Një ekip negociator nga Katari mbërriti në Teheran të premten, në koordinim me Shtetet e Bashkuara, për të ndihmuar në arritjen e një marrëveshjeje që do t’i jepte fund luftës me Iranin dhe do të zgjidhte çështjet e mbetura pezull, tha për Reuters një burim i njohur me zhvillimet.
Doha, e cila ka luajtur rol ndërmjetësues në luftën në Gaza dhe në kriza të tjera ndërkombëtare, deri më tani ishte distancuar nga ndërmjetësimi në konfliktin me Iranin, pasi vetë kishte qenë objekt sulmesh me raketa dhe dronë iranianë gjatë përshkallëzimit të fundit.
“Një ekip negociator nga Katari ndodhet në Teheran të premten,” tha burimi, duke shtuar se delegacioni kishte udhëtuar në koordinim me Shtetet e Bashkuara dhe synonte të ndihmonte në “arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare që do t’i jepte fund luftës dhe do të adresonte çështjet e mbetura me Iranin”.
Ministria e Jashtme e Katarit nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Megjithëse Pakistani ka shërbyer si ndërmjetësi zyrtar që nga fillimi i luftimeve, rikthimi i Katarit në proces pasqyron rolin e tij të kahershëm si aleat i SHBA-së në rajon dhe si kanal i besueshëm komunikimi mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Një armëpushim i brishtë është aktualisht në fuqi në luftën që nisi me sulmet amerikano-izraelite ndaj Iranit më 28 shkurt, por ende nuk është arritur ndonjë përparim i madh. Bllokada amerikane ndaj porteve iraniane dhe mbyllja de facto nga Teherani e Ngushticës së Hormuzit po i komplikojnë negociatat.
Një burim i lartë iranian i tha Reuters të enjten se ende nuk ishte arritur marrëveshje, por dallimet ishin ngushtuar, ndërsa pasurimi i uraniumit nga Irani dhe kontrolli mbi ngushticën mbeten pikat kryesore të mosmarrëveshjes.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, vuri në dukje të enjten se kishte disa shenja përparimi: “Ka disa sinjale pozitive,” tha ai. “Nuk dua të jem tepër optimist… ndaj të shohim çfarë do të ndodhë në ditët në vijim.”
I pyetur të premten për ekipin katariot në Iran, Rubio u tha gazetarëve, në kuadër të një takimi të ministrave të Jashtëm të NATO-s në Suedi, se Pakistani mbetet ndërmjetësi kryesor në bisedimet me Iranin dhe se ka bërë “një punë të admirueshme”.
Ai shtoi: “Natyrisht që vende të tjera kanë interesa, sidomos shtetet e Gjirit që ndodhen në qendër të gjithë kësaj situate. Ne komunikojmë me të gjitha ato. Por vendi kryesor me të cilin kemi punuar për gjithë këtë proces është Pakistani, dhe kjo mbetet ende kështu.”
Rikthimi i Katarit në negociata vjen pavarësisht faktit se Irani kishte goditur Katarin me qindra raketa dhe dronë, duke synuar infrastrukturën civile dhe objektin jetik të prodhimit të gazit natyror të lëngshëm (LNG) në Ras Laffan. Ky sulm eliminoi rreth 17 për qind të kapacitetit eksportues të LNG-së së Katarit. Vendi kishte ndërprerë tashmë prodhimin e LNG-së më 2 mars pas sulmeve iraniane.
Përpara luftës, rreth 20 për qind e tregtisë globale të LNG-së kalonte përmes Ngushticës së Hormuzit, kryesisht nga Katari — ndërsa mbyllja efektive e ngushticës nga Irani ka ndërprerë pothuajse të gjithë kapacitetin eksportues të LNG-së së Katarit.
Katari është një aleat i madh joanëtar i NATO-s për Shtetet e Bashkuara dhe strehon bazën ajrore Al Udeid, instalimin më të madh ushtarak amerikan në Lindjen e Mesme.