Teherani ka deklaruar se “Ngushtica e Hormuzit do të mbetet iraniane”, në përgjigje të paralajmërimit të presidentit amerikan Donald Trump se së shpejti do ta shpallte këtë rrugë strategjike ujore “territor të Shteteve të Bashkuara”.
Ngushtica, një pikë kyçe për transportin e naftës dhe gazit, që lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik, ka qenë një nga çështjet më të debatueshme në negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit. Irani e ka mbyllur praktikisht këtë kalim që nga shpërthimi i luftës me Iranin në fund të shkurtit.
Duke folur në Nju Jork të premten, Trump tha me të qeshur: “Pasi të përfundojmë mposhtjen e Iranit, i cili po mposhtet keq, shumë shpejt do ta shpall Ngushticën e Hormuzit territor të Shteteve të Bashkuara.”
“Ne kemi bllokadën. Asnjë anije nuk kalon, përveçse nëse ne duam”, shtoi ai.
Nuk ishte e qartë se sa seriozisht e kishte fjalën Trump, por deklaratat e tij shkaktuan një reagim të ashpër nga Teherani.
Duke iu përgjigjur komenteve në një postim në X të shtunën, zëvendësministri i Jashtëm iranian për çështjet ligjore dhe ndërkombëtare, Kazem Gharibabadi, theksoi se “Ngushtica e Hormuzit ka qenë iraniane, është iraniane dhe do të mbetet iraniane.”
“Ngushtica do të mbyllet dhe do të hapet vetëm nën komandën e Iranit dhe, për sa kohë që ju nuk pranoni realitetin e humbjes dhe vazhdoni me iluzionet tuaja të kota, Irani do të vazhdojë të zbatojë bllokadën”, shtoi ai.
Tensionet për këtë rrugë ujore janë përshkallëzuar vazhdimisht. Nëpërmjet saj zakonisht transportohet rreth një e katërta e tregtisë botërore të naftës me rrugë detare, ndërsa të dyja palët pretendojnë kontrollin e saj, pavarësisht “memorandumit të mirëkuptimit” të arritur në qershor.
Sipas kushteve të marrëveshjes së përkohshme, Irani ishte i detyruar të rihapte rrugën ujore dhe të rikonfirmonte se “nuk do të sigurojë apo zhvillojë armë bërthamore”.
Nga ana e tij, SHBA-ja kishte deklaruar se do të hiqte bllokadën detare ndaj Iranit dhe do të anulonte sanksionet ndaj Teheranit. Marrëveshja u kishte dhënë dy vendeve 60 ditë për të negociuar një marrëveshje përfundimtare.
Megjithatë, sulmet iraniane ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit në korrik shkaktuan një valë tjetër sulmesh amerikane dhe rikthimin e bllokadës detare ndaj porteve iraniane, duke kërcënuar përpjekjet për arritjen e paqes.