Kryetarja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, e ka përshkruar situatën rreth luftës në Ukrainë si “të paqëndrueshme” dhe “të rrezikshme”, duke akuzuar Rusinë se nuk ka “asnjë qëllim real” për t’u angazhuar në bisedime paqeje. Komentet e saj erdhën pak para se zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, të deklaronte se është “e parakohshme” të flitet për një marrëveshje paqeje.
Von der Leyen theksoi se Ukraina ka nevojë për garanci të forta sigurie që do të pengonin çdo sulm të ardhshëm, duke argumentuar se Rusia vazhdon të shohë Europën si “zonë ndikimi”, në përputhje me mentalitetin pas Luftës së Dytë Botërore. Ajo foli përpara Parlamentit Europian në Strasburg, në një kohë kur SHBA po intensifikon përpjekjet për të ndërmjetësuar një marrëveshje midis Kievit dhe Moskës.
Bisedimet e zhvilluara këtë javë në Gjenevë dhe më pas në Abu Dhabi çuan në faktin që Ukraina të pranonte “thelbin” e një draft-marrëveshjeje paqeje, pas ndryshimeve të bëra në një plan fillestar prej 28 pikash, i kritikuar gjerësisht si shumë favorizues për Rusinë. Presidenti Zelensky e cilësoi draftin e ri si “qasje të duhur”, por çështje të rëndësishme mbeten ende të pazgjidhura, ndërsa Kremlini vazhdon të minimizojë çdo sinjal kompromisi.
Në fjalën e saj, von der Leyen deklaroi: “Dua të jem e qartë që në fillim: Europa do të qëndrojë krah Ukrainës në çdo hap.” Ajo iu referua gjithashtu çështjes së 210 miliardë eurove të aseteve ruse të ngrira në institucionet financiare europiane. Belgjika po kundërshton përdorimin e këtyre fondeve për Ukrainën, duke u shqetësuar për shkelje të mundshme të së drejtës ndërkombëtare dhe rreziqe financiare për vetë BE-në. Disa vende të tjera po ashtu frikësohen se faturën mund ta paguajnë më vonë taksapaguesit europianë, por von der Leyen tha se nuk e imagjinon një skenar të tillë. Ajo konfirmoi se Komisioni ka përgatitur një dokument opsionesh dhe një bazë ligjore, ndërsa vendimi pritet të merret nga liderët e BE-së në fund të dhjetorit.
Ditët e fundit të diplomacisë intensive kanë anashkaluar pothuajse plotësisht europianët, të cilët u gjetën të papërgatitur javën e kaluar kur SHBA dhe Rusia propozuan planin e tyre prej 28 pikash — i cili përfshinte dorëzimin e territoreve nën kontrollin e Ukrainës dhe kufizimin e ushtrisë ukrainase. Liderët europianë kanë insistuar se duhet të jenë pjesë e bisedimeve përpara se të arrihet çdo marrëveshje përfundimtare. Të martën u zhvillua një takim i “koalicionit të vullnetit”, i drejtuar nga Franca dhe Britania, për të diskutuar garancitë e sigurisë.
“Cilido qoftë dizajni i marrëveshjes së paqes, është e qartë se zbatimi i saj do të bjerë kryesisht mbi Bashkimin Europian dhe partnerët e tij në NATO,” tha von der Leyen. “Asgjë për Ukrainën pa Ukrainën. Asgjë për Europën pa Europën. Asgjë për NATO-n pa NATO-n.”
Ndërkohë, kancelari gjerman Friedrich Merz theksoi se Europa “nuk është gur shahu, por një aktor sovran me interesa dhe vlera të veta.” Megjithatë, aktualisht europianët nuk pritet të marrin pjesë në raundin e ardhshëm të bisedimeve, ndërsa Rusia ka refuzuar përfshirjen e tyre, me ndihmësin e Kremlinit Yuri Ushakov që deklaroi: “Ndërhyrja e europianëve në këto çështje është plotësisht e panevojshme.”
Në vend të tyre, i dërguari amerikan Steve Witkoff pritet të udhëtojë në Moskë javën e ardhshme, ndërsa Sekretari i Ushtrisë së SHBA, Dan Driscoll, pritet të vizitojë Ukrainën. Shtetet e Bashkuara po kryejnë “diplomaci shuttle” midis Rusisë dhe Ukrainës që nga fillimi i mandatit të dytë të Trump, por deri tani pa rezultate të prekshme.
Presidenti Zelensky deklaroi të martën se dëshiron bisedime të drejtpërdrejta me Donald Trump para fundit të muajit, për të adresuar mosmarrëveshjet kryesore mes Ukrainës dhe Rusisë, si sovraniteti mbi rajonet lindore, anëtarësimi në NATO dhe madhësia e ushtrisë ukrainase. Ndërkohë, Trump postoi në rrjetet sociale se është i gatshëm të takojë si Zelenskyn ashtu edhe Putinin, por “VETËM kur marrëveshja për t’i dhënë fund luftës të jetë GATI përfundimisht ose në fazat e saj të fundit.”