Presidenti Donald Trump njoftoi të premten një nismë të paprecedentë të Shteteve të Bashkuara për të marrë kontrollin mbi një të pestën e rezervave të mëdha të naftës së Venezuelës. Administrata amerikane shpreson që kompanitë amerikane të mund të ringjallin industrinë energjetike të vendit anëtar të OPEC-ut, ndërsa një burim i ri nafte bruto do të ndihmonte në uljen e çmimeve të karburanteve në SHBA.
Trump dha pak detaje mbi marrëveshjen, duke thënë vetëm se Shtetet e Bashkuara kishin siguruar kontrollin e shumicës së më shumë se 65 miliardë fuçive të rezervave të provuara të naftës së Venezuelës, përmes një partneriteti me sektorin privat.
Udhëheqësja e Venezuelës e mirëpriti marrëveshjen, duke deklaruar se ajo do të nxiste ekonominë dhe do të rriste të ardhurat e qeverisë.
Marrëveshja e re do të përfaqësonte një zgjerim dramatik të rolit të SHBA-së në industrinë e naftës së Venezuelës, ndërsa administrata Trump synon të ringjallë prodhimin e vendit dhe të sigurojë më shumë naftë bruto për rafineritë amerikane. Venezuela zotëron rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, por prodhon vetëm rreth 1.25 milion fuçi në ditë, shumë më pak se potenciali i saj, pas vitesh investimesh të pamjaftueshme, keqmenaxhimi dhe sanksionesh.
RUBIO: MARRËVESHJA ËSHTË FITIM PËR TË DYJA PALËT
“Me udhëzimin tim, Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Luftës Pete Hegseth, në bashkëpunim të ngushtë me Presidenten e Përkohshme shumë të respektuar të Venezuelës, Delcy Rodriguez, dhe përmes një partneriteti me sektorin privat, kanë siguruar kontrollin e shumicës së më shumë se 65 MILIARDË FUÇIVE të rezervave të provuara të naftës në Venezuelë, pa asnjë kosto për taksapaguesit amerikanë”, shkroi Trump në rrjetin e tij Truth Social.
Njoftimi erdhi pas disa javësh negociatash mes SHBA-së dhe Venezuelës për një marrëveshje që do t’u jepte kompanive amerikane akses afatgjatë në një grup fushash naftëmbajtëse venezueliane dhe do të garantonte furnizimin e Shteteve të Bashkuara me naftën bruto të prodhuar prej tyre.
Zyrtarët venezuelianë po përgatiten të nënshkruajnë javën e ardhshme marrëveshje që do t’u japin një sërë kompanish, veçanërisht firmave amerikane, të drejta të reja për kërkimin dhe prodhimin e naftës.
Burime i kanë thënë Reuters se po shqyrtohej një model i bazuar në dhënien me qira të fushave naftëmbajtëse, të cilat potencialisht mund t’u jepeshin përmes ankandit prodhuesve amerikanë. Megjithatë, kjo skemë mund të përballet me sfida ligjore dhe kushtetuese në Venezuelë, ku shteti ruan kontrollin mbi aktivitetet kryesore të industrisë së naftës.
Trump nuk bëri të ditur strukturën e marrëveshjes, fushat apo kompanitë e përfshira, dhe as mënyrën se si Shtetet e Bashkuara do të ushtronin kontrollin mbi shumicën e rezervave. Një listë e parë nga Reuters tregon se fushat ndodhen në rajonin e Brezit të Orinokos dhe në zonën e Liqenit Maracaibo.
Rubio e përshkroi marrëveshjen si një fitore për të dyja vendet. Në një postim në X, ai tha se marrëveshja do të garantonte naftë të qëndrueshme dhe me kosto të ulët për Shtetet e Bashkuara, si dhe do të ndihmonte në uljen e çmimeve të benzinës.
Për Venezuelën, Rubio tha se marrëveshja do të sillte afro 100 miliardë dollarë investime private, do të mbështeste krijimin e mijëra vendeve të punës me paga të larta dhe do të ndihmonte në rindërtimin e ekonomisë së vendit.
Rodriguez, e cila u bë udhëheqëse e përkohshme pasi SHBA-ja kapi Presidentin Nicolas Maduro në janar, deklaroi të premten në mbrëmje se marrëveshja do të mundësonte një rritje të konsiderueshme të prodhimit përmes zhvillimit të 17 fushave strategjike dhe do të sillte për vendin të ardhura nga taksat në vlerën totale prej 209 miliardë dollarësh.
“Këto investime do të kontribuojnë jo vetëm në rimëkëmbjen dhe modernizimin e industrisë sonë, por edhe në rritjen ekonomike të vendit, sigurinë energjetike të hemisferës sonë dhe një ekuilibër më të madh në tregjet ndërkombëtare”, tha ajo në një deklaratë.
BAZA LIGJORE DHE STRUKTURA FINANCIARE MBETEN TË PAQARTA
Analistët thanë se u nevojiteshin më shumë detaje mbi strukturën ligjore dhe financiare të marrëveshjes përpara se të vlerësonin nëse ajo mund të tërhiqte investime të konsiderueshme.
Gjithashtu mbetet e paqartë nëse marrëveshja do të ulë çmimet e benzinës në periudhën afatshkurtër, pasi zhvillimi i infrastrukturës së nevojshme për nxjerrjen, transportin dhe përpunimin e naftës së rëndë venezueliane mund të kërkojë vite.
David Goldwyn, president i Goldwyn Global Strategies, tha se nuk ishte e qartë nëse një kontratë qiraje e qeverisë amerikane do të kishte bazë ligjore sipas Kushtetutës së Venezuelës dhe ligjit të ri për hidrokarburet. Ai shtoi se “nuk ka precedent që qeveria amerikane të lidhë një kontratë qiraje për të operuar fusha naftëmbajtëse”.
Goldwyn vuri gjithashtu në pikëpyetje nëse plani do të mund të adresonte pengesat që prej vitesh kanë dekurajuar investimet në Venezuelë.
“Është e vështirë të kuptohet se si një marrëveshje e tillë do të përshpejtonte investimet në një shkallë të konsiderueshme”, tha ai, duke përmendur pasigurinë politike, rrjetin e pamjaftueshëm elektrik, kapacitetin e kufizuar të eksporteve dhe diskrecionin e qeverisë mbi industrinë.
Që prej largimit të Maduros, Uashingtoni është përpjekur të sigurojë një fluks të qëndrueshëm të naftës bruto venezueliane për rafineritë amerikane, ndërsa njëkohësisht nxit investimet amerikane në industrinë e naftës së vendit.
Administrata Trump është nën presion përpara zgjedhjeve të mesmandatit në nëntor, për të zbutur shqetësimet e konsumatorëve lidhur me rritjen e çmimeve të benzinës. Furnizimet më të lira me naftë dhe rritja e prodhimit mund të ndihmojnë në këtë drejtim.
Shtetet e Bashkuara kanë kërkuar gjithashtu mënyra për të rimbushur Rezervën Strategjike të Naftës, rezervën kombëtare të naftës së vendit, duke përfshirë mundësinë e shkëmbimit të naftës bruto me prodhuesit amerikanë.
Venezuela e shtetëzoi industrinë e saj të naftës në vitet 1970, duke vendosur në qendër të saj kompaninë shtetërore PDVSA. Nën presidentin e atëhershëm Hugo Chavez, qeveria forcoi kontrollin mbi industrinë, duke i detyruar prodhuesit e huaj të kalonin në sipërmarrje të përbashkëta të drejtuara nga shteti dhe më vonë duke shpronësuar asetet e tyre, përfshirë projektet e operuara nga ExxonMobil dhe ConocoPhillips.
Nën regjimin e Maduros, prodhimi i naftës në Venezuelë ra ndjeshëm.