BE-ja ka propozuar ngrirjen e mekanizmit të tavanit të çmimit për naftën ruse, në një përpjekje për të parandaluar rritjen e të ardhurave të Moskës në një moment kur çmimet globale të naftës po rriten ndjeshëm.
Sipas Komisionit Evropian, masa synon të shmangë një rishikim të planifikuar që do të mund të përfitonte Kremlini financiarisht, veçanërisht pas rritjes së çmimeve të naftës së papërpunuar si pasojë e tensioneve dhe mbylljes së Ngushticës së Hormuzit.
Kjo nismë është pjesë e paketës së 21-të të sanksioneve të Bashkimit Evropian ndaj Rusisë, e prezantuar më 9 qershor nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Paketa synon gjithashtu të godasë të ashtuquajturën “flotë të hijes”, bankat, kompanitë e kriptomonedhave, sektorin e metaleve dhe për herë të parë edhe produktet e peshkut me origjinë ruse.
BE-ja, në bashkëpunim me G7 dhe Australinë, ka vendosur që nga dhjetori 2022 një tavan çmimi për naftën ruse. Vitin e kaluar ky mekanizëm u bë dinamik, duke u përcaktuar në 15% nën mesataren e tregut.
Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka shtyrë çmimin e naftës ruse Urals në rreth 87 dollarë (80 euro) për fuçi, nga 58 dollarë (53 euro) në muajin shkurt. Sipas kalendarit aktual, rishikimi i tavanit më 15 korrik do të çonte në rritjen e tij dhe do të lehtësonte presionin mbi të ardhurat e Rusisë.
Për të parandaluar këtë skenar, Komisioni Evropian ka propozuar që tavani të mbahet në nivelin aktual prej 44.10 dollarësh (41 euro) për fuçi dhe që rishikimi të shtyhet deri në janar 2027.
Sipas Ursula von der Leyen, mekanizmi aktual “nuk është projektuar për goditje të tregut si ajo e shkaktuar nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit”. Ajo shtoi se një pauzë deri në vitin 2027 do t’i jepte tregjeve kohë për stabilizim, duke ruajtur presionin mbi të ardhurat ruse.
Paketa e re parashikon gjithashtu futjen në listën e zezë të 30 anijeve të tjera të “flotës së hijes”, të cilat Rusia i përdor për të shmangur sanksionet e vendosura ndaj naftës së saj. Më shumë se 600 anije të tilla tashmë janë ndaluar të përdorin portet dhe shërbimet e BE-së.
Sanksionet do të prekin gjithashtu 31 banka ruse dhe 20 kompani e platforma të kriptomonedhave dhe tregtarë nafte të akuzuar për ndihmë në shmangien e kufizimeve.
Komisioni ka propozuar gjithashtu ndalimin e eksportit të metaleve dhe komponentëve që përdoren në industrinë e mbrojtjes, si dhe ndalimin e parë ndonjëherë të importit të disa produkteve të peshkut nga Rusia.
Në një masë të propozuar fillimisht nga Estonia, plani parashikon ndalimin e përjetshëm të hyrjes në zonën Schengen për ushtarët rusë që kanë luftuar në Ukrainë.
Një plan më i gjerë për të ndaluar të gjitha shërbimet detare për naftën ruse ka hasur më herët kundërshtim nga Greqia dhe Malta, për shkak të interesave të tyre në transportin detar. Me fokusimin sërish te tavani i çmimit, Komisioni ka pranuar në mënyrë të tërthortë se një ndalim i tillë nuk është i mundshëm në afat të shkurtër.
Miratimi i paketës kërkon unanimitet mes 27 shteteve anëtare të BE-së dhe do të shënonte paketën e 21-të të sanksioneve që nga pushtimi i plotë i Ukrainës në shkurt 2022. Zyrtarët në Bruksel shpresojnë të arrijnë një marrëveshje para 15 korrikut për të shmangur rishikimin automatik.
Propozimi vjen në një kohë kur Rusia ka intensifikuar sulmet ajrore vdekjeprurëse ndaj qyteteve ukrainase, ndërsa një samit i G7 në Francë pritet t’i japë von der Leyen mundësi të reja për të rritur presionin ndaj Moskës.