Sekretari i NATO-s, Mark Rutte, pritet të takohet javën e ardhshme me Presidentin amerikan, Donald Trump, në një takim që mund të jetë tensionuar, pas kritikave të shpeshta të Trump ndaj mbështetjes së ngurtë të aleatëve të NATO-s për luftën në Iran.
Zyra e Rutte njoftoi se ai do të udhëtojë drejt Uashingtonit për të takuar Trump të mërkurën. Përveç presidentit, Rutte do të zhvillojë takime edhe me Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, dhe Sekretarin e Mbrojtjes, Pete Hegseth.
Takimi vjen vetëm disa ditë pasi Trump deklaroi se ideja e tërheqjes së SHBA-së nga NATO ishte jashtë çdo rishikimi, duke kërcënuar aleancën ushtarake.
“Unë kurrë nuk u binda nga NATO. Gjithmonë e dija se ishte një tigër prej letre,” tha Trump për gazetën The Telegraph.
Që nga fillimi i luftës në Iran, Trump ka kritikuar aleatët e NATO-s dhe partnerët evropianë për mosdhënien e mbështetjes në operacionin ushtarak të përbashkët SHBA-Izrael. Ai është irrituar veçanërisht nga refuzimi i aleatëve tradicionalë për të ndërhyrë në ngushticën e Hormuzit, rruga detare kyçe që Irani ka bllokuar pjesërisht, duke penguar trafikun e një pjese të konsiderueshme të naftës globale.
Megjithatë, sugjerimi i Trump për largimin e SHBA-së nga NATO ka shkaktuar shqetësim mes vendeve anëtare. Presidenti finlandez, Alexander Stubb, e ka telefonuar Trump këtë të mërkurë për të pasur një “diskutim konstruktiv” mbi aleancën.
Në një fjalim të fundit, Trump nuk sulmoi direkt NATO-n, por në një intervistë për POLITICO pas fjalimit shprehu zhgënjimin ndaj organizatës:
“Unë nuk kam mendime të mira për NATO-n. Jam i zhgënjyer. Nuk kam frustrim. Nuk më intereson shumë. Nuk kisha nevojë për ta. Por nëse ndonjëherë do të kisha nevojë, ata nuk do të ishin aty. Dhe ne kemi paguar shumë para çdo vit në NATO, kështu që kam mësuar shumë… po ashtu edhe Amerika.”
Zyrtarët në të dy anët e Atlantikut thonë se administrata amerikane nuk ka marrë asnjë masë konkrete për të lënë NATO-n, organizatë të cilën SHBA e themeloi në vitin 1949.
Rutte ka qenë mbështetës i qëndrueshëm i Trump, pavarësisht kritikave të presidentit ndaj NATO-s. Në mars, në një intervistë për CBS News, ai lavdëroi përpjekjet e Trump për “të bërë botën më të sigurt” dhe shprehu besimin se Europa do të bashkohej pas planit të presidentit për Iranin.
Megjithatë, gjatë trajtimit të marrëdhënieve SHBA-NATO, veçanërisht pas kërcënimeve të Trump për aneksimin e Grenlandës dhe gatishmërisë për negociata mbi përfundimin e luftës në Ukrainë sipas kushteve të Vladimir Putin, aleatët e NATO-s kanë shfaqur pakënaqësi ndaj Rutte, duke e akuzuar për një afërsi të tepërt me Trump.