Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka rritur nivelin e rrezikut për shëndetin publik nga shpërthimi aktual i Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos, nga “i lartë” në “shumë i lartë”.
Në një përditësim të premten, drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, deklaroi gjithashtu se rreziku në rajonin më të gjerë të Afrikës mbetet “i lartë”, ndërsa në nivel global konsiderohet “i ulët”.
Lloji i rrallë i Ebolës, i njohur si Bundibugyo, nuk ka ende një vaksinë të provuar dhe shkakton vdekjen e rreth një të tretës së të infektuarve. Deri tani, shpërthimi i përqendruar në DR Kongo ka rezultuar në 177 vdekje të dyshuara dhe 750 raste të dyshuara.
Ndërkohë, shkencëtarë në Universitetin e Oksfordit në Mbretërinë e Bashkuar po zhvillojnë një vaksinë të re, e cila mund të jetë gati për prova klinike brenda dy deri në tre muajve.
Vaksina bazohet në të njëjtën teknologji të përdorur për vaksinën kundër Covid-19 të AstraZeneca-s. Megjithatë, nuk ka garanci për efektivitetin e saj dhe do të nevojiten teste laboratorike dhe prova te njerëzit për ta konfirmuar këtë. Sipas BBC, testimet te kafshët tashmë kanë nisur në Oksford.
Instituti Serum i Indisë pritet të prodhojë në masë vaksinën e Ebolës sapo Oksfordi të sigurojë material mjekësor të standardit të kërkuar.
Një vaksinë tjetër eksperimentale kundër variantit Bundibugyo është gjithashtu në zhvillim, por pritet që të duhen gjashtë deri në nëntë muaj përpara se të jetë gati për testim. Dr. Vasee Moorthy, këshilltar i OBSH-së për kërkimin dhe zhvillimin, e ka cilësuar atë si “më premtuesen” deri tani, duke e krahasuar me vaksinën Ervebo që përdoret për variantin më të zakonshëm Zaire.
Në një konferencë për shtyp në Gjenevë, Tedros deklaroi: “Tani po rishikojmë vlerësimin e rrezikut në shumë të lartë në nivel kombëtar, të lartë në nivel rajonal dhe të ulët në nivel global.”
Ai shtoi se deri tani janë konfirmuar 82 raste në DR Kongo, me shtatë vdekje të konfirmuara.
Sipas tij, situata në Ugandën fqinje, ku janë regjistruar dy raste të konfirmuara të variantit Bundibugyo dhe një vdekje, mbetet “e qëndrueshme”, pasi rastet lidhen me persona që kishin udhëtuar nga DR Kongo.
Ebola është një sëmundje e rrallë, por shumë e rrezikshme, e shkaktuar nga një virus. Edhe pse varianti Bundibugyo është më pak vdekjeprurës se disa forma të tjera të Ebolës, rrallësia e tij e bën më të vështirë kontrollin, pasi ka më pak mjete mbrojtëse dhe trajtuese në dispozicion.
Viruset e Ebolës zakonisht infektojnë kafshët, veçanërisht lakuriqët e natës, por shpërthimet te njerëzit mund të nisin kur njerëzit konsumojnë ose trajtojnë kafshë të infektuara.
Drejtori i OBSH-së theksoi gjithashtu se është thelbësore ndërtimi i besimit në komunitetet e prekura, duke paralajmëruar se dhuna dhe pasiguria në rajonet e goditura nga konflikti po e vështirësojnë reagimin ndaj shpërthimit.
Disa raste janë regjistruar edhe në zona të kontrolluara nga rebelët në DR Kongo.
Situata u tensionua pasi familjarë të zemëruar i vunë zjarrin një spitali në lindje të vendit, pasi punonjësit shëndetësorë refuzuan të dorëzonin trupin e një pacienti për shkak të rrezikut të përhapjes së infeksionit.
“Sapo filluan të hidhnin objekte drejt spitalit,” tha për BBC politikani lokal Luc Malembe Malembe. “Madje dogjën edhe tendat që përdoreshin si reparte izolimi.”
Në kaos, policia qëlloi në ajër për të shpërndarë turmën.
Trupi i një viktime të Ebolës është shumë infektiv, ndaj autoritetet duhet të sigurojnë varrosje të sigurt për të parandaluar përhapjen e virusit.
Personeli mjekësor në spitalin pranë qytetit Bunia në provincën Ituri, ku janë raportuar pothuajse të gjitha rastet, u vendos nën mbrojtje ushtarake ndërsa policia ndërhyri për të rivendosur rendin.
Frika ka përfshirë zonat e prekura nga Ebola në lindje të DR Kongos, ndërsa numri i vdekjeve të dyshuara vazhdon të rritet.
“Ebola na ka torturuar,” tha një shofer taksie në Rwampara për BBC. “Kam frikë sepse njerëzit po vdesin shumë shpejt… jemi shumë të frikësuar.”
Një tjetër banor, Fred Kiza, tha se kjo frikë është “normale kur ka një sëmundje të tillë”.