Bashkimi Evropian importoi një sasi rekord të gazit natyror të lëngshëm rus (LNG) gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme për të reduktuar varësinë nga energjia ruse pas pushtimit të Ukrainës.
Sipas Institutit për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare (IEEFA), importet e LNG-së ruse nga BE-ja u rritën me 16 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, duke arritur në rreth 6.9 miliardë metra kub në tremujorin e parë të 2026-ës. Ky është niveli më i lartë tremujor që nga fillimi i luftës në vitin 2022.
Rusia mbetet furnizuesi i dytë më i madh i LNG-së për Bashkimin Evropian, pas Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Rritja e importeve u nxit kryesisht nga Franca, Spanja dhe Belgjika. Terminalet franceze morën pjesën më të madhe të ngarkesave ruse, ndërsa mediat franceze raportuan se Franca ishte importuesi më i madh evropian i LNG-së ruse në muajt e parë të vitit.
Të dhënat tregojnë se flukset drejt porteve si Dunkirk dhe Montoir-de-Bretagne kanë mbetur të qëndrueshme, pavarësisht sanksioneve të BE-së dhe planeve për ndalimin gradual të importeve ruse të LNG-së.
Në vitin 2025, vendet e BE-së shpenzuan rreth 6.7 miliardë euro për LNG-në ruse, përveç 5.9 miliardë eurove të tjera për furnizimet e mbetura përmes gazsjellësve. Vetëm në katër muajt e parë të vitit 2026, pagesat e BE-së ndaj Rusisë për gazin vlerësohen në 3.88 miliardë euro.
Importet e LNG-së nga projekti rus Yamal u rritën me 17.2 për qind në katër muajt e parë të vitit 2026, duke arritur nga 5.71 milionë tonë në 6.69 milionë tonë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025.
Sebastian Rötters, aktivist për sanksionet në organizatën gjermane Urgewald, deklaroi se Evropa nuk kishte importuar kurrë më parë kaq shumë LNG nga Yamal në këtë periudhë të vitit që nga nisja e projektit nga presidenti rus Vladimir Putin në vitin 2017.
“Për tre muaj rresht, çdo ngarkesë Yamal që mbërriti në destinacionin final shkoi drejt Evropës. Kjo tregon se Evropa po mban gjallë biznesin rus të LNG-së në Arktik”, tha ai.
Sipas tij, ndalimi i importeve përmes kontratave afatshkurtra është një hap pozitiv, por kontratat afatgjata mbeten problemi kryesor.
Ndërkohë, Evropa po shkon drejt një varësie edhe më të madhe nga LNG-ja amerikane. Sipas parashikimeve të IEEFA, deri në vitin 2026, dy të tretat e importeve totale të LNG-së në BE do të vijnë nga SHBA-ja, ndërsa deri në vitin 2028 kjo pjesë mund të arrijë në 80 për qind.
Megjithatë, LNG-ja amerikane konsiderohet opsioni më i shtrenjtë për blerësit evropianë, duke e ekspozuar bllokun ndaj luhatjeve të çmimeve dhe rreziqeve gjeopolitike.
Analistja e energjisë në IEEFA, Ana Maria Jaller-Makarewicz, tha se strategjia aktuale energjetike e Evropës ka dështuar të sigurojë diversifikim real dhe stabilitet furnizimi.
“Kalimi nga gazi përmes gazsjellësve tek LNG-ja synonte të garantonte siguri energjetike dhe diversifikim. Por ndërprerjet e shkaktuara nga lufta në Lindjen e Mesme dhe mbështetja e tepruar tek LNG-ja amerikane tregojnë se ky plan ka dështuar”, u shpreh ajo.
Sipas saj, LNG-ja është kthyer në “thembrën e Akilit” të strategjisë energjetike të Evropës, duke e bërë kontinentin të prekshëm ndaj çmimeve të larta dhe krizave të reja të furnizimit.
Ekspertët paralajmërojnë se, megjithëse konsumi i gazit në Evropë pritet të bjerë me 14 për qind deri në vitin 2030, kapacitetet e planifikuara për import të LNG-së mund të tejkalojnë nevojat reale deri në trefish, duke rritur rrezikun e investimeve të dështuara në infrastrukturë energjetike.