Analiza e BBC: Tre skenarët për zgjedhjet e mesmandatit në SHBA

Pas muajsh të tërë fushate dhe shpenzimit të miliarda dollarëve, dita e zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA ka mbërritur më në fund.

Sipas sondazheve të fundit, demokratët duket se kanë një avantazh, megjithatë rezultatet e sondazheve nuk kanë qenë gjithmonë të sakta dhe as këtë vit nuk përjashtohen surprizat.

Në vija të përgjithshme, ekzistojnë tre skenarë të mundshëm për rezultatin e zgjedhjeve, pasi amerikanët të kenë shprehur vullnetin e tyre përmes votës.

Më poshtë janë tre skenarët, sinjalet e para që mund të shfaqen gjatë numërimit të votave dhe çfarë mund të nënkuptojnë rezultatet për të ardhmen politike të vendit.

1. Një fitore e thellë e demokratëve

Nëse historia shërben si udhërrëfyes, zgjedhjet e mesmandatit zakonisht favorizojnë partinë që nuk është në pushtet.

Duke marrë parasysh edhe sondazhet që tregojnë nivele historikisht të ulëta të mbështetjes për presidentin, luftën me Iranin që ka rritur kostot për konsumatorët, si dhe disa politika të debatueshme, përfshirë zbatimin e ashpër të politikave të emigracionit dhe mbështetjen për ndërtimin e qendrave të të dhënave, krijohen kushtet për atë që njihet si një valë elektorale.

Në këtë skenar, demokratët do të arrinin një fitore të thellë.

Ata jo vetëm që mund të merrnin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, por edhe të siguronin një shumicë dukshëm më të madhe se 218 vendet e nevojshme.

Demokratët mund të fitonin jo vetëm në rreth një duzinë garash që analistët elektoralë i konsiderojnë të vështira për t’u parashikuar, por edhe në disa zona tradicionalisht konservatore, ku republikanët kanë pasur mbështetje të qëndrueshme.

Në Senat, ky skenar do të kërkonte që demokratët të fitonin të gjitha ose shumicën e garave të ngushta, përfshirë disa në shtete tradicionalisht republikane.

Një rezultat i tillë mund të sillte fitore të bujshme në shtete ku demokratët nuk kanë arritur të zgjedhin një senator prej dekadash, si Texas, apo prej gati një shekulli, si Kansas.

Në këtë rast, demokratët jo vetëm që do të merrnin kontrollin e Senatit, por do të siguronin edhe një ose dy vende më shumë se shumica e nevojshme.

Kjo mund të shmangte edhe debatet e mundshme ligjore nga republikanët në Alaska, ku një gjykatës ka rrëzuar një padi të administratës Trump lidhur me praninë në fletën e votimit të dy kandidatëve me emrin Dan Sullivan.

Demokratët mund ta arrinin këtë rezultat duke mobilizuar një numër më të madh votuesish të tyre dhe duke fituar me diferencë të konsiderueshme mbështetjen e votuesve të pavarur.

Një rezultat i tillë do të përmbyste edhe përparimin që Trump kishte arritur në zgjedhjet e vitit 2024 mes votuesve hispanikë dhe meshkujve të rinj. Një pjesë e votuesve republikanë mund të mbështesnin gjithashtu demokratët ose të vendosnin të mos votonin.

Një fitore e këtij niveli do të përbënte një goditje të fortë politike për Trump dhe Partinë Republikane, duke hapur rrugën për dy vite përplasjesh mes demokratëve, të cilët do të kishin kontrollin e pushtetit legjislativ, dhe një presidenti që rrallë tërhiqet nga përballjet politike.

Cilat mund të jenë sinjalet e para gjatë numërimit të votave?

Nëse demokratët arrijnë të mbajnë disa zona elektorale të synuara në Florida dhe të fitojnë disa qarqe republikane në Karolinën e Veriut, Michigan, New York, Virginia dhe Kentucky.

Nëse arrijnë të marrin edhe vendin e senatorit në Karolinën e Jugut, kjo do të ishte një shenjë e rëndësishme e një nate të suksesshme për demokratët.

2. Një fitore e ngushtë e demokratëve

Një tjetër mundësi është që sondazhet të mos jenë plotësisht të gabuara, por as të sakta në të gjitha parashikimet e tyre.

Në këtë skenar, demokratët mund të fitojnë mjaftueshëm vende në Dhomën e Përfaqësuesve për të siguruar shumicën, por jo me një diferencë të madhe.

Kjo do të thotë se drejtuesit demokratë në Kongres do të duhet të negociojnë vazhdimisht me përfaqësuesit e krahëve të ndryshëm të partisë, si me ata më majtas, ashtu edhe me ata të qendrës, për të siguruar votat e nevojshme për miratimin e ligjeve.

Në Senat, demokratët mund të arrijnë të marrin vetëm një ose dy vende nga republikanët. Karolina e Veriut, për shembull, konsiderohet një prej mundësive të tyre kryesore, ndërsa garat në shtetet tradicionalisht konservatore mund të rezultojnë të paarritshme.

Ndoshta demokratët nuk do të arrijnë të mposhtin senatoren republikane Susan Collins në Maine, e cila ka treguar qëndrueshmëri elektorale, ose kandidati i krahut të majtë, Abdul El-Sayed, nuk do të arrijë ta mbajë Michiganin në kampin demokrat.

Një tjetër mundësi është që polemika e dy kandidatëve me emrin Dan Sullivan të dëmtojë kandidaten demokrate Mary Peltola në Alaska.

Që ky skenar të realizohet, pjesëmarrja e lartë e demokratëve në votimin e hershëm duhet të shoqërohet me një mobilizim të fortë të republikanëve gjatë ditës së zgjedhjeve.

Përpjekjet e Trump për të mobilizuar bazën e tij në shtetet tradicionalisht republikane mund ta ndihmojnë partinë të shmangë një rezultat të pafavorshëm.

Garat që në sondazhe janë pranë kufirit të gabimit statistikor mund të prodhojnë rezultate të përziera për të dyja partitë.

Rezultati përfundimtar do të ishte një Kongres i ndarë politikisht, një situatë që mund të sjellë bllokim të proceseve legjislative dhe vështirësi në miratimin e ligjeve.

Cilat mund të jenë sinjalet e para gjatë numërimit të votave?

Nëse Florida mbetet qartësisht në kontrollin e republikanëve dhe demokratët arrijnë të fitojnë disa vende në Dhomën e Përfaqësuesve në shtete si Virginia dhe Pennsylvania, por republikanët në detyrë në zona më të sigurta elektorale arrijnë t’i mbajnë pozicionet e tyre.

3. Një natë e suksesshme për republikanët

Skenari i tretë parashikon që republikanët të arrijnë të mbajnë kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit.

Për këtë të ndodhë, sondazhet, të cilat në të kaluarën kanë nënvlerësuar mbështetjen për Trump, duhet të rezultojnë sërish të pasakta dhe shumica e garave të ngushta të përfundojnë në favor të republikanëve.

Në këtë rast, votuesit republikanë do të duhej të merrnin pjesë në zgjedhje në një numër më të madh nga sa parashikohet, ndërsa votuesit e pavarur dhe ata hispanikë, të cilët sipas sondazheve kanë shprehur pakënaqësi ndaj politikave të Trump, do të duhej të rikthenin mbështetjen për të.

Në këtë skenar, kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve, që demokratët e kanë konsideruar një objektiv të mundshëm, mund të mbetet i pasigurt deri në numërimin e votave në Kaliforni, ku procesi i numërimit të fletëvotimeve të dërguara me postë mund të zgjasë disa ditë.

Në fund, republikanët mund të siguronin një shumicë të ngushtë në të gjithë Dhomën e Përfaqësuesve, pjesërisht falë përpjekjeve për të rishikuar kufijtë e zonave elektorale në favor të tyre në shtete si Texas, Florida dhe Karolina e Veriut.

Në Senat, republikanët mund të fitonin të gjitha garat në shtetet tradicionalisht konservatore dhe të merrnin gjithashtu vendin e senatorit në Michigan, i cili deri më tani mbahej nga demokratët.

Edhe nëse republikanët nuk arrijnë të fitojnë në Karolinën e Veriut apo në shtete të kontrolluara nga demokratët, si Minnesota dhe New Hampshire, ata mund të arrijnë të vënë në vështirësi kandidatët demokratë në këto gara.

Nëse ky skenar realizohet, Trump mund të shpallë që në mëngjesin e së mërkurës se ka marrë një mandat të ri politik nga votuesit dhe të vazhdojë zbatimin e agjendës së tij të brendshme dhe të jashtme, me mbështetjen e vazhdueshme të një Kongresi të kontrolluar nga republikanët.

Cilat mund të jenë sinjalet e para gjatë numërimit të votave?

Nëse senatorët republikanë Ashley Moody në Florida dhe Jon Husted në Ohio sigurojnë fitore të qarta për rizgjedhjen.

Gjithashtu, nëse republikanët arrijnë të mbajnë vendet e tyre në Dhomën e Përfaqësuesve në Pennsylvania dhe Virginia, si dhe të fitojnë disa vende që aktualisht mbahen nga demokratët në Karolinën e Veriut, Ohio dhe Florida.