standardit më të lartë”.
“Vonesa ose shmangia e vaksinimeve është e rrezikshme, veçanërisht ndërsa fruthi vazhdon të përhapet dhe fëmijët po kthehen në shkollë”, tha Racine.
Edhe senatori republikan Bill Cassidy, i cili dha votën vendimtare në Senat për konfirmimin e Kennedy-t si sekretar i Shëndetësisë, kritikoi urdhrin ekzekutiv të Trumpit të hënën, duke e cilësuar atë “të gabuar”.
“Presidenti nuk ka ekspertizën e nevojshme për të bërë këto ndryshime”, shkroi Cassidy, i cili është mjek, në platformën X. “Vaksinat janë jashtëzakonisht të sigurta. Vaksinat janë efektive. Vaksinat NUK shkaktojnë autizëm.”
Ekspertët druhen se nëse prindërit vendosin të mos i vaksinojnë fëmijët e tyre për shkak të idesë së diskredituar se vaksinat e fëmijërisë lidhen me autizmin, kjo mund të çojë në rikthimin e sëmundjeve si fruthi.
Studime të shumta kanë gjetur se nuk ekziston një lidhje mes vaksinës MMR dhe autizmit. Një studim i kryer në Danimarkë në vitin 2019, i cili përfshiu 657,461 fëmijë, arriti në përfundimin se të dhënat nuk mbështesin pretendimin se vaksina MMR shkakton ose nxit autizmin.
CDC rekomandon që fëmijëve t’u administrohen dy doza të vaksinës së kombinuar MMR. Doza e parë rekomandohet në moshën 12–15 muajsh, ndërsa e dyta midis moshës 4 dhe 6 vjeç.
Sipas Akademisë Amerikane të Pediatrisë, koha dhe numri i vaksinave që marrin fëmijët në SHBA përcaktohen duke marrë parasysh periudhat kur vaksinat funksionojnë më mirë me sistemin imunitar të fëmijës dhe kur ai është më i ekspozuar ndaj sëmundjeve të caktuara.
AAP thekson se nuk ka arsye mjekësore për të vonuar ose anashkaluar vaksinimet e rekomanduara.
Urdhri i Trumpit kërkon gjithashtu zhvillimin e alternativave ndaj aluminit që përdoret në vaksina, si dhe testimin e tyre për të përcaktuar nëse janë më të sigurta dhe më efektive.
Megjithatë, Akademia Amerikane e Pediatrisë thotë se studimet nuk kanë gjetur rreziqe të rëndësishme për shëndetin nga sasitë shumë të vogla të kripërave të aluminit që përmbajnë disa vaksina.
Sasi të vogla të kripërave të aluminit, të cilat gjenden natyrshëm në tokë, ujë dhe ushqime, janë përdorur në disa vaksina prej dekadash për të forcuar reagimin imunitar të organizmit.
Sipas AAP-së, kjo mundëson përdorimin e sasive më të vogla të vaksinës dhe të një numri më të ulët dozash.