Brussels Signal
Paralajmërimet për një agresion të mundshëm ushtarak rus shfaqen pothuajse çdo ditë në Evropë. Shërbimi Danez i Inteligjencës së Mbrojtjes, në një vlerësim të kërcënimit të publikuar më 24 shtator, arriti në përfundimin se Rusia ka gjasa të përshkallëzojë “luftën e saj hibride kundër NATO-s dhe Perëndimit” dhe vuri në dukje një “rrezik të ulët, por në rritje” për sulme të kufizuara ushtarake ndaj një vendi anëtar të NATO-s. Zëvendëskomandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s, Air Chief Marshal Sir John Stringer, tha se Putini po bëhet “gjithnjë e më i shkujdesur, i rrezikshëm dhe i gatshëm të marrë rreziqe”. Ministri i Jashtëm polak Radosław Sikorski ka deklaruar se është i përgatitur për një sulm, duke treguar se ka grumbulluar në shtëpi oriz dhe reçel, siç i tha të përditshmes Fakt.
Rusia, pa dyshim, e ka rritur ritmin e sulmeve të saj hibride ndaj objektivave evropiane. Zyrtarët evropianë të inteligjencës numërojnë më shumë se 200 sulme të tilla gjatë vitit 2026 deri tani, duke filluar nga dronë të mbushur me eksplozivë, të drejtuar kundër aeroportit Leipzig/Halle, te sulmet ndaj infrastrukturës nënujore të komunikimit dhe sulmet kibernetike. Shkeljet e hapësirës ajrore perëndimore janë bërë pothuajse rutinë, ndërsa një sulm me dron në kufirin Ukrainë-Poloni më 13 shtator, vetëm pak minuta pasi një tren diplomatik që transportonte personalitete evropiane ishte larguar nga stacioni, u pa si një paralajmërim për mbështetësit e Ukrainës.
Rusë etnikë në Ukrainë, në vendet baltike, në Gjeorgji dhe në Kazakistan janë rekrutuar për t’i shërbyer Kremlinit në fushata subversioni dhe operacione të fshehta. Ngritja e infrastrukturës ushtarake ruse përgjatë kufirit me Finlandën dhe në Bjellorusi ka ngjallur frikën se Rusia mund të ndërmarrë lëvizje ushtarake për të testuar solidaritetin e NATO-s ose edhe për të marrë nën kontroll korridorin e cenueshëm të Suvalkit, i cili lidh shtetet baltike me aleatët e tyre.
Megjithatë, këto provokime mund të mos jenë shenjë e një sulmi të afërt rus, por e diçkaje më të sofistikuar. Një sulm i drejtpërdrejtë ndaj territorit të NATO-s nuk ka shumë kuptim, duke pasur parasysh humbjet e jashtëzakonshme që forcat ruse kanë pësuar tashmë në përpjekjen për të përfunduar pushtimin e Donjeckut. Pavarësisht viteve të nëninvestimit, NATO mbetet një kundërshtar i fuqishëm për trupat ruse, të trajnuara dobët dhe të drejtuara në mënyrë joefektive. Lufta në Ukrainë i ka mësuar Perëndimit se si të mposhtë strukturën e brishtë të komandës ruse në fushën e betejës, përmes taktikave dhe pajisjeve jokonvencionale.
Rusët e zakonshëm më në fund po ndiejnë pasojat e luftës, me mungesa karburanti, falimentime biznesesh dhe një numër marramendës viktimash. Një mobilizim masiv për t’i shërbyer një pushtimi tjetër vetëm sa do të pakësonte popullaritetin e Putinit te elitat urbane, të cilat deri tani janë kursyer nga pasojat e “operacionit special ushtarak”. Dërgimi i fëmijëve të elitës në një aventurë të re ushtarake do të kërcënonte vazhdimësinë e pushtetit të Putinit.
Atëherë, çfarë dobie kanë për Putinin këto operacione hibride, pa miratimin e qartë të të cilit asnjë prej këtyre sulmeve nuk do të mund të ndodhte? Ndoshta jo për të përgatitur një luftë agresioni, por për të justifikuar mbrojtjen e Rusisë nga armiqtë e saj perëndimorë.
Shumë kohë përpara sulmeve fillestare ndaj Ukrainës në vitin 2014, Putini e kishte vendosur pushtetin e tij brenda një misioni historik për të ringjallur dhe mbrojtur kombin rus dhe popullin e tij, përfshirë ata që mbetën “të braktisur” jashtë kufijve formalë të shtetit pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik. Ndërthurja e besimit ortodoks, autoritarizmit dhe armiqësisë ndaj Perëndimit të “degjeneruar”, që rivalizon atë të At Zosimës së Dostojevskit, e konsolidoi pushtetin e Putinit mbi një popull të etur për të lënë pas korrupsionin, dhunën dhe anarkinë e viteve të Jelcinit.
Ruajtja e rolit të tij si mbrojtësi i madh i Rusisë kërkon që Perëndimi dhe NATO të paraqiten si një kërcënim i drejtpërdrejtë ushtarak. Asgjë nuk do t’i shërbente më mirë këtij synimi sesa një sulm perëndimor.
Putinit i duhet një kërcënim i jashtëm për të justifikuar vazhdimin e pushtetit të tij. Dhe, si një çekist i mirë, ai është trajnuar në artin e nxitjes së kundërshtarëve për të reaguar në mënyrë të dobishme për të.
Parë nga kjo perspektivë, këto sulme hibride janë krijuar për të provokuar një reagim ushtarak. Një kundërpërgjigje polake ose estoneze ndaj forcave apo territorit rus do të shërbente si një justifikim i mirëpritur për pretendimin kryesor të Putinit mbi legjitimitetin e tij. Një luftë e re në mbrojtje të Mëmëdheut Rusi do ta rikthente menjëherë popullaritetin e Putinit dhe do t’i lejonte atij t’u impononte rusëve çfarëdo niveli vështirësish.
Putini nuk ka frikë nga një luftë e gjatë dhe rraskapitëse, për sa kohë ajo konsolidon pushtetin e tij personal dhe i shërben vizionit të tij për një Rusi të madhe, të përfshirë në një konflikt të pashmangshëm me Perëndimin. Një konflikt i vogël dhe i ashpër në Evropën Lindore do të ishte një përballje e pabarabartë mes fuqive evropiane, të tmerruara nga lufta, dhe një udhëheqësi rus të gatshëm ta përdorë atë si një instrument politik ndëshkues.
Putini, pa dyshim, është i bindur se kryeqytetet perëndimore do të nisin përpjekjet për paqe shumë përpara se ndonjë betejë të arrijë pragun bërthamor apo edhe një numër të lartë viktimash perëndimore.
Rritja e ritmit dhe guximit të sulmeve hibride ruse shërben për të shtuar tensionet dhe për të rritur mundësinë e një reagimi të nxituar nga aleatët e NATO-s, të cilët tashmë janë të predispozuar t’i shohin ato si pararendëse të një pushtimi rus. Strategët e NATO-s do të përmendin “përshkallëzimin e menaxhuar” ose “parandalimin e besueshëm” për të justifikuar një përgjigje ndaj një sulmi rus, por në këtë mënyrë do t’i jepnin Putinit pikërisht atë që ai dëshiron: unitet të brendshëm dhe një armik të mirëpërcaktuar.
Lufta, reale dhe e parashikuar, justifikoi kontrollin e plotë sovjetik mbi burimet ruse, si edhe ngritjen e aparatit shtetëror ku bënte pjesë Vladimir Putin. Rikthimi i luftës si bazë e pushtetit absolut do ta kthente Rusinë në gjendjen e tij të preferuar dhe ndoshta do të përputhej me kujtimin nostalgjik të jetës së tij si agjent i ri i KGB-së, i përkushtuar ndaj luftës kundër kundërshtarëve të Rusisë.
Sipas raportimeve, Putini ka frikë se do të varet nga populli i tij nëse humbet në Ukrainë. Zgjerimi i armiqësive duke nxitur një konflikt të drejtpërdrejtë me NATO-n shërben si një lloj sigurimi politik për mbijetesën e tij në pushtet.
Evropa është e dënuar të ndajë një kontinent me një shtet agresiv, të vendosur ta shohë NATO-n dhe demokracitë liberale si kundërshtarët e tij kryesorë. Vitet e Jelcinit e ushqyen ushtrinë dhe shërbimet e sigurisë me një mentalitet toksik viktimizimi, i cili e paraqiste Perëndimin si shkaktarin e poshtërimit të Rusisë.
Këta njerëz tani drejtojnë vendin dhe janë plotësisht të gatshëm të sajojnë një luftë duke e provokuar Perëndimin drejt një reagimi impulsiv. NATO dhe Perëndimi do të përballen me një zgjedhje mes përshkallëzimit dhe pajtimit, një debat që mund ta çajë aleancën.
E vetmja rrugë e mesme reale është ajo që ofrohet nga banori i frikshëm i Shtëpisë së Bardhë: ta detyrojë Ukrainën t’i japë Rusisë mjaftueshëm territor dhe lëshime politike për të krijuar një marrëveshje të qëndrueshme.
Përballë perspektivës që ushtarët e tyre të vdesin me mijëra, ashtu si ukrainasit e gjorë, Evropa mund të jetë e gatshme ta pranojë këtë dhe të gëlltisë aspektin më poshtërues të çdo marrëveshjeje: mburrjen e pashmangshme të Kremlinit pas “fitores së tij të madhe” ndaj Perëndimit.
Dhe e gjitha kjo, e plotësuar me një paradë në Sheshin e Kuq.