Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani kanë arritur një marrëveshje për armëpushim dyjavor, vetëm pak më shumë se një orë para afatit të vendosur nga presidenti amerikan, Donald Trump, për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Njoftimi i bërë nga Trump vonë të martën përbën një kthesë të papritur, pas paralajmërimeve të forta të mëhershme për pasoja të rënda ndaj Teheranit. Marrëveshja u arrit pas ndërmjetësimit të shefit të ushtrisë së Pakistanit, Asim Munir, dhe kryeministrit të vendit, Shehbaz Sharif.
Sharif bëri të ditur se ka ftuar delegacione nga SHBA dhe Irani për bisedime në Islamabad të premten.
Sipas Trump, marrëveshja në momentet e fundit kushtëzohet me ndalimin e bllokadës nga ana e Iranit ndaj furnizimeve me naftë dhe gaz përmes Ngushticës së Hormuzit, e cila përpunon rreth një të pestën e dërgesave globale të naftës.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, deklaroi se Teherani do të ndalojë kundërsulmet dhe do të garantojë kalim të sigurt në ngushticë, nëse ndalen sulmet ndaj tij.
Ndërkohë, Izraeli ka mbështetur vendimin për pezullimin e sulmeve ndaj Iranit për dy javë, por ka theksuar se armëpushimi nuk përfshin Libanin.
Trump e cilësoi marrëveshjen si një “armëpushim të dyanshëm” dhe një hap drejt paqes afatgjatë në Lindjen e Mesme, duke pretenduar se objektivat ushtarake janë arritur.
Nga ana tjetër, Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit e paraqiti marrëveshjen si një fitore ndaj SHBA-së.
Lufta, që tashmë ka hyrë në javën e gjashtë, ka shkaktuar mbi 5 mijë viktima në disa vende, përfshirë më shumë se 1,600 civilë në Iran.
Megjithatë, burime pranë negociatave shprehin dyshime për qëndrueshmërinë e armëpushimit, duke e cilësuar atë si një “test besimi” mes palëve.
Ndërkohë, në Libanin jugor raportohen ende sulme izraelite, duke treguar se situata mbetet e tensionuar në rajon.
Nuk është ende e qartë se kur armëpushimi do të hyjë plotësisht në fuqi, ndërsa Izraeli pret që Irani të rihapë fillimisht Ngushticën e Hormuzit.
Pas njoftimit, tregjet globale reaguan pozitivisht: çmimet e naftës ranë, ndërsa aksionet dhe obligacionet u rritën, të nxitura nga shpresa për rikthimin e normalitetit në tregtinë ndërkombëtare.
Liderë botërorë kanë mirëpritur marrëveshjen, duke paralajmëruar se zgjatja e konfliktit do të kishte pasoja të rënda ekonomike dhe njerëzore në nivel global.