Presidenti i SHBA, Donald Trump, ka paralajmëruar se lideri suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, “duhet të jetë shumë i shqetësuar”, teksa Uashingtoni dhe Teherani përgatiten për negociatat e para zyrtare që nga bombardimi amerikan i programit bërthamor iranian vitin e kaluar.
Tensionet mes dy vendeve janë rritur ndjeshëm javët e fundit, pas një goditjeje të përgjakshme të forcave iraniane të sigurisë ndaj protestave mbarëkombëtare antiqeveritare. Kjo situatë e shtyu Trumpin të dërgojë një armatë ushtarake amerikane në rajon dhe të kërcënojë me sulme ushtarake.
Nga ana tjetër, ushtria iraniane ka paralajmëruar se çdo sulm do të përballet me një përgjigje të menjëhershme dhe vendimtare, përfshirë goditje ndaj forcave dhe aseteve amerikane në rajon.
“Do të thosha se ai (lideri suprem Ayatollah Ali Khamenei) duhet të jetë shumë i shqetësuar. Po, duhet të jetë,” tha Trump në një intervistë për NBC News.
Trump, i cili fillimisht kërcënoi me sulme ndaj Iranit gjatë shtypjes së protestave muajin e kaluar, tha se veprimet e tij kanë qenë në mbështetje të demonstruesve, edhe pse ai u ndal nga ndërmarrja e veprimeve të drejtpërdrejta ushtarake në atë moment.
Bisedimet me rrezik të lartë pritet të zhvillohen të premten në kryeqytetin e Omanit, Muskat, dhe do të përfshijnë ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, dhe të dërguarin special të Trumpit, Steve Witkoff, sipas agjencisë iraniane Tasnim.
Megjithatë, palët duket se kanë agjenda të ndryshme. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, konfirmoi se administrata Trump synon që negociatat të përqendrohen jo vetëm te programi bërthamor i Iranit, por edhe te raketat balistike, mbështetja për organizata terroriste në rajon dhe trajtimi i popullit iranian nga regjimi.
Ndërkohë, sipas Ministrisë së Jashtme iraniane, negociatat do të kufizohen vetëm në çështjen bërthamore dhe heqjen e sanksioneve, të cilat Teherani i konsideron si kërkesën e tij kryesore.
Irani dhe SHBA zhvilluan disa raunde bisedimesh indirekte bërthamore në prill dhe maj të vitit 2025, por ato u ndërprenë pas një sulmi të papritur izraelit ndaj Iranit në mesin e qershorit, i ndjekur disa ditë më vonë nga sulmi amerikan.
“Nëse nuk do ta kishim shkatërruar atë program bërthamor, nuk do të kishte paqe në Lindjen e Mesme,” tha Trump, duke shtuar se vendet arabe nuk i druhen më Iranit si më parë.
Trump gjithashtu deklaroi se ishte informuar se Irani po përpiqej të ringjallte programin e tij bërthamor në lokacione alternative, por paralajmëroi për pasoja të rënda nëse kjo ndodh.
Ndërkohë që tensionet vazhdojnë, vendet fqinje po ndërmjetësojnë për të shmangur një luftë të hapur, duke paralajmëruar se një konflikt i tillë mund të destabilizojë të gjithë Lindjen e Mesme.
Të martën, një aeroplanmbajtëse amerikane rrëzoi një dron iranian që ishte afruar në mënyrë “agresive” në Detin Arabik, ndërsa disa orë më vonë anije të Gardës Revolucionare iraniane kërcënuan një cisternë amerikane në Ngushticën e Hormuzit.
Protestat masive antiqeveritare në Iran, të shoqëruara me një bllokim gati trejavor të internetit, vazhdojnë të ngrenë shqetësime serioze për të ardhmen e lirisë digjitale dhe stabilitetit në vend.