Pothuajse gjysma e naftës në botë vjen nga vende të prekura nga konflikte në vitin 2026, sipas përllogaritjeve të Reuters, duke treguar se ndërprerjet aktuale të furnizimit kanë tejkaluar krizat e mëparshme energjetike.
Gjashtë muaj më parë, sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit shkaktuan atë që është shndërruar në krizën më të madhe të furnizimit me naftë të regjistruar ndonjëherë, pa një fund të qartë në horizont.
Në të njëjtën kohë, lufta Rusi-Ukrainë ka detyruar shkurtimin e prodhimit dhe përpunimit të naftës, ndërsa edhe Kazakistani fqinj është prekur këtë vit.
Konflikti i vazhdueshëm në Libi dhe kufizimet amerikane ndaj eksporteve të naftës venezueliane në fillim të vitit kanë shtuar më tej presionin mbi tregun.
Së bashku, vendet e prekura nga këto konflikte prodhuan rreth 45 milionë fuçi naftë në ditë gjatë vitit 2025, ose më shumë se 43% të furnizimit global, sipas përllogaritjeve të Reuters bazuar në të dhënat e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
Ndërprerjet kanë rritur varësinë e botës nga furnizimet me naftë të SHBA-së, edhe pse edhe prodhimi amerikan është prekur herë pas here nga kushtet ekstreme të motit.
Jo të gjitha ndërprerjet e furnizimit këtë vit kanë ndodhur në të njëjtën kohë.
Me Arabinë Saudite që po ridrejton naftën drejt Detit të Kuq dhe eksportuesit e Gjirit që po përpiqen të nxjerrin fshehurazi naftë nga Ngushtica e Hormuzit, ndërprerja aktuale e furnizimeve nga Gjiri vlerësohet në rreth 5–7 milionë fuçi në ditë, sipas analistëve.
Megjithatë, rreziqet për flukset globale mbeten të larta. Sulmet në Detin e Kuq dhe pranë Kanalit të Suezit në Egjipt gjatë muajit korrik treguan se edhe rrugët alternative të transportit mbeten të ekspozuara.
Konfliktet në Gjirin Persik dhe në Ukrainë kanë shkurtuar gjithashtu kapacitetin global të rafinimit me rreth 10%.
Ukraina ka goditur një pjesë të madhe të rrjetit rus të rafinerive, duke sulmuar impiante edhe në Omsk, rreth 2,700 kilometra larg territoreve të kontrolluara nga Ukraina.
Rusia po përballet me mungesa karburanti dhe ka ndaluar eksportet e benzinës dhe naftës diesel, duke shtuar presionin mbi tregjet globale të karburanteve.
Çmimet më të larta të karburanteve janë bërë një faktor i rëndësishëm i inflacionit, duke kontribuar në rritjen e kostove të huamarrjes dhe duke ndihmuar në shtyrjen e borxhit amerikan në një rekord prej 40 trilionë dollarësh.
Çmimet e naftës diesel në SHBA kanë arritur nivele rekord, pavarësisht se rafineritë po operojnë në kapacitet maksimal.
IEA ka nxjerrë sasi rekord nafte nga rezervat strategjike për të zbutur goditjen ndaj furnizimit. Këto çlirime tashmë janë kryesisht përfunduar, ndërsa rezervat globale të naftës vazhdojnë të bien.