Ushtria amerikane njoftoi se dy shkatërrues të Marinës së SHBA-së të pajisur me raketa të drejtuara kanë hyrë në Gjirin Persik, ndërsa dy anije amerikane kanë kaluar përmes Ngushticës së Hormuzit. Ky zhvillim vjen pasi Irani pretendoi se kishte penguar hyrjen e një anijeje luftarake amerikane në këtë zonë strategjike.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) deklaroi se forcat e saj po mbështesin planin e presidentit Donald Trump, të quajtur “Project Freedom”, i cili synon të shoqërojë anijet tregtare të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit. Sipas CENTCOM, operacioni synon gjithashtu të zbatojë bllokadën ndaj porteve iraniane.
Ndërhyrja e SHBA-së duket se rrit rrezikun për një përplasje të drejtpërdrejtë me Iranin në një nga rrugët më të rëndësishme detare në botë, përmes së cilës transportohet rreth një e pesta e naftës dhe gazit global. Kjo rrugë ka qenë e bllokuar për dy muaj si pasojë e konfliktit.
Sipas CENTCOM, dy anije tregtare me flamur amerikan kanë kaluar tashmë nëpër ngushticë, ndërsa shkatërruesit amerikanë operojnë në Gjirin Persik. “Forcat amerikane po ndihmojnë aktivisht për rikthimin e lëvizjes së lirë të transportit tregtar,” thuhet në deklaratë.
Më herët gjatë së hënës, Irani deklaroi se kishte detyruar një anije luftarake amerikane të tërhiqej nga Ngushtica e Hormuzit, por kjo u mohua menjëherë nga CENTCOM. Një zyrtar i lartë iranian tha për Reuters se ishte qëlluar një e shtënë paralajmëruese, ndërsa mbetet e paqartë nëse anija është dëmtuar.
Raportimet fillestare ndikuan në tregjet globale, duke rritur çmimet e naftës me 5%, megjithëse më pas rritja u stabilizua në rreth 2.5%.
Industria e transportit detar mbetet skeptike për sigurinë e kësaj rruge jetike, ndërsa nuk ka shenja konkrete për një zgjidhje të negociuar të konfliktit mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Marina iraniane deklaroi se kishte ndaluar hyrjen e anijeve “amerikano-sioniste” në zonë përmes një paralajmërimi të shpejtë dhe vendimtar. Ndërkohë, agjencia gjysmëzyrtare Fars raportoi se dy raketa kishin goditur një anije pranë portit Jask, në hyrje jugore të ngushticës, pretendim që u hodh poshtë nga pala amerikane.
Presidenti Donald Trump nuk dha shumë detaje mbi planin për të ndihmuar anijet dhe ekuipazhet e bllokuara në këtë korridor të rëndësishëm detar, të cilat po përballen me mungesa ushqimore dhe furnizimesh.
“U kemi thënë këtyre vendeve se do t’i shoqërojmë anijet e tyre në mënyrë të sigurt jashtë këtyre ujërave të kufizuara,” shkroi Trump në platformën e tij Truth Social.
Në përgjigje të këtij njoftimi, komanda e unifikuar e forcave iraniane u bëri thirrje anijeve tregtare dhe cisternave të naftës të mos lëvizin pa koordinim me ushtrinë iraniane.
“Siguria e Ngushticës së Hormuzit është në duart tona dhe kalimi i sigurt i anijeve duhet të koordinohet me forcat e armatosura,” deklaroi Ali Abdollahi, kreu i kësaj komande, duke paralajmëruar se çdo forcë e huaj, veçanërisht ajo amerikane, do të sulmohet nëse i afrohet zonës.
Që nga fillimi i luftës, Irani ka bllokuar pothuajse të gjithë trafikun detar në Gjirin Persik, përveç anijeve të tij, duke shkaktuar rritje të çmimeve të naftës me mbi 50%.
CENTCOM bëri të ditur se operacioni “Project Freedom” do të mbështetet nga rreth 15 mijë trupa, mbi 100 avionë dhe mjete ajrore, si dhe anije luftarake dhe dronë.
“Mbështetja jonë për këtë mision mbrojtës është thelbësore për sigurinë rajonale dhe ekonominë globale,” deklaroi komandanti i CENTCOM, admirali Brad Cooper.