Ukraina do t’u kërkojë aleatëve të NATO-s të marrin vendime të menjëhershme për forcimin e mbrojtjes ajrore gjatë samitit të javës së ardhshme në Ankara, duke paralajmëruar se vonesat në furnizimin me raketa interceptuese Patriot po kushtojnë jetë njerëzish.
Apeli vjen pas një sulmi ajror rus më 2 korrik, ku humbën jetën të paktën 30 persona. Kievi u bën thirrje partnerëve të mos vonojnë më zbatimin e angazhimeve të marra.
“Nëse partnerët tanë do të kishin dorëzuar në kohë atë që kishin premtuar, do të kishim shpëtuar më shumë shtëpi dhe, sinqerisht, më shumë jetë”, deklaruan autoritetet ukrainase.
Sistemi amerikan Patriot mbetet mbrojtja e vetme efektive e Ukrainës kundër raketave balistike. Megjithatë, zyrtarët ukrainas thonë se rezervat e raketave interceptuese janë ulur në nivele kritike. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës, Kievi ka nënshkruar kontrata për qindra raketa Patriot PAC-2 me mbështetjen e Gjermanisë, por dërgesat pritet të nisin vetëm pas disa vitesh.
Burime të njohura me diskutimet bëjnë të ditur se gjatë sulmeve të fundit Ukraina kishte në dispozicion vetëm një numër të kufizuar raketash interceptuese për të përballuar dhjetëra raketa balistike ruse, ndryshe nga rastet e mëparshme kur rezervat e mjaftueshme bënin të mundur neutralizimin e plotë të sulmeve.
Kievi thekson se këto sulme masive tregojnë qartë se ku duhet të përqendrohen investimet e aleatëve.
Sistemet Patriot, të prodhuara nga kompanitë amerikane Raytheon dhe Lockheed Martin, përdoren gjerësisht nga aleatët e SHBA-së, përfshirë vendet e Gjirit Persik dhe Ukrainën. Megjithatë, lufta mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit ka konsumuar gati një të tretën e rezervave globale të raketave Patriot. Sipas disa vlerësimeve, vetëm vendet e Gjirit kanë përdorur mbi 1.100 raketa interceptuese gjatë muajve të fundit.
Ndërkohë, prodhimi mbetet i kufizuar. Sipas presidentit Volodymyr Zelenskyy, Lockheed Martin prodhon rreth 600 raketa Patriot në vit, ose rreth 60–65 në muaj. Në të njëjtën kohë, Rusia prodhon rreth 120 raketa balistike në muaj dhe ka intensifikuar sulmet, duke lëshuar në disa raste deri në 30 raketa balistike brenda një nate.
Çfarë pret Ukraina nga samiti i NATO-s?
Një nga objektivat kryesorë të Kievit në samitin e Ankarasë është që vendet europiane anëtare të NATO-s të miratojnë një angazhim të qartë financiar për mbështetjen ushtarake të Ukrainës për të paktën dy vitet e ardhshme.
Po ashtu, Ukraina kërkon masa konkrete për forcimin e mbrojtjes ajrore, përfshirë dhurimin e menjëhershëm të sistemeve nga rezervat ekzistuese, financimin e raketave të reja interceptuese dhe zgjerimin e bashkëpunimit industrial për ta përfshirë Ukrainën në arkitekturën e ardhshme europiane të mbrojtjes raketore.
Në samitin e fundit të G7 në Francë, liderët deklaruan se janë të gatshëm të shqyrtojnë dhënien e licencave për prodhimin e pajisjeve ushtarake në Ukrainë.
Kievi synon gjithashtu që deklarata përfundimtare e samitit të njohë Ukrainën jo vetëm si përfituese të ndihmës, por edhe si një kontribuese të rëndësishme për sigurinë euroatlantike.
Për zyrtarët ukrainas, një formulim i tillë do të forconte argumentet për një integrim më të thellë në mekanizmat e planifikimit të mbrojtjes së NATO-s, pjesëmarrje më të gjerë në stërvitje ushtarake dhe një rol më të përhershëm në arkitekturën e ardhshme të sigurisë së aleancës, edhe nëse anëtarësimi i plotë nuk është ende në tryezë.